VU Magazine 1984 - pagina 108

l/e steekproef gaat, betekent dit zonder meer dat voor tweederde van de Nederlandse bevolking kernenergie onacceptabel is. Slechts een zeer kleine groep, nog geen negen procent, beoordeelt kernenergie dermate positief dat men invoering ervan zou toejuichen. Weerstanden Uit al deze cijfers blijkt ondubbelzinnig dat maar één combinatie van maatregelen voor invoering in aanmerking komt, wanneer de Nederlandse bevolking het voor 't zeggen heeft: windenergie, besparen en aardgas bepalen de richting waarop het energiebeleid zich, meer dan nu het geval is, in de toekomst zal moeten richten. Alle andere combinaties zullen op weerstanden stuiten bij grote delen van de bevolking, zéker wanneer in dat pakket ook kernenergie wordt opgenomen. De vraag ligt voor de hand in hoeverre de politieke voorkeur van de ondervraagden een rol heeft gespeeld bij de beantwoording van de vragen. Heel concreet: kiezen aanhangers van uiteenlopende politieke partijen voor eenzelfde combinatie of doen zij dat juist niet. De onderzoeksresultaten laten zien dat de politieke voorkeur wel enige invloed heeft. Zo kiezen aanhangers van PvdA, D'66en,,klein links" betrekkelijk vaker voor de favoriete combinatie van windenergie, besparen en aardgas dan de aanhangers van de VVD en ,,klein rechts". Bovendien blijkt kernenergie er bij VVD- en ,,klein rechts"-aanhangers relatief iets gunstiger van af te komen, dan bij mensen meteen,,linksere" voorkeur. Opvallend is echter vooral, dat de combinatie windenergie, besparen en aardgas óók bij de VVD- en ,,klein rechts"-aanhang veruit favoriet is. Alléén deze drie maatregelen steunen, ongeacht de politieke voorkeur van de ondervraagde, op een meerderheid. En binnen geen enkele partijaanhang is een meerderheid te vinden voor kernenergie; dat wil dus zeggen: ook niet onder aanhangers van VVD en ,,klein rechts". Scepticus Wat men opinieonderzoek ook mag verwijten, deze keuze-enquête laat aan duidelijkheid weinig te wensen over. Bovendien is aannemelijk gemaakt dat men de keuzes weloverwogen deed en op basis van een eigen oordeel over volledige en onpartijdige informatie. Toch zal een scepticus zich wellicht

86

Jan de Ridder (links) en Peter Neijens: „Botte reactie van Van Aerdenne"

nog afvragen hoe men zo stellig meent te weten dat de ondervraagden hun keuzes daadwerkelijk hebben afgeleid uit het oordeel over de informatie en niet — andersom — zich in hun oordeel hebben laten leiden door een vooringenomen standpunt, bij voorbeeld tégen ieder gebruik van kernenergie? Een vraag die VU-magazine voorlegde aan twee van de onderzoekers. Peter Neijens en Jan de Ridder. Peter Neijens: „In de eerste plaats zijn de oordelen niet ,gek', in die zin, dat men bij voorbeeld duidelijke voordelen van kernenergie niet als nadeel gaat beschouwen. Een tweede is dat wij een duidelijke overeenstemming constateerden tussen de oordelen over de gevolgen en de keuze van maatregelen. Maar daarnaast hebben wij uit experimenten de bevestiging gekregen dat men op basis van het oordeel koos en niet andersom. Zo hebben wij bij voorbeeld mensen vooraf een keuze laten maken, daarna de informatie verschaft en ze vervolgens opnieuw laten kiezen. Daaruit bleek, dat de helft van keuze veranderde en deze in overeenstemming bracht met het oordeel over de informatie. Dat is nogal wat. Het wil dus zeggen dat men, geconfronteerd met de informatie, blijkbaar kiest in overeenstemming met het oordeel over de gevolgen van een maatregelen en zich in de beoordeling niet heeft laten leiden door een vooringenomen standpunt." Eisen Wat is nu eigenlijk de positie van jullie onderzoekin het geheel van de BMD? Peter Neijens: ,,Uit het instellingsbesluit van de brede maatschappelijke discussie kun je afleiden dat er een brede, representatieve peiling onder

de bevolking zou moeten komen. Eén van de eisen was dus representativiteit. Maar een tweede eis was, dat deelnemers aan de discussie goed geïnformeerd waren, zouden weten waarover ze 't hadden. Zo maar een mening vragen levert, bij een zo ingewikkelde materie, meestal niet veel zinnigs op. Opinieonderzoek kan wel aan de eerste eis voldoen, maar een moeilijkheid is dan de tweede: informatie. Bij de inspraakavonden, die het hoofdbestanddeel vormden van de BMD was juist het omgekeerde het geval: daar werd wel informatie verstrekt, maar die avonden waren weer niet representatief. Er kwamen voornamelijk de geïnteresseerden en betergeïnformeerden op af, als ze al kwamen. Vandaar dat wij deze keuze-enquête ontwikkelden die ons inziens aan beide eisen voldoet; én representatief én gebaseerd op informatie. De zorgvuldigheid van de informatie was bovendien gegarandeerd doordat de stuurgroep de samenstelling daarvan op zich nam." Dubbelzinnig Maar waarom zit jullie onderzoek dan zo raar weggestopt in een bijlage en vind je er niets van terug in de hoofdtekst? Peter Neijens: ,,Dat is misschien iets te somber gesteld. Men heeft in het kader van de BMD natuurlijk erg veel andere dingen gedaan: plaatselijke discussie-avonden, discussies binnen organisaties en ander onderzoek. Men heeft in het eindrapport vooral op die inspraakkant wat meer de nadruk gelegd, misschien vanuit de traditionele inspraakgedachte.''

vu-Magazine 13(1984) 3 maart 1984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen