VU Magazine 1984 - pagina 396

i speuren bij de actievoerenden tegen het apartheidsstelsel. Van medeverantwoordelijkheid voor deze vorm van contact met de PU was niet in die mate sprake dat het de eigen contacten met zwarte Zuidafrikanen verstoorde. Minder terughoudend was de opstelling toen in 1979 aan de VU werd verzocht de derde internationale conferentie (in 1981) in Amsterdam te willen organiseren. Was de VU niet duidelijk genoeg geweest? Een van degenen die geijverd hadden voor verbreking van het verdrag met Potchefstroom, prof. dr. J. Verkuyl, maakte in ronde woorden duidelijk dat deelname van Potchefstroom naar zijn overtuiging principieel onaanvaardbaar was. Dat werd ook het standpunt van de VU: geen onderwijsinstellingen uitnodigen die studenten weren op grond van hun huidskleur. Aan de VU-voorwaarden werd niet voldaan en zo kwam het gezelschap in 1981 niet in Amsterdam bijeen maar in Sioux Center in de Amerikaanse staat lowa. Officieel was de VU er niet vertegenwoordigd evenmin als de Theologische Hogeschool in Kampen. Wel reisden opnieuw enkele bestuursleden van de VU-Vereniging als waarnemer af naar de VS. En verder gaf de Vereniging opnieuw enige financiële steun aan de conferentie om deelname te vergemakkelijken van vertegenwoordigers uit de derde wereld. Verder hield VU-filosoof dr. S. Griffioen er op persoonlijke titel een referaat. Op de derde conferentie werd weinig acht geslagen vanuit de Vrije Universiteit, die in die dagen haar eeuwfeest vierde. De officiële niet-betrokkenheid maakte voor de VU de zaak geen agendapunt. Oplossing In 1982 is door de wel-meelevenden met deze vorm van internationaal contact naarstig gezocht naar een oplossing die een eind zou kunnen maken aan de toch wat wonderlijke figuur van een boycottende VU en een mede-financierende en waarnemende VUVereniging. Een uitweg scheen de geheel nieuwe opzet van de conferentie te bieden. Opgericht werd een Internationale Raad voor de Bevordering van Christelijk Hoger Onderwijs, waarin geen instellingen vertegenwoordigd zijn, doch slechts particulieren. Delegaties zouden ook niet meer worden uitgenodigd van onderwijsinstellingen, maar slechts deelnemers a titre personnel. Wel zou van de onderwijsinstellingen een subsidie worden gevraagd om de conferenties mogelijk te maken en ook zou een onderwijsin-

326

stelling als gastvrouw kunnen optreden. En verder werd een ,,Statement of clarification" geformuleerd, waarin eerdere veroordelingen van apartheid werden aangescherpt en waarin ook de thuislandenpolitiek werd veroordeeld. Slechts wie het daarmee eens was, kwam in aanmerking als spreker en lid van de Council van de nieuwe organisatie, de ICPCHE. Daarmee leek de weg vrijgemaakt voor een gastvrouwschap van de VU voor de conferentie vSn 1984. Leek. Want begrippen als ,,apartheid" en .,,thuislanden" maken geen deel meer uit van de termen waarin ZuidAfrika de eigen politiek beschrijft en een verbale verwerping van racisme kan rekenen op de hartelijke instemming van geheel blank Zuid-Afrika. Twijfel of de ICPCHE wel in voldoende mate duidelijk was geweest, kon rijzen toen Potchefstroom als instituut de ICPCHE meende financieel te kunnen ondersteunen. Verzonden werd een cheque van 3.500 dollar. De verwarring of men dit geld al dan niet kon aanpakken (VU en Kampen waren tegen) duurde zo lang dat de cheque verliep. Geen nood, vlak voor de conferentie in Breukelen begon, zond Potchefstroom een nieuwe cheque, in het kennelijke vertrouwen blijkbaar dat de ICPCHE het bedrag niet ogenblikkelijk zou overmaken naar een bevrijdingsbeweging. In het Statement of Clarification was gesteld: ,,We will accept only tfiose supporting funds whicfi we are free to use and distribute according tot the Purpose and Basis of tfie ICPCHE". Beducht voor mogelijke tweespalt in de Conferentie, besloot de Council pas na Breukelen te beslissen wat men met de compromitterende cheque zou gaan doen. Het droeg

niet bij tot duidelijkheid-vooraf waar men nu precies stond. Actiever was | het organiserende comité voor de conferentie (De VU en Kampen). Toen er een aanmelding binnenkwam van de Zuidafrikaanse hoogleraar Tj. van der Walt om aan de conferentie deel te nemen, rees twijfel of hij wel a titre personnel aanwezig zou zijn. Immers op het aanmeldingsformulier stond achter zijn naam: rector van de Universiteit van Potchefstroom. En kort daarvoor had hij nog op de Gereformeerde I Oecumenische Synode (GOS) zijn in- ! stemming betuigd metdethuislandpolitiek. Hij kreeg een brief waarin hem om een nadere verklaring werd gevraagd. Die weigerde hij te geven. En zobleef dePU-rectorthuis. Spanningen Wel kwam een aantal andere docenten uit Zuid-Afrika a titre personnel naar de conferentie, drie van Potchef- < stroom, een van Witwaterrand en een I van Fort Hare, mensen die elk op eigen wijze kritiek op apartheid hebben, maar die tóch binnen het apartheidsinstituut blijven werken. Dit gegeven veroorzaakte spanningen nog voordat VU-rector P. J. D. Drenth in de VU-aula op woensdag 15 augustus zijn welkomsttoespraak tot de conferentie-deelnemers kon richten. De uitgenodigde leden van de Belijdende Kring (o.w. ook enkele aan de VU en in Kampen studerende theologen) wensten een duidelijker verklaring van de conferentie tegen apartheid, alvorens te kunnen deelnemen. Ontoereikend was het Statement of Clarification gebleken om deelname aan de conferentie te voorkomen van Zuidafrikaners, die geen onoverkomelijke bezwaren blijken te hebben tegen het werken

,,Geen delegatie naar Grand Rapids". Studenten voeren actie om te voorl<omen dat een officiële VUdelegatie in 1978 de conferentie in de VS bijwoont, waar ook een PU-delegatie zal versctiijnen. De VU zond geen delegatie; wel waren waarnemers aanwezig namens de Vereniging. (AVC/VU)

vu-Magazine 13(1984) 9 oktober 1984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen