VU Magazine 1984 - pagina 155

Bevrijdingstheoloog Bonino:

,Zoals er jazz in Bach zit, zit er politiële in de Bijbel' In oktober 1976 bracht de Argentijnse theoloog Mauricio Löpez een bezoek aan de Vrije Universiteit. Hij wilde steun verwerven voor een projekt. Twee maanden later, terug in Argentinië, werd López in zijn huis overvallen. Een bende gemaskerde mannen ontvoerde hem. Na een week ontving de familie een brief: López maakt het,,goed". Dat was het laatste wat men ooit van Löpez hoorde. VU-magazine, februari 1977:, .Momenteel wordt via allerlei organen getracht het nodige te doen om zijn gevangenschap (waar?) zo kort mogelijk te doen zijn. Hoe het ook afloopt, zijn toekomst in Argentinië lijkt onzeker en dat houdt in dat opnieuw de kritische minderheid in dat land nog kleiner geworden is." door Frits Stoffels Er kwamen protesten uit de gehele wereld, ook uit Nederland, met name van de Friese kerken die López' werk steunden. Het Argentijnse schrikbewind reageerde met het op gang brengen van allerlei geruchten: dan weer was López hier gesignaleerd, dan weer daar. In ieder geval leefde hij dus nog, naar het leek. In feite kwam López nooit meer boven water. Zijn lot is duister gebleven. Met behulp van anoniem gebleven getuigen laat de zaak zich echter zó rekonstrueren: na de ontvoering werd López aan martelingen onderworpen. „Per ongeluk" stierf hij reeds bij de eerste folteringen. In februari bracht López kollega José Mi'guez Bonino, bevrijdingstheoloog en eredoktor van de VU, een bezoek van twee weken aan de theologische fakulteit om een reeks kolleges in bevrijdingstheologie te geven. Hij kijkt wat verschrikt als hem voor zijn terugkeer naar Argentinië een foto van López wordt getoond. Twee weken lang immers is hij, steeds zorgvuldig zijn woorden wegend, erin geslaagd het achterste van zijn tong niet te laten zien, en vrijwel nooit konkreet en persoonlijk te worden. Maar als hij de foto van Löpez ziet, vertelt hij hoe hij jarenlang heeft geleefd met de angst voor oppakking en ontvoering, een angst die niet zomaar verdwenen is nu de militairen zijn teruggekeerd naar de kazernes. Nieuwe vragen ,,Wat is onderdrukking

vu-Magazine 13 (1984) 4 april 198''

eigenlijk?"

vraagt een eerste-jaarsstudent tijdens Bonino's eerste gastkollege. Voor hem als vrijgeboren Europeaan is dat een ongrijpbare zaak: je leest ervan in de kranten, je ziet het op televisie, maar de wereld van knechting, armoede en marteling is ver weg. Tijdens een diskussie daarover, later, gaat hem een licht op als Willem Boesak, Zuidafrikaanstheologiestudent in Kampen, hem het verband tussen' Europa en de wereld van de onderdrukten toont: ,,Onze onderdrukking komt niet zomaar uit de lucht vallen. Maar dat kun jij pas begrijpen als je ziet dat jij in de wereld van de onderdrukkers leeft." ,,Het belangrijkste dat ik hier geleerd heb, is mezelf nieuwe vragen te stellen", vertelt een eerste-jaarsstudent aan het eind van de kollegereeks, ,,vragen als: waar sta ik zelf? In welke positie verkeer ik? Aan wiens kant sta ik? Wil ik daar wel staan of moet ik een andere keuze maken?" Bonino knikt goedkeurend en sluit zonder verder kommentaar zijn reeks lessen af. Eén en paraat Wat is onderdrukking eigenlijk? Hoe voelt het om onder een diktatuur van het leger te leven? Bonino licht tijdens een kollege een tipje van de sluier op. ,,Een militaire staatsgreep is niet zomaar een staatsgreep. Het gaat om een poging het leven van de enkeling geheel te beheersen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de nationale veiligheidsleer. Die leer sijpelde uit de Verenigde Staten via onze militaire

Mauricio López

opleidingsinstellingen Latijns-Amerika binnen. Op de militaire scholen leerden de soldaten van de Amerikanen dat het kommunisme de vijand is. Een goed leger kan op elk moment de oorlog met die kommunistische vijand aan. Daarom is elke binnenlandse oppositie bedreigend want in een oorlog moet iedereen één en paraat zijn. Elke tegenstand moet stelselmatig worden uitgeroeid of bang gemaakt. Die uitroeiing is niet selektief maar grootschalig. Zij werkt ook in je eigen persoon door. Omdat kritische geschriften gebreideld worden, ga je zelfcensuur toepassen. Omdat ook het spreken niet veilig is, ga je je eigen woorden bij voorbaat censureren, leder die

129

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen