VU Magazine 1984 - pagina 324

dukten daar zelf zou voortbrengen. Daarbij zien we dan nog even voorbij aan het feit dat aan voedselhulp niet zozeer onbaatzuchtiqhelo dan wei puur economisch eigenbelang ten grondslag ligt, zoals verderop nog zal blijken. Die macht over ontwikkelingen in de landbouw van derde wereldlanden komt wei zeer treffend tot uitdrukking in een vrij nieuwe vorm van "ontwikkeliýgssamenwerking", de zogenaamde "turn-key-pro!ecten", die vooral de hulpgevende landen geen windeieren legt. De naam zegt het al: draai de sleutel om en de motor zal geruisloos blijven lopen, in de vorrn van een voortdurende stroom van ge"lntegreerde pakketten met goederen en diensten. Westerse bedrijven exporteren teqenwoordiq complete landbouwontwikkelingsprojecten, inclusief de benodigde know-how. De chemische industrie voert clienaJ enige tijd pakketten uit waarin de tropische tele zaaigoed, kunstmest en bestrijdingsmiddelen aantreft. Maar het is al gebruikelijk, dat complete foken pluimveebedrijven worden geexporteerd, met inbegrip van machinerleen, aangepaste huisvesting en verdere benodigdheden voor afzet en verwerking van melken eieren. Met ontwikkelingshulp heeft dit alles weinig te rnaken. Een vermoeden dat nog versterkt wordt door het feit dat vooral het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering zich op dit punt actief toont en er zelfs een consortium voor dit soort projecten werd opgericht dat zich siert met de weinig verhullende naam "Agribusiness Group Hoiland".

/

;"8.t

rl wee nl1

.

Q

o

o o

.

"

" "

Koekjes van eigen deeg

geving in het ontvangende land leiden aantoonbaar tot slachtoffers. Naar een schatting van de Wereld Gezondheids Organisatie wordt iedere minuut een mens in de derde wereld op die wijze vergiftigd. Daarnaast is de kans alleszins groot dat wij dit gif weer terugkrijgen via ge·importeerde voedselprodukten en grondstoffen, letterlijk als koekjes van eigen deeg.

bedoelde fenomeen "ontwikkelingshulp".

Patentrecht

Niettemin is het juist de huidige minister van Ontwikkelingssamenwerking, mevrouw Eegje Schoo (VVD), die genoemde turn-key-projecten van harte steunt en zelfs subsidieert, en daarmee de oer-Hollandse koopmansgeest binnenvoert in het wellicht ooit anders " : " "

"

"

"

"

" " "

"

"

Maar is daar dan iets op tegen? Eventuele ethische kanttekeningen bij de geruisloze vermenging van hulp met ýgenbelang daargelaten, wijzen de rapperteurs van de voorstudie inderdaad op een aantal concrete, negatieve gevolgen van dergelijke projecten. Deze werken de toenemende schaalvergroting, industrialisatie en "chemisatie" van de landbouw in de derde wereldlanden in de hand. Anders gezegd: de landbouw daar wordt geheel op westerse leest geschoeid, met aile consequenties voor bevolking en milieu vandien. Oaarbij komt dan nog de feitelijke bevordering van de afhankelijke positie van ontwikkelings-, ten opzichte van ontwikkelde landen. Zelfs in de rijkere landen hebben afzonderlijke boeren hun beslissingsbevoegdheid al moeten inleveren aan de poorten van de agrarische industrie. En datzal in toenemende mate gaan gelden voor boeren in ontwikkelingslanden die de zeggenschap over hun bedrijf als gevolg van dergelijke turn-key-projecten uit handen moeten geven aan multinationale ondernemingen uit de rijke landen. En die zullen zich, naar valt te vrezen, over de ecologische gevolgen van hun beslissingen eerst in de laatste plaats druk maken. Oat sterke vermoeden leeft althans in kringen die zich bij voorbeeld ongerust maken over het dumpen van

bestrijdingsmiddelen in ontwikkelingslanden. Bestrijdingsmiddelen waarvan het gebruik in het land van herkomst al l:1ng en breed verboden is. Onwetendheid, onoordeelkundig gebruik en gebrekkige regel262

zaad

Op

"

"

veredeld

Ook de door de Enkhuizer predikant Van den Brink gelaakte zaadveredeling hoort in dit hoofdstuk thuis .." In opkomst is het "patentrecht" op veredeld zaad hetgeen ertoe leidt, dat het eigendom van zo'n nieuw ontwikkeld wondergewas be rust bij degene die het zaad ontwikkelde. Oerde wereldboeren zien daarmee hun afhankelijkheid vergroot ten oýichte van een handjevol (westerse) leveranciers van weliswaar hoogproduktieve, maar veelal uiterst gevoelige vaneteiten die aileen maar geteeld kunnen worden zolang diezelfde leverancier tot in lengte van jaren de spaciale kunstmest en bestrijdingsmiddelen bijlevert. De traditionele varieteiten in dat land zullen daardoor bovendien het veld moeten ruimen. En daarmee gaat dan verloren een in soms duizenden jaren opgebouwde resistentie van zulke inheemse gewassen tegen ziekten. "Uit het mislukken van de Groene Revolutie is de les geleerd, dat rassen nu vooral verbeterd moeten worden op punten als resistentie tegen ziekten, plagen en extreme klimatologische omstandigheden. Daarvoor is genetische diversiteit noodzakelijk", meldt de voorstudie. Een diversiteit, zo lezen wij tussen de regels, die teloor dreigt te gaan door de veredelingspraktijken van ds. Van den Brink's kudde en anderen in het rijke westen.

"

" " " : " " " " " " " "

"

" " "

" " "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen