VU Magazine 1984 - pagina 193

De gemakkelijke overname van een ander geloof in de koloniale tijd, of dat nu de Islam of het Christendom was, kwam voort uit het ontbreken van tegenstrijdigheden tussen het oorspronkelijke animistische geloof van de Molukkers en respectievelijk de Islam en hetChristendom. De oorspronkelijke godsdienst van de Molukkers is de>Agama Nunusaku. De overlevering vertelt dat alle Molukkers oorspronkelijk in veertien stammen op de berg Nunusaku op Ceram leefden. Na een strijd tussen de stammen, als gevolg van ruimtegebrek, werden de mensen over de aarde verspreid waarna zij via allerlei omzwervingen weer op de Molukken terechtkwamen. In feite werden Islam en Christendom ingepast in dit geloof dat zelf, min of meer ongerept, overeind bleef. Omdat dit voor zowel Christenen als Moslims geldt, verklaart dit het probleemloze samengaan van de religies op de Molukken. In beide gevallen staat de oorspronkelijke, historische religie en cultuur als eenheidsfactor boven de afzonderlijke religies. Black power In Nederland zal de toekomst van de

pela-schap mede bepaald worden door de positie die de Molukkers hier innemen. Hun identiteitsbesef is sinds de komst naar Nederland in 1950 sterk veranderd. Wilden zij, in het koloniale tijdperk, zich het liefst zoveel mogelijk conformeren aan de Hollandse machthebber, die een gedeelte van hen een gunstige positie als militair of ambtenaar bezorgde, nu versterkt hun minderheidspositie het besef van eigenheid, te vergelijken met de ,black power' beweging in Amerika. In gesprek met Molukse jongeren uit Assen lijkt eerder sprake te zijn van vanzelfsprekendheid dan van een bewuste keuze: de pela-schap is een gegeven datje meekrijgt met je opvoeding, het hoort bij ze en ze houden er rekening mee. De betekenis die het heeft is echter niet altijd dezelfde. Een meisje: ,,lk hecht er zelf niet veel waarde aan, maar ik houd er wel degelijk rekening mee, dat gaat eigenlijk automatisch." Haar vriend is een pela van oma's kant. Als zij daar over begint, wil hij er niets van weten. Dat is ouderwets. Haar moeder vindt het ook niet zo'n punt, ten slotte is het maar van oma's kant en bovendien ,zachte pela'.

Noord-, Centraal en ZuidMolukken in kaart gebracht: Ambon, een van de kleinere eilanden, dat niettemin als het centrum van de Molukken geldt (tekening: Jan ter Haar)

^

AMBON

BANDA

De betekenis van de pela-schap staat onder druk van het feit dat de Molukse gemeenschap meer dan dertig jaar in Nederland verblijft. Toch blijft het een levend cultureel gegeven, dat het eenheidsgevoel van deze groep in niet geringe mate bepaalt. En dat niet alleen in Capelle. D

6\!/°o% WETAR

o

o©»-

Probleem De in het vooruitzicht gestelde sancties boezemen niet echt angst in, maar worden wel als een realiteit ervaren: ,,Als er iets met je is, vraag je je toch af: heb ik soms iets niet goed gedaan ten opzichte van een pela; bij voorbeeld iets beloofd en dat niet nagekomen". Zij zien de problemen die de pela met zich mee brengt als voortvloeiend uit het feit dat zij in Nederland wonen. Want pas hier, nu welhaast alle dorpen in de verschillende wijken vertegenwoordigd zijn, komen pela's elkaar dagelijks tegen. ,,0p de Molukken is het huwelijksverbod helemaal geen probleem. De pela 's wonen zo ver uiteen dat ze elkaar zelden tegenkomen." Wel wordt als probleem ervaren de grote hoeveelheid pela's. Een jongen; ,,lk heb zoveel pela's dat ik maar een Nederlands meisje genomen heb. Niet echt daarom natuurlijk, meer om haarzelf, maar het is wat dat betreft wel gemakkelijker." Dat enorme aantal pela's blijkt bij navraag niet alleen afkomstig te zijn van vader en moeder, maar ook van de grootouders, die weer uit andere dorpen afkomstig zijn. Moet je met al die pela's rekening houden? Het merendeel vindt van niet, dat is niet meer bij te houden. Van vaders kant en hoogstens van moeders kant, daar moet het bij blijven. Een jonge vader: ,,lk houd me alleen aan mijn vaders kant." Hij is afkomstig van een ver van Ambon gelegen eiland, Serua, waar geen pela-relaties voorkomen. ,,Wij hebben een ander verbond, de njolta. Mijn vrouw heeft wel pela's, maar de cultuur van de centraal Molukken heeft al lang genoeg als algemeen gegolden. Ik voed mijn kinderen op in mijn cultuurvariant. Maar ja, volgens de westerse emancipatie-gedachte kan ik de cultuur van mijn vrouw natuurlijk niet ondergeschikt maken en bovendien maak ik dan dezelfde fout als de Ambonezen. Dus hebben we het zo opgelost: als de kinderen groot zijn, kunnen ze kiezen of ze mijn kant willen volgen of die van haar. Maar dan wel consequent!"

"OB Lien Schuitemaker is leerlinge van de Christelijke Academie voor de Journalistiek te Kampen

vu-Magazine 13 (1984) 4 april 1984

155

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen