VU Magazine 1982 - pagina 390

onder de Mexicaanse vrijheidsstrijders optrokken tegen de Spanjaarden in 1810 was GUADALOUPE. Ook de ongelukkige keizer Maximiliaan had een grote devotie voor de madonna en creëerde zelfs een keizerlijke ridderorde die haar naam droeg. Het heeft hem echter weinig geholpen, want hij eindigde zijn leven voor een Mexicaans vuurpeleton. In 1910 verklaarde Paus Pius X de maagd van Guadaloupe tot patroonheilige van Latijns Amerika. Zelfs een communistische taxichauffeur, die overigens luistert naar de naam Jesus Maria heeft trouwens een mooie verklaring voor het feit, dat het in Mexico City wemelt van de zichtbaar zwangere vrouwen en van de kleine kinderen, ,,Geen man is geïnteresseerd in een zwangere vrouw, daarom zorgen wij voor zoveel mogelijk dikke buiken en zijn zo verzekerd van de trouw van onze echtgenotes. We kennen de zwakheden van onszelf en dus ook van andere mannen." Hier is dus wel een en ander te doen voor vrouwenstudies! De maagd van Guadaloupe dringt zelfs door op het wereldcongres sociologie. Een vriendelijke Indiaan vertoont lichtbeelden van het heiligdom en laat vol trots merkwaardige statistiekjes zien over haar aanhangers. Onder hen blijkt volgens hem een aanzienlijke correlatie tussen lage sociale klasse en het laten van winden en zelfs het copuleren in de bosjes. We blijven ernstig kijken. Later gieren we het uit, maar 's avonds voel ik me toch wel een beetje schuldig aan etnocentrisme. De volgende dag geeft hij me zijn studie, compleet met statistieken. Het minste wat ik terug kan doen is hem een exemplaar van mijn proefschrift geven. Hij is daar zielsblij mee en trakteert me op een pilsje (het Mexicaanse bier is goed te drinken). We praten over de maagd en over onze vrouwen en kinderen. In mijn geval is dat met handen en voeten en gebroken Spaans, gelardeerd met veel Italiaans, ben ik bang. Hij heeft drie kinderen bij zijn eerste vrouw en is daarna gescheiden, bij zijn tweede vrouw heeft hij nog maar één kind. Hij zou dolgraag over vier jaar na het wereldcongres in Amsterdam komen, dat misschien daar gehouden wordt. Ten tweede male Een paar dagen later bevinden we ons wederom onder de 15.000 personen, die op een gemiddelde dag het heiligdom bezoeken. We zien kaasjes branden bij een beeld buiten de basiliek. Men is bang dat de kaarsenrook op den duur het portret zal aantasten.

356

een Azteekse tempel, gewijd aan de moedergodin Tonantzin. Die tempel was door de Spanjaarden verwoest. Ook Tonantzin was een maagd. Geen wonder dat Onze Lieve Vrouw van Guadaloupe ook wel Tonantzin wordt genoemd door de Indianen, die op zondag hun traditionele dansen opvoeren op het plein voor het heiligdom. Ook hier weer ligt de grote kracht van de Katholieke kerk in het feit, dat zij zich zo gemakkelijk aanpast aan de lokale omstandigheden. Voor de Indianen is Tonantzin hun moeder en hun sterke drank, pulque, wordt dan ook melk van de maagd genoemd, waarmee ze haar kinderen, de Mexicanen, voedt.

De afbeelding van de Maagd

hoewel het er eerst een paar eeuwen aan is blootgesteld en het nu achter glas zit. Om de paar minuten worden de aangestoken kaarsen verwijderd om plaats te maken voor nieuwe. De oude zullen wel meer worden omgesmolten. Een lucratieve affaire. Wederom staan we op de lopende band. Inmiddels weten we dat nog geen enkele wetenschapper erin is geslaagd iets zinnigs over de samenstelling van de,,verf" van het portret te zeggen. En dan staan we plotseling oog in oog met een enorme vergroting van het oog van de maagd, wel 2500 keer het origineel. En daarin zien we duidelijk de afbeelding van een persoon, Juan Diego volgens het bijschrift. Die afbeelding is in 1929 door een fotograaf ontdekt, maar op verzoek van de kerkelijke autoriteiten is zijn ontdekking jaren stilgehouden om het verschijnsel rustig te kunnen bestuderen. Pas na de oorlog is het verschijnsel door oogartsen uit de hele wereld onderzocht en men staat voor een raadsel. Ik ben diep onder de indruk, mijn protestantse scepsis krijgt een ernstige deuk. Ik koop ansichtkaarten van maagd en basiliek en stuur die naar mijn Maltese vrienden. De maagd heeft een nieuwe verovering gemaakt, al zie ik de noodzaak nog steeds niet in me tot het Katholicisme te bekeren. Jammer voor de Maltese nonnetjes en sommige anderen die daar al jaren voor bidden. Maar Guadaloupe laat me niet meer los. Tonantzfn Het is goed te weten dat de verschijning van Maria aan Juan Diego ongeveer tien jaar na de verovering van Mexico door Hernan Cortez plaatsvond. Op de heuvel Tepeyac stond

Pulque lijkt uiterlijk wat meer op melk dan Liebfraumilch, die ik overigens lekkerder vind. Maar dat ligt misschien aan het feit, dat ik kort na het drinken van een overigens te verwaarlozen hoeveelheid pulque (omdat ik het niet lekker vond, zoals de eerlijkheid mij gebiedt toe te geven) anderhalve dag voor pampus op mijn bed heb gelegen, als ik tenminste niet naar het toilet moest rennen wegens een ongekend hevige aanval van buikloop. De wraak van keizer Moctezuma voor elke vreemdeling die Mexico betreedt, volgens insiders. Maar dit terzijde. Volgens de Indianen heeft de maagd de aarde reeds van vernietiging gered, toen God er geen geduld meer mee had. Guadaloupe zou gezegd hebben: ,,Je mag mijn kinderen doden als je mij een vingerhoedje van de melk geeft, waarmee ik jou gevoed heb. Geen koeiemelk, geen geitemelk, maar mijn eigen melk. ,,Toen God niet wist waar hij die moest zoeken heeft hij de wereld maar laten bestaan. Toch is Guadaloupe niet precies hetzelfde als Tonantzin. De laatste had namelijk ook negatieve kanten, zij eiste veel mensenoffers. Dat vraagt Maria niet en zij kon er ook niets aan doen dat haar volgelingen weldra de inquisitie in Mexico invoerden. Het goede in de maagd van Guadaloupe heeft al veel mensen aangetrokken. Veel staatslieden brachten haar een bezoek, zoals Haile Selassie, John F, Kennedy, Charles de Gaulle en Aldo Moro. Met de laatste vier is het tragisch afgelopen. Zoals het ook met veel van haar Mexicaanse aanhangers tragisch is afgelopen. En nog, want Mexico kent ondanks zijn olierijkdom een ongelooflijke armoede. De kracht van Nostra Senora de Guadaloupe ligt misschien wel in de hoop, die zij rijk en arm kan geven op een betere toekomst. En dan doet het er ook niet toe of zij echt verschenen is aan Juan Diego. [I

vu-Magazine 11 (1982) 10 oktobe'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen