VU Magazine 1984 - pagina 157

Wie is José Miguez Bonino? José Miguez Bonino, geboren in 1924, studeerde aan de protestantse theologieopleiding ISEDET in Buenos Aires en in de Verenigde Staten, in 1960 schreef hij een proefschrift over nieuwe gezichtspunten binnen de l(athoiiei(e kerl( in haar omgang met Schrift en overlevering. Vanaf 1948 werlite hij als predikant in Bolivia en Argentinië. Op 't ogenblik onderwijst hij aan het ISEDET bevrijdingstheologie en de grondslagen van het gesprek met de marxisten. In 1980 werd hij tot eredokter van de VU benoemd, „wegens zijn moed, zijn visie en zijn theologisch alternatief in een wereld waarin velen zonder hoop en zonder liefde zijn", aldus prof. Drenth, de huidige rectormagnificus. Voor alle duidelijkheid: 's mans volledige achternaam luidt Mfguez Bonino. in aanpassing aan het spraakgebruik is in dit artikel de naam „Mïguez" weggelaten. José Miguez Bonino

de bevrijdingstheologie als werkplaats van God. Heilsgeschiedenis maakt deel uit van de wereldgeschiedenis: „Er is maar één wereld, één geschiedenis, één menselijkheid, één Redder, één Koninkrijk. Er is geen verschil tussen .gewone' menselijkheid en Jezus' menselijkheid, tussen Gods liefde en mensenliefde, tussen erotische liefde en naastenliefde. Waar liefde is, is God. Het geloof is de motor van de mensenwereld, niet iets ernaast. Christendom is: een waarachtige speurtocht naar liefde en liefde is belangrijker dan geloof, zekei- als geloof wordt gezien als een optelsom van waarheden." In Pinochet christelijk? Maar wat is wél en wat geen christelijke praxis? Is Pinochets beleid in Chili christelijk? Hij beschermt toch het geloof tegen kommunistische binnendringing? Of is juist het verzet tegen Pinochet christelijk? Is er wel een duidelijke norm? Je oordeelt altijd met je eigen bril op, denkt Bonino: ,,Je kunt zeggen: maar de bijbel is toch een goede norm? Maar met de bijbel kun je alle kanten uit, het is niet moeilijk om de Schrift te laten buikspreken. Je brengt altijd jouw ervaring en jouw werkelijkheid mee naar de bijbeltekst die op zijn beurt zijn levenservaring en levenswandel naar jou brengt. Hoe vind je een manier van omgaan met de bijbel die met beide polen rekent? Want daarin steekt niets kwaads. Ook zogenaamd objektieve ekonomen hebbén hun verborgen theologie. Ook Friedman staat een ontwerp van de

vu-Magazine 13 (1984) 4 aprill 984

maatschappij voor ogen. Daarom mogen theologen best over politiek of ekonomie spreken, zeker om dit soort dingen aan te wijzen." Toch kun je de bijbel niet zomaar overplanten naar vandaag, naar onze eigen maatschappij. Bonino: ,,Jezus leefde in zijn eigen maatschappij en die moet je in zijn eigen waarde bezien. De bijbel heefteen eigen betekenis. Mag je zomaar onze vragen daarop loslaten, of doen alsof de bijbel voor onze maatschappij is geschreven? Ja —en de bijbel eist dat zelfs. De bijbel is namelijk zélf zo opgebouwd: Paulus legt teksten uit het Oude Testament heel nieuw uit, Jesaja heeft na de ballingschap een nieuwe kijk op het scheppingsverhaal." Zo blijft er altijd een ,,overschot" in de betekenisvan de bijbel: „Iets blijft verborgen tot een volgende lezing in een volgende tijd. In Latijns-Amerika hebben we een bekende muzikant die muziek van Bach omzet in jazzklanken. Eens werd hem gevraagd of je wel zó met Bach mocht omgaan.,,Jawel", luidde zijn antwoord,,, want die jazzritmen bedenk ik niet, die zitten al in Bachs muziek. Maar we kregen daar pas oog voor toen de jazz opkwam. De Heilige Geest is niet minder dynamisch, maar legt uit en legt opnieuw uit. Een nieuwe tijd opent nieuwe betekenissen die in een vorige tijd niet zichtbaar waren. Een ander houvast bij je uitleg van de bijbel heb je niet." Daaraan kun je nog de bijbelse kernwoorden toevoegen, zoals gerechtigheid en sjaloom. ,,Ook al is de bijbel inhoudelijk geen eenheid, déze grondtonen zijn steeds weer te beluisteren.

En op grond daarvan kun je tóch zeggen dat Pinochets christendom in strijd is met de bijbel." Alleen het sóórt politiek Vrijdagmorgen 24 februari. Bonino's kollegereeks is afgesloten (,,Het was een plezierige en lonende ervaring") maar de VU heeft nog een openbare lezing van Bonino georganiseerd. Hij zal spreken over ontwikkelingen in de bevrijdingstheologie sinds 1975 toen zijn boek „Doing theology in a revolutionary situation" (Theologie bedrijven in een toestand van omwenteling) verscheen. De Martin Luther Kingzaai, voorheen bekend als de Universiteitsraadszaal, stroomt langzaam vol. De rector-magnificus, prof. Drenth, spreekt een kort openingswoord. VVas Kuyper de eerste bevrijdingstheoloog? De rector windt er geen doekjes om: de bevrijdingstheologie en de neo-calvinistische theologie van Abraham Kuyper hebben veel gemeenschappelijk. „Uiteraard is de koppeling van geloof en praxis niet vreemd aan de VU. De stichter van de VU, Abraham Kuyper, verdedigdezo'n samenvoeging met kracht Alleen het sóórt politiek waarin de bevrijdingstheologie is betrokken, verschilt. Het is meestal linkse politiek, eenvoudigweg omdat die het enige alternatief biedt voor onderdrukking en uitbuiting." Dan komt Bonino aan het woord. De nadruk legt hij niet op de nieuwe ontwikkelingen in de bevrijdingstheologie, maar in het blijvende ervan. ,,Dat blijvende aspekt is een grondbeginsel, een sleutel, een drijvende kracht in onze wetenschappelijke arbeid en in

131

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen