VU Magazine 1984 - pagina 300

gemeente in Rome (Romeinen 13). Aan een vergelijkende studie (hij had het graag gewild) met de kruisrakettenproblematiek is Beunders niet toegekomen en een beetje jammer is dat wel want dan had hij op zijn minst moeten verklaren waarom uitgerekend de protestanten in het CDA (met name de vroegere anti-revolutionairen) meer moeite hebben met de kruisraketten dan menige katholiek. Hoe datte verklaren?

Joh. Braakensick.

Jonathan tot Colijn: „Is dat niet wat voor jou, zoo'n tweedehandsch vlootje? Je moet immers zuinig an?" (De

Groene,

29-9-23.)

Op de conferentie van Washington besloten de grote mogendtieden de omvang van hun oorlogsvloten te beperken. De VS boden per advertentie 20 oorlogsbodems te koop aan. Tekening van Joh. Braakensiek

vallen en dat is er net één teveel. Premier Ruys is verbaasd over dit grote aantal. „Verworpen" mompelt hij. En tegen Colijn, die de portefeuille van Financiën van De Geer heeft overgenomen, zegt hij bij het opstappen ,,God regeert t o c h " . ,,WegmetdeVlootwet" van Henri J.G. Beunders is de prijs van ƒ 29,90 meer dan waard. Toch nog een kritische opmerking tot slot. Was het uitgangspunt van Beunders een boek te schrijven over een stukje bewapeningsproblematiek? Dat was het niet, zo blijkt uit zijn woord vooraf. De in rooms-katholiek milieu opgegroeide 31-jarige historicus was primair geboeid door een jeugdervaring: katholieken dienden zich verre te houden van het verschijnsel sociaaldemocratie. Hoe kon het dan dat in 1923 tien RKSP-ers met de oppositie meestemden? Sporen van deze vertrekvraag zijn nog volop aanwezig in Beunders studie. Zo verklaart hij het stemgedrag van de tien dissidenten uit vrees voor een mogelijke afbrokkeling van de roomskatholieke zuil. Katholieke arbeiders konden wel eens naar de SDAP overlopen wanneer de hele RKSP zich achter de Viootwet-plannen zou scharen. ,,lndië" was voorts geen zaak, die toen het gros van de katholieken vermocht op te winden. Zij kwamen daar nauwelijks aan te pas. Maar dan nog. Voor het eerste vrouwelijke kamerlid

van de RKSP maakt Beunders overigens een duidelijke uitzondering. Mevrouw Bronsveld-Vitringa hield een korte emotionele kamerrede om haar tegenstem te motiveren, waarin zij zich tot woede van Nolens o.a. beriep op het vredesprogram van paus Benedictus. Zo serieus diende men pauselijke boodschappen kennelijk niet te nemen. Het werd haar politieke doodvonnis en later trok zij zich terug in een Belgisch klooster. Beunders' uitgangspunt speelt ook mee wanneer hij de Vlootwet typeert als een protestants streven (ARP en CHU) en dat zelfs probeert te verklaren op een wijze die het protestantse vooroordeel versterkt dat katholieken de Bijbel niet lezen. Hij schrijft ,,De grote waarde die in deze (protestantse) kring aan ,,Das Militar" werd toegekend, vloeide verder voort uit de stelling van Calvijn dat de overheid het zwaard niet tevergeefs draagt" (pag.211) Maar het was niet de reformator, aan wie deze gedachte ontglipte, maar de (voor katholieken heilige) apostel Paulus in een brief aan de

Er was trouwens één katholieke jongen in Nederland die op z'n 12e jaar diep geschokt was door de verwerping van de Vlootwet. De boeken van Johan Been die hij las hebben blijkbaar een diepere indruk op hem gemaakt dan de vredesboodschappen van paus Benedictus. Nog steeds spreekt hij vertoornd over,,de socialistische agitatie tegen het vlootplan". Als hij als scholier van een jaar of zestien in "Antwerpen een Nederlands oorlogsschip mag bezoeken ,,ontroert" hem dat. Hij abonneert zich op ,Onze Vloot" wordt marine-gelovige, en schrijft een boos ingezonden stuk naar het Handelsblad dat het eens verstandig oordeelt een bepaalde, op stapel staande kruiser maar niet af te bouwen, in zijn militaire diensttijd brengt hij het tot seiner 1e klas bij de Marine, en — in 1933 zal hij als 22-jarige student in Propria Cures over de bom op de Zeven Provinciën schrijven: ,,Men kan zich verheugen dat het tot bloedvergieten is gekomen daar het hopelijk een rem zal zijn tegen een dergelijk gezagsverkrachting". Trots zal de aftredende secretaris-generaal van de NAVO Joseph Luns aan journalisten vertellen wat voor tekeningetjes hij krabbelt wanneer hij zich tijdens vergaderingen zit te vervelen: oorlogsschepen. Maar die liefhebberij moet meer verklaard worden uit de geschriften van Johan Been dan uit die van de apostel Paulus of enige pauselijke encycliek. En zo moeten waarschijnlijk ook de opvattingen van menige protestantse havik worden verklaard: gewoon uit jongensboeken. D

Sofflmigemensen tekenen poppetjes als zij zich vervelen; NAVO-seeretarts-genefaal- Luns krafobett sinds jaar en dag oorlogsschepen. De verwerping in 1923 van de Vlootwet was voor de toen 12-jarige fan van de boeken van Johan Been 'n hele schok

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen