VU Magazine 1984 - pagina 158

onze praktische betrokkenheid. Zonder die sleutel valt de Latijnsamerikaanse christenheid en onze theologie niet te begrijpen. Dat blijvende is ons antwoord in geloof op Gods woord: een algehele verbondenheid met de armen, de onderdrukten, de onbeschermden, de behoeftigen, de gemuilkorfden, de belasten zoals de bijbel hen noemt. Dat is voor ons het teken van de gemeenschap met Christus en één van de waarmerken van de ware kerk. Er is geen kennis van Christus zonder discipelschap en geen discipelschap zonder verbondenheid met de armen. We willen van hen leren en aandachtig naar hen luisteren, naar hun kuituur, naar hun strijd en naar hun godsdienstige uitingen en telkens en telkens weer onze inzichten bijschaven in het licht van hetgeen wij leren van de armen." Ballingschap In eigen land De politiek van schrik en verwoesting in Latijns-Amerika is een voortbrengsel van de Verenigde Staten, ondersteund door een klein groepje machthebbers en de eigen legers. ,,Wij zijn bezet door een binnenlandse bezetter. De mensen wordt hun werk afgenomen door het ekonomisch beleid en schrik aangejaagd door uitvallen van de politie, ze worden verdreven uit hun woonplaats, ze verdwijnen, worden gemarteld en vermoord. Bij duizenden, nee bij tienduizenden gingen de mensen in ballingschap in hun eigen land. Toch is het bewind van de nationale veiligheidsideologie aan het sterven. De chaos, door haar op elk gebied bewerkt, is niet langer te verbergen." In die donkere tijd groeide een kerk van martelaren:,,Sommigen van hen, bisschoppen, priesters, zusters, kerkleiders zijn welbekend, maar de meesten zullen naamloos blijven. Zeker, ook vele christenen hebben zich verbonden aan het stelsel van de dood of wilden zich afzijdig houden." Verkuyis boeken Na Bonino's toespraak mag de zaal vragen stellen. Iemand uit de zendingswereld wil weten waarom een bevrijdingstheoloog als Bonino gesprekken voert met marxisten: ,,ln Holland voeren we daarover een diskussie. Verkuyl waarschuwt ons. Hij zegt: kijk uit, want het marxisme ontneemt je de echte inhoud van het geloof. Kent u zijn stellingname en wat denkt u daarvan?" ,,Wat een moeilijke vragen" zucht dé theoloog. De boeken van Verkuyl hebben het Latijnsamerikaanse vasteland nog niet veroverd en Bonino kent ze bijgevolg niet. ,,lk ben van mening dat 132

„Zonder de Dwaze Moeders was de vriiheidsstrijd in Argentinië ondenkbaar geweest''

de samenwerking met marxisten in de strijd tegen het stelsel van de dood waardevol én noodzakelijk is, als je maar duidelijk maakt wie jij als christen bent. Inderdaad kan het marxisme je je geloof afnemen, wanneer christenen in dat tweegesprek niet worden gesteund door een theologie die hun helderheid verschaft over hun eigen identiteit." Juist de afwezigheid van die steun brengt christenen tot vertwijfeling over hun eigen geloof. ,,Want als ze in aanraking komen met de politieke idealen van marxisten, ervaren ze een grote kloof met hun eigen geloof omdat het zo ver van elkaar af lijkt te staan. Dan zeggen ze:,, Waarvoor neb ik mijn geloof nog nodig?", of: ,,Mijn geloof heeft niets van doen met dit alles". Daarom moet de theologieyu/sf op het gesprek tussen christenen en marxisten ingaan en niet die christenen in de kou laten staan." Grote ontdekking 's Middags heeft aan de tafel vóór in de zaal een indrukwekkend gezelschaptheologen aangeschoven: prof. dr. J. Veenhof (VU), prof. dr. Tine Halkes (Nijmegen), Bonino, prof. dr. H. Berkhof en de enige niet-hoogleraar dr. L. Schuurman (voormalig medewerkervan het ISEDET). De vereniging van theologische studenten, RACHAB, heeft Bonino's aanwezigheid aangegrepen om een forumdiskussie te organiseren. Bijzonder opvallend is Berkhofs aanwezigheid: ,,lk doe nooit aan forums mee, maar voor mijn goede vriend Bonino maak ik een uitzondering", zei hij toen hij de uitnodiging ontving. Als eerste mag hij het woord voeren.

Hij heeft heel wat geleerd van bevrijdingstheologie: ,,Elke theologie is plaats- en tijdgebonden, zoals de bevrijdingstheologen zeggen. Elke theologie heeft z'n nesteling in het leven waarbij zij behoort en waarop zij reageert. Dat geldt voor Augustinus voor Thomas van Aquino, voor Calvijn. Dat was een grote ontdekking voor mij. Het heeft ons in het westen wat nederiger gemaakt. We zien nu wat meer de betrekkelijkheid van onze theologische ontwerpen in. Daarom mogen we hier ook anders over theologie denken dan onze kollega's in Latijnsamerika. Bij ons is het kernpunt niet de uitbuiting, althans niet in de mate zoals in Latijns-Amerika, maar de verwereldlijking. De kloof tussen ervaring en openbaring wordt bij ons groter en groter. Dikwijls hoor ik Latijns-Amerikaanse theologen pleiten voor tijd- en plaatsgebondenheid van theologie. Tegelijkertijd vallen ze er ons op aan: ,, Jullie tijd- en plaatsgebonden theologie is slecht, mannelijk en bepaald door jullie welvaart. Zeker, dat mannelijke is slecht, maar dat mag Tine Halkes straks uitleggen." Berkhof neemt steeds meer terug: ,,Tijd- en plaatsgebondenheid is noodzakelijk maar tevens gevaarlijk. Als het de hoofdnorm wordt in de beoordeling van wat Gods openbaring is, zijn we op de verkeerde weg. En u en wij verkeren in dat gevaar. Wij moeten het evangelie vertalen naar onze omstandigheden maar daarna moeten wij de mensen brengen tot de samenhang van Gods universele evangelie. Als we dat laatste niet doen, hebben we niet meer één evangelie, maar talloze streekevangeliën."

vu-Magazine 13(1984) 4 aprill 984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen