VU Magazine 1984 - pagina 87
„Bezuinigen of stimuleren?" Er waart twijfel en onrust rond in ons land. Is het voorgenomen kabinetsbeleid wel juist? Is de drang om de overheidsfinanciën nu eindelijk eens te saneren na al die jaren van „potverteren" — hoe begrijpelijk op zichzelf — niet veel te geforceerd? Zouden de inkomens niet wat meer ontzien moeten worden en zouden de belastingtarieven bij de Inkomstenbelasting, de BTW en de accijnzen niet met rust gelaten moeten worden? Maar hoe zit het dan met grootheden zoals het als overmatig ervaren financieringstekort van het Rijk, met de snel oplopende staatsschulden en met de zware jaarlijkse rentelasten? door prof. dr. A. J. Vermaat Welnu, deze twijfel, waarbij op het eerste horen het gelijk tegelijk aan twee opponerende zijden lijkt te liggen, vindt men ooi< terug in de oplaaiende discussies in economenland. Welk standpunt men ook inneemt, er is tegenwoordig altijd wel een hooggeleerde te vinden, die het geheel met u eens is! Na Prinsjesdag — elk jaar opnieuw historisch — stond er in het weekblad De Tijd een kort kommentaar met de veelzeggende kop: ,,En de economen ruziën door". Dit sloeg op het debat in de tv-rubriek Den Haag-vandaag, de avond na Prinsjesdag waarin de professoren Pen, Wolfson en Bomhoff ruziënd om de tafel zaten. (Over,,onder professoren" gesproken!) Pen vond het kabinetsbeleid onbegrijpelijk remmend op de economische groei en dus destructief. Wolfson was evenmin tevreden, maar het hoe en waarom bleef wat duister bij hem, terwijl Bomhoff het juist prachtig vond zo'n heilzaam en sanerend bezuinigingsbeleid. Speelde hierbij een verschillende politieke achtergrond een rol? Ik meen van niet, want alle drie de heren zijn afkomstig uit kringen van de PvdA!W\\t u nog meer bewijs voor die stelling? Zijlstra (CDA), Halberstadt(PvdA) Kuipers (VVD) zijn 't wèl eens en zien nu weinig andere mogelijkheden voor de club van Lubbers, terwijl mensen ais Schouten (CDA), De Galan (PvdA) en Witteveen (VVD) het beleid bepaald niet optimaal achten! Deze schets van de stand van zaken maakt naar mijn mening niet alleen duidelijk dat de rust in het economenland nog lang niet teruggekeerd is, maar dat de titel van mijn lezing bepaald een aktueel thema is voor heel wat gesprekken in ons land.
De economische depressie duurt voort en het eind van de tunnel is nog niet in zicht. Alle ogen zijn gericht op de economen — de deskundigen bij uitstek — die ons de weg uit het moeras zouden moeten wijzen. Maar juist die economen zijn onderling sterk verdeeld over de uit te zetten koers. Sterker nog: niet zelden rollen zelfs economen uit één en dezelfde politieke partij vechtend over straat. Er zijn ruwweg twee kampen waarin men 's lands staatshuishoudkundigen zou kunnen onderbrengen: dat der bezuinigers en het kamp dat van stimuleren alle heil verwacht. Prof. A. J. Vermaat Is econoom en als zodanig werkzaam aan de Economische Faculteit van de VU. Hl] kent ook het politieke klappen van de zweep: een aantal jaren was hij lid van de >ARP-fractie In de Tweede Kamer en hij Is thans onder meer kroonlid van de Sociaal-Economische Raad. In dit artikel schetst Vermaat de ,,onmacfit in economenland" en zet dan zijn eigen standpunt uiteen. Bezuinigen of stimuleren? het antwoord op die vraag moet niet ,,óf-óf" lulden, maar ,,én-én", aldus Vermaat. ,,Het dient te zijn; bezuinigen om te stimuleren".
Medelijden
lezers van VU-magazine, verdeeld zijn. En men zal de aangesneden problematiek zeer verschillend ervaren. Dit laatste punt wil ik eerst wat uitwerken, dat wil zeggen: diverse maatschappelijke invalshoeken laten zien, om daarmee het volgende te onderstrepen. Allereerst het logische feit, dat men zeer verschillend over een zelfde vraagstelling zal denken. Dit moet ieders mening wat relativeren en men zal wat meer begrip voor andermans standpunt moeten kunnen opbrengen. Als we zó ver zijn gekomen, is het misschien toch mogelijk een gemeenschappelijk antwoord te vinden.
Nu zullen de meningen, ook onder de
Allereerst dan een paar belevingen
VU-Magazine 13 (1984) 2 februari 1984
van de barre economische realiteit anno 1983. Laten we het oog vestigen opeen aantal kenmerkende medeburgers. Daar is eerst Anton Ambtenaar. Bij zijn verhaal krijgt men echt medelijden. Al jaren lang wordt hij toenemend gekort; de plannen anno 1983 gaan nog verder: géén jaarlijkse verhogingen meer, nog eens 3y2 % extra gekort, weinig promotiekansen. En een zékere baan, nou, vergeet het maar. Het zal een ieder duidelijk zijn, dat Anton weinig goede woorden voor het zijns inziens onrechtvaardige kabinetsbeleid over heeft. Al staakt hij misschien niet, hij hoopt wel degelijk op een stakingssucces! Dan is er Richard Rentenier. Hard ge-
69
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zondag 1 januari 1984
VU-Magazine | 536 Pagina's