VU Magazine 1982 - pagina 313

Gereformeerden verliezen hun voorsprong

Het valt mee met de politieke iietrokkenlieid in Nederland ,,De politiek biedt geen oplossingen meer voor actuele problemen", is een courante opvatting. ,,De politici hebben het vertrouwen van de kiezer verspeeld", zo luidt een populaire andere. Zelfs PvdA-voorman Den Uyl waarschuwde tegen a- en antipolitieke tendenzen in zijn inmiddels befaamde ,,paradisorede". En beschuldigend wees zijn vinger naar het confessionele kamp, waar men het antiparlementarisme in de kaart speelt door wezenlijke politieke verschillen toe te dekken. door Gert J. Poelen het eerst een zo omvangrijk onderzoek landelijk opzetten, is nu een aantal malen onderzocht wat achtergronden en motieven, voorkeuren en opvattingen, wensen en oordelen zijn van stemgerechtigde Nederlanders en wat hen ertoe beweegt ter stembus te gaan en dat ene vakje rood te kleuren Recentelijk staan, zoals gezegd, juist degenen die dat niet doen in de belangstelling; nemen zij toe in aantal'^' Hoe staat het met de politieke betrokkenheid van Nederlandse kiezers met hun parlementaire democratie? Hebben zij de patiënt al opgegeven, of is herstel mogelijk? Voor een antwoord op die vraag is het nodig de politieke animo nu te vergelijken met die bij eerdere verkiezingen. De kiezersonderzoeken uit '72/'73, '77 en. de meest recente, '81 bieden de mogelijkheid de ontwikkeling te volgen. Een mini-onderzoek.

Op het gevaar af, dat de gevreesde ontwikkelingen erdoor worden bevorderd, zullen zonder twijfel de discussies over de levenskansen van de parlementaire democratie ook deze maand weer worden gevoerd. Rond de verkiezingen wordt er weer heel wat afgespeculeerd in Nederland. Wanneer de stemlokalen gesloten en de stemmen geteld zijn, kan het orakelen een aanvang nemen. De kiezer heeft gesproken. Televisie, radio en de gedrukte media registreren hoe menige politieke Pelleboer zich in bochten wringt, wanneer het erom gaat de wens van de kiezer te verstaan. En een verkiezingsuitslag is nooit zo duidelijk, dat niet na afloop iedere politieke belanghebbende, winnaar of verliezer, de uitkomst naar zich toe redeneert. ,,lnlegkunde" heette dat vroeger In feite berusten dergelijke commentaren, met hoeveel verve ook gebracht, op natte vingerwerk en koffiedikkijkerij. Want de kiezer spreekt niet. De kiezer maakt een hokje rood — als hij of zij het al de moeite vindt om de jas ervoor aan te schieten — en daarmee basta. Vandaar die speculaties. Door de onbekommerde nieuwsgierigheid die politicologen aan de dag leggen, hetgeen hen overigens siert, wordt gelukkig toch wel geprobeerd te achterhalen wat de kiezer beweegt. En in plaats van natte vingers gebruiken zij verantwoorde, wetenschappelijke methoden. Resultaten van hun ijver zijn de traditioneel geworden ,,Nationale Kiezersonderzoeken'. die bij gelegenheid van Tweede Kamerverkiezingen worden gehouden Sinds VU-politicologen in 1967 voor

VU-Magazine 11 (1982) 9 septemDe

De schrijver van dit artikel, drs. G. J. Peelen (35) is op 1 september als tweede redacteur in dienst getreden bij VU-magazine. Hij is Frits Stoffels opgevolgd, die thans aan de VU theologie studeert. De heer Peelen is een oude bekende van VU-magazine; tijdens z'n studie sociologie aan de VU was hij van 1974 tot 1977 lid van de commissie van redactie. Verscheidene artikelen schreef hij in de loop van die tijd in ons blad. In 1976 publiceerde hij een boek „Van Verlossing tot vertrossing". Van 1978 af was hij als godsdienstsocioloog verbonden aan de Theologische Faculteit in Leiden.

Verveling Klachten over geringe, of zelfs afnemende betrokkenheid van burgers bij het politieke gebeuren zijn niet van vandaag of gisteren. Voor de democratiseringsgolf in de tweede helft van de zestiger jaren de toon zet voor een min of meer ingrijpende stijlverandering bij kiezers en. politici, is het volgens de deskundigen gezapigheid alom in de landelijke politiek. Een gezapigheid, die onlosmakelijk is verbonden met de ,,pacificatie-politiek', zoals deze op het Binnenhof werd bedreven tot de eerste steen in de vijverviei Nederland was— ook politiek — vrijwel volledig naar godsdienstige grondslag verdeeld. Geen van de zuilen echter

283

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen