VU Magazine 1982 - pagina 451

De vrije Universiteit: eigentijds en tegentijds? Naarmate de Vrije Universiteit zich als een eigentijdse organisatie voor wetenschappelijk onderwijs en onderzoek ontwikkelt, wordt het steeds moeilijker zich te realiseren dat ze zo'n honderd jaar geleden als een tegentijdse beweging begonnen is. Tegentijds immers was het streven van A. Kuyper om tegenover de gevestigde academische opleidingen waarin naar zijn overtuiging de,,geest der Verlichting" tezeer de overhand had gekregen, een universiteit te stichten waarin de wetenschap, in eerste instantie de theologie, op basis van het,,zuivere Evangelie" beoefend zou worden. Wat heeft de VU gedurende haar ruim honderdjarig bestaan van dit streven waargemaakt? Zijn er, nu het universitaire bestel in Nederland een ingrijpende reorganisatie ondergaat, nog steeds gronden aan te geven waarmee ze haar positie als bijzondere universiteit kan rechtvaardigen? In het hiernavolgende een poging tot balans en een enkele opmerking bij de actuele situatie. door dr. J . P. Verhoogt

De Vrije Universiteit stelde zich bij haar oprichting'op de grondslag der zgn. ,,gereformeerde beginselen". Hoewel de strekking daarvan tegenover het modernisme van destijds wel duidelijk was, doen zich bij de nadere interpretatie van die beginselen binnen de nieuwe universiteit zelf spoedig belangrijke verschillen voor. Een tweetal stromingen laat zich vanouds onderscheiden. Er is een stroming waarbinnen de essentie van het Evangelie wordt aangeduid met de begrippen: schepping, zondeval en verlossing. Tegenover de geest der moderne westerse cultuur waarin de wijsheid der wetenschap als hoogste maatstaf voor het menselijk handelen wordt opgevat, wordt het als roeping en taak van de VU gezien het Evangelie als uitgangspunt en eindpunt van wetenschapsbeoefening te stellen. Het blijkt overigens veel moeite te kosten om een specifiek christelijke filosofie en wetenschap te ontwikkelen: de.zgn.,, wijsbegeerte der wets/dee"vormtde belangrijkste poging in die richting. Een centrale plaats wordt in deze filosofie ingenomen door zgn. wetenschapskritiek: ontmaskering van en kritiek op die westerse wetenschapstradities voorzover deze op een verabsolutering van menselijke redelijkheid en autonomie steunen. Daarnaast is er een stroming waarbinnen de kern van de boodschap van het

VU-Magazine 11(1982) 12 december 1982

Evangelie wordt weergegeven in termen als verzoening, vrede en gerechtigheid. Terwijl de eerdergenoemde sterk wetenschapskritisch is georiënteerd, is deze stroming meer gericht op Evangelisch geïnspireerde dienstbaarheid aan de medemens via het praktisch handelen. Wordt de eerdergenoemde stroming gerepresenteerd door de christelijke filosoof, de tweede wordt eerder gesymboliseerd door de christen (-zendings) arts. Volgens degenen die de laatste zienswijze zijn toegedaan is het een centrale taak van de VU mensen met een christelijke levensovertuiging van barmhartigheid en mededogen alsook met bruikbare kennis toe te rusten, opdat zij in concrete situaties van nood en behoefte voor dienst aan de medemens beschikbaarzijn. Dat aan de Vrije Universiteit diverse Opgemerkt kan worden dat van deze stromingen waarneembaar zijn, bleek bij stromingen, die momenteel nog aan diverse gelegenheden reeds in VUMagazine. In nevenstaand artikel doet dr. de VU zijn aan te treffen, de wortels sterk in het verleden van de VU terugJ. P. Verhoogt (wetenschappelijk gaan toen de ,,gereformeerde beginhoofdmedewerker Algemene Sociologie) een poging deze onderscheiden selen" als grondslag van de universistromingen te schetsen. teit nog onverkort van kracht waren. Een nadere typering kan men vinden in het Een belangrijk moment in de geschierapport van zijn hand „De doelstelling van denis der Vrije Universiteit is de nader de Vrije Universiteit: stromen van definiëring van de ,,gereformeerde instemming", dat uitgegeven is door het grondslag" in een, wat wel wordt geBezinningscentrum. noemd, ,,c/7r/sfe///7fe doelstelling". DeHet is gebaseerd op de opstellenbundel ze herformulering duidt er enerzijds „vu tussen twee VU-ren", die op dat men zich losser wilde maken samengesteld werd naar aanleiding van het eeuwfeest van de Vrije Universiteit. van de specifiek gereformeerd-theolo-

409

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen