VU Magazine 1984 - pagina 237

men metzelfbevlekking (masturbatie), seksueel contact tussen mens en dier en anticonceptionele geslachtsgemeenschap, onder de ontucht tegen de natuur: namelijk seksualiteit die niet gericht was op de voortplanting, het natuurlijk doel van het geslachtsverkeer. Al naar gelang de ernst van het misdrijf varieerden de straffen van schandpaal tot brandstapel. Nog (steeds) werd sodomie daarbij beschouwd als een handeling van een afzonderlijk individu. Professor Bianchi: ,,De historie is helemaal niet altijd onderdrukkend geweest. Er was een duidelijke kadans. Daar wil ik onderzoek naar doen. Juist in de Verlichting bij voorbeeld ging men homo's vervolgen. In 1730 werden tweehonderd mannelijke homoseksuelen verdronken, terwijl daarvoor van vervolging lange tijd geen sprake was. Rara hoe zit dat?" Uranisme Langzamerhand verandert de visie op sodomie: van een afzonderlijke handeling tot een menselijke eigenschap: men dóet niet meer aan sodomie, maar is sodomiet. Dit proces vindt zijn voleinding rond 1880 als de medische wetenschap zich gaat bezighouden met het verschijnsel, dat vanaf dat moment ,Uranisme' wordt genoemd, naar de Griekse god Uranus. Deze geaardheid wordt dan beschouwd als een aangeboren afwijking die met de juiste behandeling te genezen is. Door deze medicalisering treedt de wetenschap in concurrentie met de godsdienst die tot op dat moment het alleenrecht had bij de beoordeling van homoseksualiteit.

Verleiding Na 1900 begint men homoseksualiteit te zien ais een maatschappelijk bepaalde factor in de persoonlijkheid. De therapeutische cultuur komt op en de ,Uraniers' zijn een interessante behandelingsgroep. De Nederlandse psychiater Aletrino wordt de grondlegger van deze inzichten omtrent homoseksualiteit. De rol van de overheid verandert van bestraffer in die van beschermer: de volksgezondheid dient beschermd te worden tegen de kwalijke invloed der ,Uraniers'. In 1911 geeft de Staat die beschermende taak vorm in het wetsartikel 248bis, een ontwerp van de KVP-er Ragout. Seksueel contact tussen meerderjarigen en minderjarigen wordt strafbaar en kan maximaal vier jaar gevangenisstraf opleveren. Aan artikel 248-bis liggen ten grondslag het beschermen van minderjarigen en het idee dat homoseksuelen in principe via verleiding anderen tot die geaardheid zouden kunnen brengen. Jonkheer mr. Schorer uit Zeeland richt dan als reactie de NWHK op, de Nederlandse afdeling van het Duitse Wissensctiaftlich Humanitares Komitee. Achter deze neutrale naam verborg zich de eerste homo-emancipatiebeweging. De doelstelling van het NWHK was tweeledig: het verspreiden van wetenschappelijke inzichten omtrent ,uranisme' onder de bevolking en het leggen van contacten met de toppen van de politieke partijen; een strategie die tot in de jaren '70 gevolgd is. Een degelijke beweging dus en geen .gezelligheidsvereniging'. Schorers lijfspreuk was: door middel

van wetenschap tot gerechtigheid. De eerste poging tot verspreiding van wetenschappelijke inzichten was het uitgeven van de folder ,Wat iedereen behoort te weten omtrent uranisme', ten behoeve van het rechtvaardig beoordelen van uraniërs. Deze folder was ondertekend door een aantal bekende Nederlanders, waaronder Berlage en Theo van Doesburg. In navolging van Hirschfeld hing het NWHK de derde geslachtstheorie aan: homoseksuelen zijn geen mannen of vrouwen, maar een ander mensensoort, het,derde geslacht'. Untermenschen Vlak voor de Tweede Wereldoorlog werd het tijdschrift ,Levensrecht' opgericht. Er konden net twee nummers verschijnen, voor het abonneebestand uit veiligheidsoverwegingen vernietigd moest worden. De oorlog eiste zijn tol, ook onder homoseksuelen. Want de nazi's beschouwden ook hen als ,untermenschen': onder de zes miljoen slachtoffers waren naar schatting een half miljoen homoseksuelen. Na de oorlog werd met moeite uit het uitgedunde abonneebestand van levensrecht' de Amsterdamse Schakespeareclub opgericht. Een bloeiende vereniging die het tijdschrift Vriendschap uitgaf. Verhullende namen die tekenend waren voor de toenmalige situatie. In februari 1949 werd het,cultuur- en ontspanningscentrum' opgericht, het nog bestaande COC, dat toen functioneerde als schuilplaats en ontmoetingspunt en aanvankelijk nog de strategie van Schorer (wetenschap en sleutelfiguren) volgde. Binnen het COC hing men op dat moment het .biologisch model' aan; als bewezen kon worden dat homoseksualiteit aangeboren is, dan gaat de verleidingstheorie nietmeer op. Endat was nu juist de grond voor artikel 248bis, op basis waarvan bepaalde homoseksuele contacten nog steeds strafbaar waren. Maar pas in 1971 zou artikel 248bis afgeschaft worden, nadat wetenschappelijk was aangetoond dat men door verleiding niet homoseksueel kon worden. Schok Intussen waren in Amerika in 1948 de onderzoeken van de seksuoloog Kinsey gepubliceerd. De uitkomst bracht een schok teweeg: homoseksuele handelingen komen bij veertig procent van de mannen en dertig procent van de vrouwen voor; veel vaker dus

VU-Magazine13(1984)5mei1984

195

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen