VU Magazine 1984 - pagina 62

Ie leiders openlijk naar afscheiding van Pakistan streven is Balouchistan, een gebied dat aan de zuidgrens van Afghanistan grenst en dat de noordelijke kust vormt van de strategisch hyperbelangrijke Golf van Oman. Tot nu toe hebben de Russen zich van iedere activiteit tot steun aan de aspiraties van Balouchistan onthouden. Men is zich in de hele Zuidoostaziatische regio maar al te zeer bewust hoe gemakkelijk de Afghaanse oorlog kan escaleren en daarom werd daar krachtig meegeleefd met de missie die de Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken, Yakub Khan, in april vorig jaar ondernam om het overleg in Geneve over Afghanistan onder auspiciën van de UNO-secretaris nieuw leven in te blazen. De minister verklaarde toen, dat hij goede redenen had om aan te nemen dat de Sowjets onder een aantal voorwaarden bereid zouden zijn om hun troepen uit Afghanistan terug te trekken. Tegelijkertijd berichtte de speciale vertegenwoordiger van de UNO-secretaris, Diego Cordovez, dat er volgens zijn informaties een regeling uitgewerkt zou kunnen worden die niet minder dan 95 percent van de conflictpunten zou kunnen overwinnen. Maar voordat daar zinvol verder over gepraat zou kunnen worden, moesten de vaste leden van de Veiligheidsraad nog gepolst worden, met name China en de Verenigde Staten — niet alleen om veto's in de Veiligheidsraad te voorkomen maar ook omdat beide landen betrokken waren bij de steun aan de guerillagroepen in Afghanistan. Op 15 mei kreeg Yakub Khan in Peking te horen dat de Chinezen gaarne bereid waren om een regeling in Afghanistan te aanvaarden, maar dan wel op voorwaarde dat er zekerheid zou komen over de Russische bereidheid om zich in het kader van zo'n regeling uit Afghanistan terug te trekken. Kort daarop liet de Russische ambassadeur in Pakistan met het Pakistaanse blad ,,The Muslim" weten, dat ,,de regering van Afgtianistan bereid is, in overeenstemming met de Sowjet-Unie een totale terugtrei<i<ing van tiet beperl(te Sowjet-contingent te aanvaarden" in het kader van een algemene regeling waarvoor het gaarne zo snel mogelijk een tijdschema opgesteld zou zien. Hoewel het begrip ,,beperkt contingent" rijkelijk zacht is uitgedrukt voor honderdduizend man troepen was het voor het eerst dat de Russen deze bereidheid publiekelijk deden blijken. Op 25 mei kwam de Pakistaanse minister in Washington. Ook daar zette hij het plan in grote lijnen uiteen, maar de Amerikanen waren verre van enthou-

44

Hetgisfin de Pakistaanse provincie Baloechistan, de enige strook, die de Russische invloed nog scheidt van de strategisch i>eiangrijke golf van Oman. Pakistan heeft daar te kampen met een afscheidingsi>eweging, waarvan vertegenwoordigers zich zelfs in de door de Russen bezette Afghaanse hoofdstad Kat>oel l>evinden. Tot dusver hel>i>en de Russen zich van iedere steun aan deze afscheidingsbeweging onthouden, maar een wereldcrisis dreigt wanneer ze dat wel zouden gaan doen. In VN-kringen wordt dat gevaar t>eseft. De Pakistaanse regering maakte zich druk om door onderhandelingen een oplossing te vinden waarbij de Russen zich terugtrekken uit Afghanistan, maar Reagan liet het plan stranden.

siast. Zij wilden wel niet formeel nee zeggen maar waren zeker ook niet bereid tot diplomatieke steun aan het UNO-schema. Aan de vooravond van de aankomst van de Pakistaanse minister gaf Reagan voor het eerst publiekelijk de omvang weer van de geheime militaire steun die Amerika in het afgelopen jaar aan de guerilla's in Afghanistan had gegeven. De correspondent van de Par Easter Economie Review in Hongkong schreef dat het feit op zich van die Amerikaanse steun via de CIA genoegzaam bekend was, maar dat de partijen geschokt waren door het moment dat Reagan had uitgekozen om deze mededelingen te doen. „D/f

De Pakistaanse president Zia UI Haq, die op de begrafenis van Brezjnev in Moskou overeenstemming bereikte met Andropov over de noodzaak om een eind te maken aan de bezetting van Afghanistan (Anefo)

Vi/ordt uitgelegd als een weloverwogen poging om het initiatief van de UNO te torpederen, juist nu de speciale afgezant Diego Cordovez voor een nieuwe onderhandelingsronde met nieuwe kansen staat." Iedereen weet, schreef de correspondent verder ,,dat er in de Reagan-regering een fractie bestaat die een regeling door onderhandelingen wil. Maar men kent er ook de ,,harden" die de toestand willen laten blijven zoals die nu is, net als in Cambodja, om de Sowjet-Unie er verder aan te laten bloeden en om haar op het internationale toneel in de pijnlijke positie van agressor te laten. Er is reden te geloven dat het deze valken zijn, zoals men ze noemt, die hun inzichten bij de president hebben doen zegevieren. Wat ook de uitingen van steun aan de onderneming van Cordovez mochten betekenen, hier werd een ondubbelzinnig signaal gegeven, dat de VS niet bereid zijn tot een politieke regeling die Moskou van zijn Afghaanse betrokkenheid zou verJossen." Aldus de Hongkongse correspondent van de Par Eastern Economie Review op9juni. Op 25 mei kreeg de Pakistaanse minister Yakub Khan, die nauw met Cordovez samenwerkte, in Washington van de minister van Buitenlandse Zaken Schuiz te horen dat zijn land het hele project van de UNO niet kon steunen gezien de afwezigheid van een regeling ter vervanging van het huidige bewind in Kaboel door een meer representatieve regering. Inderdaad werd daar in het UNO-schema niets over gezegd, men wilde daarover verder onderhandelen, nadat de Russen aan een aantal niet-gebonden landen, waaronder India, hadden doen weten dat zij in een laatste fase van een regeling niet afkerig zouden zijn van de vorming van een coalitie-regering. Volgens ingewijden zijn er zelfs contacten geweest namens de Russen, met de in 1973 afgezette koning van Afghanistan Zaher Sjah, om hem te polsen over de mogelijkheid van een overgangsregering in Afghanistan die voor de meerderheid van de in het conflict betrokken partijen aanvaardbaar zou zijn. Van 16 tot 24 juni was er er een nieuwe onderhandelingsronde onder leiding van Cordovez in het Palais des Nations in Geneve tussen vertegenwoordigers van Pakistan en Afghanistan. Bij die gelegenheid publiceerde de voormalige koning van Afghanistan een oproep in het Franse blad Le Monde, waarin hij de talrijke en verschillende Afghaanse verzetsgroepen opriep één eenheidsfront te vormen dat namens het hele volk zou kunnen onderhandelen. Dat zou, zei hij, de enige manier

vu-Magazine 13 (1984) 2 februari 1984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen