VU Magazine 1984 - pagina 407

I ^ U » ^ ^ ^

later bewaarheid zullen worden, houdt iedereen de adem in. Dit betekent immers een regelrechte oorlogsverklaring van Brummelkamp aan kerkvoogden en kerkeraad. De reactie van die zijde is dan ook scherp. Brummelkamp wordt op het matje geroepen en vanaf de daaropvolgende zondag staan bij de ingangen van de kerk gerechtsdienaar Vierhout en rijksveldwachter De la Mar in vol ornaat opgesteld. ,,Welk een verbittering dit moest geven, laat zich gemakkelijk bevroeden", schrijft Brummelkamp jr. ,,Het duurde dan ook niet lang of de jammerlijkste gevolgen werden er van gezien."

,ta^

Inderdaad vinden kort daarop, we schrijven zondag 16 augustus 1835, ernstige ongeregeldheden plaats tijdens de middagdienst, waarbij — en dat is opmerkelijk — Brummelkamp niet aanwezig is; de dienst wordt waargenomen door de predikant S/of/70uöer uit Oosterwolde. Hoefer zegt daarover het volgende in zijn ,,Aanteekenirtgen":,,Een paar mannen stonden vooreen ledige bank en wilden op verzoek niet wijken. Een der kerkvoogden en de vrederechter waren spoedig ter plaatse. 'Houwt er maar op in', riep een stem. De sabels werden getrokken. De leeraar verliet den kansel, de kerk was in verwarring en drie mannen werden gevangen genomen."

\,//^-

{/HM

.-•2tX"vv, / ^ r 7 a^

/^ü^^^/'

/j-firijsj^

^c^^

.fr-^^r^ a.

Jo»Tl

'>.«-' ;22//>^"

^fyu)*^/

W

K ^ - ' ' ^ ' io ^

/ /t/ÜUiO-i ;

fry

-C^y^

iu^

)i«« \l/rf^

Notulen van de „Extraordinaire vergadering van Burgemeester en Wethouderen der stad hiattem, Zondag den 16 augustus 1835, des namiddags ten half vier uren ", „Betrekkelijk stoornissen en ongeregeldtieden in de Kerk onder de Godsdienstoefening"

voetbank zitten, zoudt gij dan geen onderscheid maken onder elkander en optreden als rechters, die zich door verkeerde overwegingen laten leiden? Hoort, mijn geliefde broeders! Heeft God niet de armen naarde wereld uitverkoren om rijk te zijn in het geloof en erfgenamen van het Koninkrijk, dat Hij beloofd heeft aan wie Hem liefhebben. Doch gij hebt den arme smadelijk behandeld. Zijn het niet de rijken, die u geweld aan doen en die u voor de rechtbank slepen?".

Jammerlijke gevolgen Hoewel niemand van zijn toehoorders op dat moment voorvoelt hoe letterlijk die laatste woorden enige tijd vu-Magazine 13(1984) 9 oktober 1984

Ruim een half uur lang moet de predikant de dienst staken, terwijl vele gelovigen de kerk ,.verschrikt en aangedaan" verlaten. Burgemeester en wethouders van Hattem beleggen nog diezelfde zondagmiddag, ,,ten half vier uren", een vergadering en besluiten de ,,rustende schutterij" op te trommelen en de hulp van de in Zwolle gelegerde militairen in te roepen. Die komen spoedig. Nog diezelfde dag marcheert een detachement ,,ter sterkte van 3 officieren en 110 minderen" het stadje binnen en blijft daar, weliswaar al snel teruggebracht tot 34 manschappen, nog geruimetijd. Kerkvoogden en notabelen zien hun eigen fout overigens wel in. Omdat de aanwezigheid van politie in de kerk een pure provocatie tot verzet blijkt te zijn, besluiten zij daarvan in het vervolg af te zien. Toch laten zij niet na om in het openbaar de beschuldigende vinger uitsluitend in de richting van Brummelkamp uit te steken. In een klagelijk gestelde missive stellen zij de provinciale overheid, die zich ook met kerkelijke aangelegenheden bemoeit, in kennis ,,omtrent de handelingen van den predikant Brummelkamp in zijne godsdienstoefeningen, dewelke niets anders bedoelen als om twist en tweedragt te zaaijen, en de gemoederen der toehoorders tegen elkander op te zetten, en om aan te toonen, dat, indien gemelde predikant alzoo voortgaat, deze handelswijze de schroomlijkste gevolgen na zich zal moeten slepen".

Ruw en ongeletterd ,,Hetis droevig dat een dienaar van het heilig Evangelie zich durft te verlagen om de heilige schriftuur te misbruiken om de lage hartstochten des volks en de zucht tot oproer van het bandeloze gepeupel aan te wakkeren." ,,De neiging die altijd, hoewel meestentijds gelukkig slechts in sluimerende toestand, leeft in deze harten van het gepeupel, om op te staan tegen hunne wettige overheden en in woeste razernij de ordeningen ener beschaafde maatschappij te vernielen, werd

337

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen