VU Magazine 1984 - pagina 81

Vrouwen voorzien in de afhanicelijiclieidsiieiioefte van mannen Een iets andere analyse wordt aangedragen door Susie Orbach en Luise Eichenbaum in hun boek, Wat willen vrouwen eigenlijk?'. De schrijfsters zijn psychotherapeuten bij een Vrouwen Therapie Centrum in zowel Londen als New York. Zij kwamen bij hun werk in aanraking met veel problemen die vrouwen met het begrip .afhankelijkheid' hebben. Economische zelfstandigheid bleek geen garantie voor onafhankelijkheid te bieden. „Vrouwen kwamen er", zo schrijven zij, ,,of ze nu financieel onafhankelijk waren of niet, voor uit dat de verwarring op het punt van de emotionele afhankelijkheid bleef bestaan, wat erop wees dat het verband tussen de economische en psychologische sfeer gecompliceerder was dan men op het eerste gezicht misschien had gedacht. Dat wil zeggen dat vrouwen die een relatie hadden met een man, merkten dat zij zelf wel enorme veranderingen hadden doorgemaakt, maar hun mannen niet. De grotere autonomie van vrouwen maakte dat bepaalde problemen tussen partners genadeloos aan het licht kwamen. Mannen pasten zich in hun gedrag wel aan aan de eisen van vrouwen, maar voor veranderingen in het leven met zijn tweeën was wei iets meer nodig dan helpen met de afwas of de verzorging van de kinderen." De vrouwen die Orbach en Eichenbaum in het Centrum om raad kwamen vragen, bleken allemaal met soort problemen te zitten. De meesten hadden hun leven op het eerste gezicht goed georganiseerd, maar toch ontbrak er wat aan. Ook Orbach en Eichenbaum werken met case-studies, en daaruit blijkt onder andere het volgende: ,,Als we ons gezichtspunt enigszins verleggen, zien we dat deze vrouwen ieder in belangrijke mate een leven hebben vol innerlijke gekweldheid, teleurstelling, en onuitgesproken wanhoop. Helen zocht intimiteit, maar kon die niet aan; Margaret bleef bij een man die haar weinig gaf; Katie verborg haar afhankelijkheidsbehoeften en Sandra stond zichzelf niet toe van iemand afhankelijk te zijn. Elk van deze vrouwen heeft een niet onbelangrijk leven naast haar relatie. En toch hebben al deze vrouwen deze relatie nodig als achtergrond voor haar dagelijkse activiteiten. Allemaal willen ze ontzettend graag een hechte band met een man. Al deze vrouwen leven met een relatie die dit ideaal op den duurde grond in heeft geboord."

)

•"inval

vu-Magazine 13(1984) 2 februari 1984

Susie Orbach: „afhankelijkheid is een elementaire behoefte" (Gerhard Jaeger)

De schuld van mannen? Niet volgens Orbach en Eichenbaum. Zij zoeken het meer in ,de situatie'of in .de opvoeding', zoals blijkt uit het verhaal van de hiervoor al genoemde Sandra: ,,Toen Sandra drie jaar was werd haar moeder weduwe, waarna ze jarenlang erg depressief was. Ze had niet echt een moeder voor Sandra kunnen zijn omdat ze zo opging in haar eigen verdriet en later in het zoeken naar een nieuwe echtgenoot. Toen haar moeder hertrouwde was Sandra erg gelukkig. Haar stiefvader besteedde veel aandacht aan haar en was zeer geïnteresseerd in haar ontwikkeling. Haar moeder leek echter jaloers te zijn op hun relatie en op den duur begon Sandra zich schuldig te voelen als hij veel tijd aan haar spendeerde, waardoor ze hem toen ze ouder werd ging mijden om haar moeder n iet te kwetsen.'' De schuld van de moeder? Dat lijkt er wel op, maar ook Orbach en Eichenbaum zijn aanhangers van de theorie van Nancy Chodorow. Dat betekent dat ze van mening zijn dat de persoonlijkheidsstructuur van vrouwen (en mannen) met name gevormd wordt door het feit dat ze vrijwel uitsluitend door een vrouw worden opgevoed. Zo valt voor een deel het gedrag van Sandra's moeder te begrijpen en daardoor ook het gedrag van Sandra. Toch klinkt dit allemaal wel wat ,slachtofferig' en zou je je kunnen afvragen of er niet zoiets als een ,eigen verantwoordelijkheid' bestaat. Chodorow c.s. zullen daar waarschijnlijk op antwoorden dat zoiets niet universeel is, maar dat een mens gevormd wordt door zijn of haar (vroegste) ervaringen. Overigens uiten Orbach en Eichenbaur^forse kritiek op het boek van Colette Dowling, dat immers over hetzelfde onderwerp gaat. Dowling is van mening dat vrouwen hun afhankelijkheid moeten zien kwijt te raken, alsof het een .slechte' eigenschap is. Je kunt het echter ook positief formuleren:,.Afhankelijkheid is niet, zoals Colette Dowling suggereert, ,,de weigering verantwoordelijkheid te aanvaarden. Het is een 63

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen