VU Magazine 1984 - pagina 480

tional Liberation Front (MNLF). De strijd, gevoerd tegen het bewind van president Marcos, heeft inmiddels aan tienduizenden het leven gekost. Een van de belangrijkste MNLF-leiders, Nur Misuari, vertoeft reeds jaren buiten de Filippijnen en wordt niet langer alsleidererkend. Vanuit de Islamitische wereld is steeds een grote belangstelling aan de dag gelegd voor de verdrukte broeders in het zuiden van de Filippijnen, Via de bemiddeling van met name de Libische president Kliadafi, werd in 1976 besloten tot een 'staakt het vuren' tussen Nur Misuari en de 'vertegenwoordigers van Manilla'. Het bestand duurde echter slechts negen maanden en werd ook voor het overige op geen enkele wijze nageleefd. De beloofde autonomie bleek een lege huis. Mindanao, het grootste eiland in het zuiden, heeft ongeveer de grootte van Ierland. Terwijl in Sulu de moslims in de meerderheid zijn, wordt die in bepaalde delen van Mindanao ingenomen door de christenen. De opgave van de aantallen moslims geeft al een aardige indicatie voor hun positie: van regeringszijde wordt gesuggereerd dat het er anderhalf miljoen zijn, zij zelf houden het echter op vijf miljoen. Hun precieze aantal valt moeilijk te achterhalen, omdat naar schatting honderdduizenden moslims als vluchteling een goed heenkomen hebben gezocht naar landen als Maleisië en Indonesië. Electriciteit In het gedeelte van Mindanao rond het meer Lanao is de bevolking nog overwegend islamitisch. Men noemtzeMaranao's: mensen van het meer. Het stadje daar heette Dansalan (tegenwoordig Marawi) hetgeen betekent; 'de golfslag op de oever van het meer'. Het enorme verval van de riviertjes die water aan het meer leveren, tracht men nu te benutten voor energiewinning; men is bezig met de aanleg van zeven electriciteitscentrales. Twee daarvan zijn gereed waarvan één zelfs al in gebruik. Het uiteindelijke profijt van deze nieuwe energiebron komt echter ten goede aan anderen en niet aan de plaatselijke bevolking. Symbolisch werd dat duidelijk in het feit dat, gedurende de helft van mijn verblijf aldaar, de islamitische stad Marawi verstoken bleef van electriciteit. Een groot deel van Marawi heeft zelfs in het geheel geen aansluiting op het electriciteitsnet. Veel ernstiger is echter, dat het waterpeil van het meer als gevolg van deze energiewinning zodanig is gedaald.

394

dat de 'mensen van het meer' thans bedreigd worden in hun directe middelen van bestaan, die grotendeels zijn gebaseerd op de visvangst. Geschilpunten zijn ontstaan omtrent de aard van de strijd in het zuiden van de Filippijnen. Sommigen menen dat het vooral een economiscli conflict is, waarin de uitbuiting wordt aangevochten. Anderen menen dat het een godsdienstige strijd is. In dat laatste geval wordt dan gewezen op het belang dat de overheid zou hebben bij een dergelijke karakterisering van het conflict. Deze overheid kan zich dan immers opwerpen als bemiddelaar tussen de godsdienstige groepen. De Noord-Filippijnse 'elite' krijgt zo de kans om de arme christelijke massa ideologisch aan zich te binden. En het ligt voor de hand dat een dergelijke typering van de strijd president Marcos in de kaart speelt; de onderlinge verdeeldheid van zijn tegenstanders wordt erdoor bevorderd. Het valt niet te ontkennen dat de Filippijnen — en dan niet alleen in het zuiden — worden 'opengelegd', of, ronduit gezegd, uitgebuit. En dat gebeurt niet alleen door belanghebbenden op de Filippijnen zelf, maar vooral doordievan daarbuiten; de Verenigde Staten voorop, gevolgd door de Europese landen en Japan. Terwijl eerder de 'christenen', die zich vanuit het noorden in het zuidelijk deel van de Filippijnen vestigden, de onderdrukkers werden van de autochtone moslims, nu worden beide groepen het slachtoffer van deze buitenlandse invasie. Daartegen is verzet gerezen, dat gebundeld werd in twee bewegingen; die van het eerder genoemde MNLF en in de New Peoples Army (NPA). Beide hebben dezelfde tegenstander; het regime van president Marcos dat, met behulp van een uitgekiende verdeelen heerspolitiek en een toenemende militarisering, de bevolking eronder weet te houden. Desondanks blijven de verschillen van confessionele aard de partijen gescheiden houden, ongeacht de sociaal-economische strijd dieaandegang is. Draak Men moet vooral niet lichtdenken over de gevoelens van de moslims die voortdurend geconfronteerd zijn met 'christelijke' onderdrukkers. In de kathedraal van lligan staat een beeld van Sint Joris op het hoogaltaar, in de kledij van de Maranao. Het symbolisee'rt als het ware het doden van de 'islamitische draak' door het christendom.

Tot op de dag van vandaag worden, over en weer, mensen vermoord, alleen vanwege hun christen-of moslimzijn. Daardoor komen, ondanks de gemeenschappelijke vijand en de dito belangen, de beide bevrijdingsbewegingen niet tot een echt eensgezinde opstelling. Kennelijk hebben de moslims het gevoel; links of rechts, een christen is niet te vertrouwen. Wie de geschiedenis èn de huidige situatie kent, kan dit gevoel toch moeilijk afdoen als een idee-fixe. Wanneer men constateert hoe deze moslims — maar in toenemende mate geldt dit nu ook voor andere Filippijnse bevolkingsgroepen — van hun land worden verdreven, bedreigd worden in hun economische overlevingskansen, in sociaal opzicht steeds meer worden achtergesteld en religieus en cultureel worden onderdrukt, dan ziet men wat 'vervreemding' werkelijk inhoudt. De culturele en godsdienstige onderdrukking wordt dan nota bene nog versterkt door de hulp van de kant van de Arabische, islamitische broeders. Naast de steun die zij onder meer op onderwijsgebied bieden, trachten zij tegelijkertijd ook hun Arabisch-islamitisch fundamentalisme aan de Filippijnse moslims op te leggen. Een illustratie daarvan vormen de plakkaten die overal in Marawi-City hangen. Daarop zijn meisjes in jeans en korte rokken afgebeeld, naast een gesluierde; de ene groep als prototype van de ongelovigen, de ander als de ware moslimse. Dat terwijl de sluier bepaald geen bestanddeel is van de Maleisischemoslimcultuur. De vervreemding die allen treft, dringt door tot in de taal. Paramilitaire groepen ruimen met een vrijwel dagelijkse regelmaat tegenstanders van het regime uit de weg. Men noemt dit 'salvaging', hetgeen, vrij vertaald, neerkomt op 'verlossing'; de staat wordt zo van zijn tegenstanders 'verlost'. Wanneer men Filippijnen vraagt hoe lang deze verschrikkelijke situatie nog kan voortduren, dan blijkt dat velen een niet meer te stuiten revolutionaire omwenteling verwachten, binnen een termijn van tien jaar. De Filippijnen zijn, helaas, niet het enige voorbeeld van een land waar een onderdrukkend regime zich langdurig weet te handhaven. De massale demonstratie op 21 augustus jl., ter herdenking van de moord op oppositieleider Aquino een jaar eerder en de meer recente ontwikkelingen vormen echter het bewijs, dat het verzet tegen Marcos inmiddels een zeer brede basis heeft. D

vu-Magazine 13 (1984) 10 november 1984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen