VU Magazine 1984 - pagina 349

Aap-noot-Mies en de democratie In 1980, een jaar nadat in Nicaragua een eind was gemaakt aan het schrikbewind-Somoza, verwierf het land al de Unesco-prijs voorzijn alfabetiseringsprogramma. Het moet inderdaad verbazingwekkend zijn wat op het gebied van de bestrijding van analfabetisme de afgelopende jaren in dat land Is gebeurd. In een half jaar tijds werd het analfabetisme teruggedrongen van 50,35 % naar 12,96 %, dank zij de inspanningen van 200.000 vrijwilligers, meest scholieren en studenten. Nauwelijks negen maanden had de Nationale Alfabetiseringscommissie nodig om na de val van Somoza deze kampagne op te zetten. Uit alle hoeken van de wereld stroomden er dotaties voor binnen; in augustus 1980 was er bijna 11Vi miljoen gulden voor ingezameld. door Ben van Kaam Deze en vele andere boeiende feiten over Nicaragua-van-nu kan men lezen in het zojuist verschenen boekje „Pofloüen als geweren", waarin iets verteld wordt over het volksonderwijs in dat land. Het is verschenen in verband met het samenwerkingsprojekt dat de Vrije Universiteit en de Universidad Autonoma de Nicaragua begin van dit jaar zijn aangegaan ter bevordering van onderwijs en onderzoek op het gebied van de andragogie en samenlevingsopbouw. (Wie eens wat anders lezen wil dan droef stemmend krantennieuws kan dit boekje voor een tientje bij de VU bestellen.) Goed voor het humeur en gedachtenprikkelend. Meer dan wat ook zegt over de aard van een omwenteling iets welke aandacht bestrijding van analfabetisme krijgt. Geen kiemen voor meer democratie bevat in ieder geval de revolutie, die niet geïnteresseerd is in volksonderwijs. Maar als revolutionaire leiders worden aangetroffen vooreen schoolbord met een krijtje om het volk uit te leggen welke letter voor welke klank staat, (zoals indertijd Sukarno) dan hebben we zeker niet met een fascistische revolutie te maken, want die is er niet op uit om lezende en schrijvende individuen te kweken. Die volstaat met een ambtelijke kaste om de bureaucratie draaiend te houden. Democratisch gezinde politieke leiders schrijven daarentegen alfabetiseringsprogramma's hoog in hun programma, ook al weten ze dat ze het zichzelf daarmee op den duur niet makkelijker maken. Een volk van analfabeten laat zich nu eenmaal gemak-

VU-Magazine 13 (1984) 8 september 1984

keiijker regeren dan een volk dat kan lezen en schrijven, al houdt dit geen garantie in dat het dat ook werkelijk doet. De succes-story van de nationale alfabetiseringskampagne wordt in ,,Potloren als geweren" gelukkig niet beschreven op een ongeloofwaardige wijze. Wie op de betekenis van deze kampagne wil afdingen, (de vraag rijst dan natuurlijk waaróm iemand dat zou willen), kan ook voldoende stof in dit boekje vinden. De in het begin van dit artikel genoemde percentages geven aan wie naar Nicaraguaanse normen gealfabetiseerd wordt geacht. En dat is, volgens de auteurs de Nicaraguaan, die het lezen en schrijven be-

vers van de pers is het boekje 'Potloden als geweren!' waarin verteld wordt hoe de alfabetiseringscampagne in Nicaragua verliep

heerst op het nivo van de eerste/tweede klas van het basis-onderwijs in Nederland. Maar bij de beoordeling van wat thans in Nicaragua gebeurt, is dit gegeven pas in tweede instantie van betekenis. Het eerste aandachttrekkende is dat direct na de val van Somoza de Sandinisten een massaal alfabetiseringsprogramma opzetten, dat volgens westerse ontwikkelingsdeskundigen helemaal niet kón. Gemeten aan die verwachting is het indrukwekkend wat in Nicaragua isgebeurd. Het idee voor het boekje is afkomstig van Mare-Peter Lammerink, docent andragogie van de VU. Toen hij naar Nicaragua vertrok om daar aan de slag te gaan, heeft Lidwien de Wael zijn werk aan dit boekje overgenomen. Zij is opbouwwerkster en heeft vorig jaar in het volksonderwijs in Nicaragua gewerkt. Derde auteur is Johan Rippen, docent aan de Prot. Voortgezette opleiding in Amsterdam. Uit de tekst blijkt soms niet duidelijk wie er nu in de ikvorm aan het woord is, vermoedelijk is het Lidwien de Wael. In Nicaragua heb ik veel nagedacht over de betekenis van kollectivisme, schrijft ze. Ze dacht dan aan de sterke geloofsbeleving, de vele processies, het gebruik van leuzen, de gigantische demonstraties en het zingen van volks- en strijdliederen. Daar keek ze wantrouwend tegenaan. ,,Samen in iets opgaan wordt in Nederland vaak verbonden met verlies van individualiteit. Daar zijn we soms terecht bang voor." Ze zocht in Nicaragua naar de betekenis van de vele uitingen van kollectief gedrag. Moet je die zien als

283

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen