VU Magazine 1982 - pagina 111

verstandig en vruchteloos. Van Oorschot zag vooral als probleem dat de technische mogelijkheden momenteel al ver vooruit zijn op de bestaande sociale en organisatorische kaders, waarbinnen met computers gewerkt moet gaan worden. Volgens hem is bij voorbeeld het onderwijs nog lang niet ingesteld op de snelle komst van de automatisering en is het lesmateriaal en het vakkenpakket daar nog niet op afgestemd. Maar er waren ook sprekers op het symposium aanwezig, die minder meegaand met de chip wilden zijn. Zo stelde prof. Bos in de diskussie naar aanleiding van de lezingen dat er wel degelijk alternatieven voor de ekonomische groei door middel van automatisering bestaan. Hij wees daarbij met name op de tendens om arbeid weer op kleinschalige wijze, met gebruikmaking van natuurlijke grondstoffen, te gaan organiseren. Onder invloed van de milieubeweging zijn mensen minder gaan hechten aan materiële welvaart en meer aan geestelijke, spirituele bevrediging in hun bezigheden. Volgens Bos staat die tendens haaks op een verdergaande automatisering.

Vrouwen bedreigd Door verschillende deelnemers aan de diskussie werd er op gewezen dat de gevolgen van de chip niet op iedere groep in de samenleving eenzelfde uitwerking zal hebben. Te verwachten valt dat de zogenaamde zwakke groepen de hardste klappen zullen krijgen. Eenvoudig, laaggeschoold werk is meestal het makkelijkst te automatiseren. Ook wordt de werkgelegenheid van vrouwen extra bedreigd, en dat terwijl momenteel steeds meer vrouwen betaalde arbeid willen gaan verrichten. In de sector, waar op 't ogenblik veel vrouwen werk vinden, zoals banken en kantoren, is de automatisering nog maar net begonnen en dreigen veel banen verloren te gaan. Verwacht wordt dat ook de ongelijkheid tussen de rijke en de arme landen door de micro-electronica versterkt zal worden. Door automatisering spelen de lonen een steeds kleinere rol in het arbeidsproces, zodat de lage loonlanden, die een flink deel van de industriële produktie van het westen afgesnoept hebben, hun concurrentiepositie weer kwijtraken. Fabrieken worden weer naar de rijke landen verplaatst, omdat voor geautomatiseerde produktie een hoge scholingsgraad voor een deel van het personeel vereist is. En die scholingsgraad is wel in de rijke, maar niet in de arme landen aanwezig.

nemende arbeidsdeling en hiërarchisering en een bestendige verlaging van de kwaliteit van de arbeid. De bedrijven groeien uit tot ietwat logge, rigide bureaucratieën en zij gaan meer en meer gebukt onder de last van papieren rompslomp." De Tilburgse arbeidssocioloog prof. L. U. de Sitter Volgens De Bitter zijn er vele voorbeelden van bedrijkwam op deze bezinningsdag met de verstgaande ven waar de automatisering geleid heeft tot een kritiek op automatisering: „Het programma regeert daling van de efficiëntie en produktiviteit. Dat komt en de mensen moeten zicli daar maar bij aanpassen. omdat bedrijven hun flexibiliteit verliezen. Zielcmai(end en vervreemdend werl( is het gevolg", Toch is De Sitter geen tegenstander van de invoering van chips, alleen moeten eerst de sociale en organizei hij. Dat komt volgens hem niet door de chip als zodanig, satorische voorwaarden daarvoor geschapen wormaar omdat de wijze waarop momenteel de arbeid den. In plaats van de arbeid te splitsen in kleine georganiseerd is, zich niet leent voor automatisering. deeltaken, wat nu het geval is, moet de werknemer de Automatisering veronderstelt een stabiele produktie- verantwoordelijkheid krijgen voor een totaal pi-oduktieproces. Pas dan kan automatisering zinvol zijn, structuur. Voor een computerprogramma geldt dat wat gisteren omdat de chip de werknemers van voldoende inforjuist bleek, morgen ook nog juist is. De computer gaat matie kan voorzien om het totale proces te beheeruit van een toekomst die voorspelbaar is, volgens De sen. „Maar dat houdt in dat chefs hun eigen persoSitter. En dat is niet het geval. De omgeving, de vraag neel moeten gaan vertrouwen en zelfstandigheid naar produkten verandert voortdurend. De Sitter: geven. Vanuit dat standpunt bezien is de invoering „De ervaring leert dat toepassing van de computer van de micro-electronica in de eerste plaats een geleid heeft tot een toenemend centralisme, tot toe- vraagstuk van de macht", vond De Sitter. 101 VU-Magazine11 (1982)3(maart)

Macht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen