VU Magazine 1982 - pagina 299

problemen niet meer worden gemaakt wanneer we te doen hebben met een totalitaire staat. Dat moet dus ook onze reacties bepalen. De militaire regiems van Latijns-Amerika zijn alle schuldig aan de vestiging van de totalitaire staat op hun grondgebied. Naar buiten stelt men het zo voor, dat dit het enige antwoord zou zijn op de subversie. Nood breekt wet. En ook constitutionele democratieën kennen immers hun noodrecht? Het is de guerrilla die de militairen, als redders van het vaderland, dwingt de macht aan zich te trekken. Maar, zeggen zij, dat is slechts voor tijdelijk. Het is een uitzonderingstoestand. De orde moet worden hersteld. Daarna kunnen de generaals weer 'terug naar de kazernes. Deze voorstelling van zaken wordt door ons in Europa des te gemakkelijker geloofd, omdat we LatijnsAmerika kennen als het continent van de voortdurende paleisrevoluties. Sterke mannen die elkaar voortdurend opvolgen. De ene milifair zet vervolgens de andere weer af, en zo gaat het ook met de burgerregeringen: die zijn al even kort van duur, en eindigen, na de nodige verkiezingen of schijnverkiezingen, weer in een nieuwe kans vooreen militaire held. Zo is het echter al lang niet meer. De militaire dictatuur in Paraguay dateert reeds van de jaren 40. De Braziliaanse militairen die in 1964 ,,even" orde op zaken kwamen stellen, hebben nog steeds alle werkelijke macht in handen. Het is de verdienste van o.a. de rooms-kath dieke theoloog van Belgische afkomst José Comblin geweest, dat hij heeft gewezen op de aardverschuiving die zich in het Latijnsamerikaanse staatsbestel van na de Tweede Wereldoorlog heeft voltrokken. De nieuwe dictatuur in deze landen is jarenlang voorbereid in de theorie en in de practische politiek van de militairen. Het is allang geen wildwestfilm meer. Het is dodelijke ernst. Hoe vaak de militairen ook — vooral voor buitenlandse consumptie — spreken van ,,herstel van de orde",,,tijdelijke staat van beleö", of de ,,nieuwe" Latijnsamerikaanse,,democratie", wat in feite aan de hand is wordt door deze propaganda volkomen verhuld, en dat is: de vestiging van een nieuw staatstype, de nationale veiiigheidsstaat. Comblin (die jarenlang in Brazilië heeft gewerkt, bij Helder Camara en daarna in Chili) wist waarover hij het had toen hij in 1977 in Parijs zijn Franse boek publiceerde De militaire macht in Latijns-Amerika. De ideologie van de Nationale Veiligheid. Hij gaf in 1979 een christelijke visie op deze apocalyptische ontwikkelingen in het

VU-Magazine 11(1982) 7 en 8 juli-augustus

Nationalistische Demonstratie in Argentinië

Latijnsamerikaanse militarisme, in zijn in New York in het Engels uitgegeven boek De Kerlt en de Nationale Veiiigheidsstaat. Naast de geschriften van pater Comblin, zijn het ook de studies van het Vicariaat en de Solidariteit in Santiago, Chili, geweest, dat onder bescherming staat van kardinaal Raül Silva Henriquez, welke hebben bijgedragen tot de kennis en analyse van dit nieuwe totalitarisme. De nationale veiiigheidsstaat legt in handen van de militairen alle staatsmacht, dat wil zeggen — daar het de

Falkland, een binnenlandse Argentijnse aangelegenheid totalitaire staat betreft — alle macht in de gehele maatschappij. Zo spreken de Braziliaanse militairen van hun revolutie en de Argentijnse van de,,reorganisatie van het nationale proces". Wanneer na verloop van tijd zekere burgerlijke of politieke vrijheden ontstaan, bestaan die slechts bij de gratie van de militaire machthebbers en voor zolang als het in hun politiek past. De staat is en blijft de militaire staat. Zo konden wij enkele weken geleden voor onze televisie uit de mond van een Braziliaanse advokaat vernemen dat er in een stad als Sao Paulo maandelijks nog steeds tientallen mensen zonder vorm van proces worden opgepakt, ondanks de ,,opening" die de militairen hebben toegelaten in het politieke en culturele leven, ja als een noodzakelijk complement daarop. Aan de doelstellingen van de militairen wordt alles in de samenleving onder-

geschikt gemaakt. Natuurlijk zeggen de militairen niet zich zelf te dienen, maar: de Nationale Veiligheid. Dat betekent het einde van de zelfstandige Wetgevende en Rechterlijke Macht. In feite verdwijnen alle grenzen in de samenleving. (Geen ,,souvereiniteit in eigen kring", want er blijft maar één ,,kring": die van de absolute staat). De grens wordt uitgewist tussen oorlog en vrede. De staat is oorlog en daarom is de meest wezenlijke staatsvorm die van de militaire staat. Met het uitwissen van de grens tussen oorlog en vrede, verdwijnt het verschil tussen leger en politie en tussen buitenlandse en binnenlandse politiek. Ook verdwijnt het verschil tussen repressie en preventie. Tussen misdaad en vrijheid ëaeroving. In de indrukwekkende, tot in de details gedocumenteerde film Missing, wordt de vader van de verdwenen Amerikaanse jongen, die zijn zoon komt zoeken uitgelachen, wanneer hij over iemand die opgepakt is, vraagt: ,,Wat heeft hij dan gedaan?" Het antwoord is: in dit land hoef je niet iets gedaan te hebben om te worden opgepakt. DE „ALGEMENE PARALLELLIE" De verschrikkelijke omvang van de apocalypsis in Uruguay en in Chili en Bolivia, alsook in Midden-Amerika en vele andere landen, is bekend. Maar Argentinië heeft in de perfectionering van de Nationale Veiiigheidsstaat een belangrijke vernieuwing bijgedragen, ,,de grootste bijdrage aan de geschiedenis van de menselijke wreedheid", naast die andere Argentijnse bijdrage: van de electrische martelwerktuigkunde, en dat is wat de Argentijnse jurist dr. Emilio Mignone en zijn medewerkers noemen: het systeem van de a/gemene para/te/Z/e. Dit betekent dat er twee Argentiniës worden gecreëerd, een Argentinië zo-

273

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen