VU Magazine 1982 - pagina 209

Dr. J. M. Vlijm schreef boekje over gemeenten in veelvoud

'Gereformeerden kunnen niet omgaan met konflikten' „Kiezen en delen" luidt de ondertitel van het boekje „Samen erfgenamen" van dr. J. M. Vlijm. Hij koördineerde op de VU een projekt rond de gemeente-in-veelvoud, de 'plurale' gemeente die tal van groepen en stromingen kent. Veel gereformeerden weten daarmee amper raad en zien het spookbeeld van de gevreesde (hervormde) „hotelkerk" voor ogen. ,,Kiezen én delen" luidt daarom het advies van dr. Vlijm. ,,Als gemeentelid mag je keuzen maken, je voorkeuren ontwikkelen. Je kunt niet alles geloven. Dat hoeft geen probleem op te leveren, mits er ook een „delen" is, delen met de ander, delen in het geheel". Pluraliteit is volgens Vlijm beslist geen nieuw verschijnsel in de Gereformeerde Kerken, in de gehele Hervorming. De Gereformeerde Kerken beleefden tussen Afscheiding, Doleantie en Eenwording (1834, 1886, 1892) een ware orkaan van konflikten en scheuringen. De Hervorming diende zich enkele eeuwen eerder ook in talrijke vormen aan. Na de eenwording in 1892 kennen de gereformeerden een tijd van, althans uiterlijke, eenheid. Het gevoel een minderheid te zijn versterkte het 'wijgevoel'. Kuyper beschikte over een machtig apparaat om de eenheid vast te houden door middel van zijn dagblad. Andere stemmen kregen eenvoudigweg geen kans. Desondanks bleven de geschillen niet uit. De kwestie-Geelkerken en de kwestie-Schilder zijn bij veel gereformeerden nog open wonden. ,,Daarin openbaarde zich toch al een zeker luxe-verschijnsel", vindt Vlijm, ,,de gereformeerden hoefden hun positie niet meer zo te bevechten. Maar laten we niet vergeten dat we vandaag de dag ondanks alles nog steeds bijeen zijn. Ik denk dat het trauma van '44 velen het gevoel heeft gegeven: dat nooit weer. Wij gereformeerden kunnen heel slecht met konflikten omgaan. Dat zullen we moeten leren". Wie zijn boekje leest valt het op, dat Vlijm het thema vrij omzichtig benadert. Het gaat wel ,,over" pluraliteit, als een probleem op zich, maar veel minder over wat nu precies de inhoudelijke verschillen zijn, op welke punten individuele en groepen christenen met elkaarverschillen en waarover ze tóch met elkaar moeten praten. ,,Dat heb ik wel een beetje bewust gedaan", vertelt Vlijm, „als je de ver-

VU-Magazine 11 (1982) 5 (mei)

schillen te veel konkretiseert moet je die inhoudelijk gaan doorspitten. Daar heb ik dan wel 500 bladzijden voor nodig. Dat kan de bedoeling niet zijn. De eigenlijke oplossing, het eigenlijke gesprek tussen de verschillende groepen moet toch in de praktijk plaatsvinden. Mijn boekje stippelt hoogstens een weg uit. Hoe raak je met elkaar in gesprek, hoe ga je met elkaar om? Daar is het mij om gegaan." Het probleem speelt behalve in de gewone gereformeerde gemeenten ook in de samen-op weg-gemeenten (hervormden en gereformeerden). Je komt het eerder tegen in de grote stad dan op het platteland, eerder in de Randstad dan in het Oosten. ,,Daar denkt men veelal nog wat eenvormiger. Het gevaar is daar dat de andersdenkende groepen over de rand geschoven worden", aldus Vlijm. Voorwaarde voor het met elkaar in gesprek komen is de wil van mensen. ,,Met onwillige honden is het slecht hazen vangen. Mensen moeten het willen. En daar heb ik toch wel eens mijn vraagtekens bij. Ik vraag me af of gemeenteleden werkelijk met elkaar in gesprek willen raken. Je hoeft daarvoor heus niet bij elkaar op schoot te kruipen". Maar hóe kan nu een fundamentalist in gesprek raken met iemand die het fundamentalisme verwerpt — en omgekeerd? „Doorelkaaronbevangen te bevragen kan een natuurlijk kontakt ontstaan. Maar ik denk dat je moet uitkijken met het telkens weer met elkaar konfronteren van de uiterste vleugels in de kerk. Daartussen zit een hele grote middengroep die als tolk kan dienstdoen bij de betrekkingen tussen de vleugels". De angst van velen is echter een vrij191

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen