VU Magazine 1982 - pagina 452

gische signatuur van deze grondslag die daardoor als benauwend werd ervaren. Anderzijds weerspiegelt de term „doelstelling" de moderne neiging om de betekenis van een overtuiging, ook op het terrein der wetenschap, vooral af te meten aan de maatschappelijke en politieke effecten die zij tot gevolg heeft. Hierbij aansluitend laten zich dan aan de VU nog een tweetal stromingen onderscheiden die hun wortels in het meer recente verleden hebben, maar toch ook formele overkomst met de twee eerdergenoemden te zien geven. Enerzijds is daar een stroming die wederom een sterk wetenschapskritische inslag heeft waarbij men zich met name keert tegen het overheersen van de natuurwetenschappelijke benaderingswijze in de moderne mens- en maatschappijwetenschappen. Dat gebeurt omdat vooral deze zgn. positivistische wijze van wetenschapsbeoefening de typische uitdrukking en bevestiging wordt geacht van de in een ongeremd welvaartsstreven gefundeerde moderne industriële samenleving. Deze samenleving botst thans hardhandig op haar eigen grenzen: enerzijds vanuit de politiek omdat de derde wereldlanden zich van de macht van het bezit van hun grondstoffen bewust worden, anderzijds vanuit de natuur die via de dreiging der toenemende milieuverontreiniging haar rechten opeist. Kritiek op het positivisme gaat gepaard met het zoeken naar alternatieve ken- en wetenschapsopvattingen, gebaseerd op andere wijzen van omgaan met natuur en medemens dan die welke louter zijn aangelegd op beheersing en manipulatie daarvan terwille van een onbegrensd genotsstreven. Daarbij wordt dan tevens getracht grondnoties van algemeenmenselijke betekenis vanuit de Bijbel te ontwikkelen en in de discussie in te brengen: verantwoordelijkheid voor de schepping, medemenselijkheid enz. Volgens vertegenwoordigers van deze stroming zou de VU een voortrekkersrol in het aangeven van wegen naar een waarachtige humanisering van wetenschap en cultuur dienen te vervullen. Anderzijds is er een stroming waarbinnen de doelstelling der VU wordt onderschreven maar dan opgevat als een oproep tot het concreet naderbij brengen van het Messiaanse rijk van vrede en gerechtigheid. Zoals in de tweede eerdergenoemde stroming staat ook hier centraal het opheffen van menselijke nood via praktisch

410

Prof. dr. F. Boeker tijdens het beraad „VU tussen twee VU-ren", juli 1980

handelen, maar dat dan niet zozeer binnen direct-persoonlijke relaties om langs deze weg een getuigenis van de Evangelische boodschap te kunnen laten doorklinken. Veeleer meent men dat de boodschap van het Evangelie pas wordt gerealiseerd door radicale verandering van de samenleving d.w.z door het opsporen en opheffen van de achterliggende structurele oorzaken van situaties van onderdrukking en armoede waarin individuen en groepen verkeren. De doelstelling van de VU betekent voor deze stroming dat de VU zich als instelling met kennis, kunde en mankracht in daadwerkelijke maatschappelijk-politieke betrokkenheid zou moeten inzetten ten behoeve van de onderdrukte mens nabij en veraf. Reeds op basis van deze vier stromingen i(an worden geconstateerd dat aan de VU momenteel een zekere veelheid, pluriformiteit van interpretaties van de doelstelling is aan te treffen. Deze interpretaties worden gedragen door zich meer of minder duidelijk aftekende bewegingen waarbinnen men de overtuiging is toegedaan dat vanuit de bijzondere identiteit der VU naar haar onderzoek- en onderwijsprogramma herkenbare lijnen dienen te worden uitgezet. Nu zou het onjuist zijn te menen dat met deze vier stromingen het geestelijk palet aan de VU volledig in kaart zou zijn gebracht. Er laat zich namelijk naast bovengenoemde stromingen op z'n minst nog één andere stroming onderscheiden waarop eigenlijk dat predikaat niet van topassing is voorzo-

ver ze zich niet als een min of meer duurzame beweging met een aantal woordvoerders rond een gemeenschappelijke interpretatie van de doelstelling der VU aftekent. Het betreft hier de zeer omvangrijke categorie van at degenen die een onderscheid en vervolgens een scheiding maken tussen hun beoefening der wetenschap, die volgens algemeen aanvaarde begrippen en methoden naar intersubjectieve kennis streeft, en hun geloofs- of levensovertuiging die als een persoonlijke aangelegenheid wordt opgevat. Hoewel veelal vanwege louter zakelijke of toevallige redenen daar terecht gekomen wordt door hen de VU , nu men er eenmaal als staflid of student aan verbonden is, toch positief gewaardeerd als een ruimte waarbinnen men de gelegenheid heeft om op basis van persoonlijke behoefte en belangstelling over vragen rond de verhouding tussen wetenschap en levensovertui-ging van gedachten te wisselen. Daarbij zal men terughoudend zijn om bindende conclusies uit de doelstelling der VU te trekken. Veeleer zal men ieder, vooral ook zichzelf, de vrijheid gunnen om zijn relatie tot die doelstelling persoonlijk in te kleuren. In die zin is er binnen deze stroming van een privatisering van de betrokkenheid op de doelstelling der VU sprake. Het gevolg is dat de betekenis van die instelling sterk wordt gerelativeerd. Wanneer de hier gemaakte schets iets weergeeft van de denkbeelden die aan deze universiteit leven, is daar dan vervolgens ook enige betekenis aan te

vu-Magazine 11(1982) 12 december 1982

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen