VU Magazine 1984 - pagina 459

Het rendement van de Oecumenische Ontwikkelingscoöperatie

Hoe beleggen kerken hun vermogens? Dat westerse kerken veelal financieel vermogende organisaties zijn is niet zozeer een probleem. Wèl het feit dat zij het risico lopen hun 'vrij belegbare vermogens' verkeerd aan te wenden. Dat gevaar zag de Wereldraad van kerken levensgroot voor zich toen hij, tien jaar geleden tot oprichting beslootvan de Oecumenische Ontwikkelingscoöperatie; een instelling die zich richt op het verschaffen van kredieten aan kleine, op zelfstandigheid gerichte ontwikkelingsprojecten in de Derde Wereld. Het gaat inmiddels goed met die coöperatie, zoals blijkt uit een brochure, van de hand van VU-econoom dr. L. J. J. van Eekelen, over deze alleszins verantwoorde beleggingsmogelijkheid voor kerkelijke vermogens. Depraktischefunctiesdiekerkeninde samenleving uitoefenen, zijn in de loop der eeuwen aan geduchte veranderingen onderhevig geweest. Veel van die, niet uitsluitend op naastenliefde gerichte activiteiten zijn, met name in de afgelopen vijftig jaar, overgenomen door andere, 'wereldser' organiaties of door de overheid. Het was in vroeger tijden allesbehalve ongebruikelijk dat kerken de drijvende kracht waren achter de verzorging van armen, weduwen en wezen, zich bezighielden met ziekenzorg, onderwijs, wetenschap en schone kunsten, of zich, ook in, meer 'profane' aangelegenheden, niet onbetuigd lieten: bedijkingen, inpolderingen, landbouw en veeteelt en zelfs het bierbrouwen behoorden al evenzeer tot de bezigheden die, in eerste instantie vooral door de religieuze orden en congregaties, werden aangevat. Het merendeel van dergelijke taken is, zoalsgezegd, sinds lang door anderen overgenomen. Maar dat betekent niet dat de kerken, in een zich meer en meer secualiserende wereld, thans in de positie zijn geraakt om, met de armen over elkaar zich nog uitsluitend te richten op het persoonlijk zieleheil der gelovigen. Dat zou althans niet het geval moeten zijn, aldus VU-econoom dr. L. J. J. van Eekelen. Er liggen nieuwe taken, zo blijkt bij voorbeeld uit een brochure van zijn hand, die in de loop van het vorige jaar verscheen. In die brochure, kortweg getiteld: 'De Oecumenische Ontwikkelingscoöperaties u.a.', wordt een lans gebroken voor een bij uitstek maatschappelijke

VU-Magazine 13 (1984) 10 november 1984

Dr. L. J. J. van Eekelen: "Kerken gaan wellicht, uiterst langzaam en voorzichtig, proberen daadwerkelijk solidair te worden met de armen en daarom machtelozen van deze wereld

taak voor de kerken: het uitzetten namelijk van een nieuwe koers bij het beleggen van het — in eerste instantie eigen — kapitaal der kerken. Geldschieter Dat veel kerken in de westerse wereld kapitaalkrachtige ondernemingen zijn, is nauwelijks een geheim. Dat feit hoeft op zichzelf nog geen probleem te zijn. Aanzienlijke bedragen zijn nodig om die kerk in stand te houden, gebouwen te onderhouden, 'personeel' in dienstte hebben.

Niet geringe bedragen worden daarnaast echter als vrij vermogen beheerd. En het is maar de vraag wat er met die 'voor belegging beschikbare gelden' gebeurt. Daar kan immers een probleem ontstaan waar het principe van een gewiekst rentmeesterschap in strijd komt met de eigen, inhoudelijk beleden principes, bij voorbeeld wanneer de kerk op opportunistische wijze als geldschieter opereert. Wat te denken van een kerk die uitdrukkelijk wil opkomen voor de onderdrukten waar ook ter wereld, maar die zich tegelijkertijd met het eigen vermogen beweegt op de financiële markt en zodoende — al dan niet bewust — wellicht bijdraagt aan een verdere uitbuiting en onderdrukking? En dat is niet louter theorie... Daarvan waren ook groepen en individuele leden van diverse kerken overtuigd die op het gevaar van 'blind beleggen' van kerkelijke vermogens wezen. 'Zou het niet anders kunnen?', vroegen zij zich af. Anderen wilden daarover echter eerst nog wel eens uitvoerig in debat. Tegenvragen kwamen op. 'Ligt hier wel een taak voor de kerk?', 'kunnen we dit niet beter aan bankiers en andere deskundigen overlaten?' en: 'wat zal dit de kerk wel niet gaan kosten?' Een discussie rond dit thema dreigde intussen het slagvaardig handelen te belemmeren. Lucratiever Niettemin is het al weer tien jaar geleden dat de Wereldraad van kerken, niet dan na rijp beraad, tot de slotsom

373

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen