VU Magazine 1984 - pagina 402

en de groeten van Sandino^.. j g ^ '

"0 "

Verwachting ,,Je mag tegenw/oordig in Nederland bijna niet meer positief overNicaraguadenken", verzuchtte on langs een vriend, die aleen jaar of drie actiefis in het Amsterdamse Nicaragua Komité. ,,Erwordtalleen nog maar geklaagd en erworden louter sombere perspektieven getekend. Hetlijktw/el nietgoedte mogengaan." Voorzover ik van hieruit desituatie in Nederland kan beoordelen dankzij brieven, kranteknipsels en gesprekken met bezoekende Nederlanders, denk ik dat hij gelijk heeft. De euforie en hetenthousiasmewaarmee de Nicaraguaanse revolutie vijf jaar geleden begroetwerd, zijn verschrompeld tot op zijn best hevigetwijfel overhetdemocratisch karakter van de revolutie en een somber pessimisme ten aanzien van de toekomst. Grote delen van links Nederland lijken behoorlijk van gedachten tezijn veranderd in hun beoordeling van het Nicaraguaans proces en rechts Nederland is nooit echt heel enthousiast geweest. Misschien zijn nog slechts bepaalde kerkelijke sektoren momenteel bijnaongeremd solidair met Nicaragua, afgezien van een paar doorgewinterde Nicaragua-freaks. In mijn cynische momenten wijt ik die kerkelijke steun aan het feit dat kerken nu eenmaal altijd achter de ontwikkelingen aanlopen en nu pashetpuntvan solidariteit bereikt hebben waar bij voorbeeld de linkse partijen vijfjaar geleden al waren. In mijn milde momenten denkikerechter anders over. Dan vermoed ik dat de kerken vanuit hun vertrouwdheid met begrippen als zondeen menselijke tekortko-

332

mingen er van uit hun geloof dat het rijk Gods in laatste instantie niet van mensenwerk afhangt, een realistischerbeeld vande Nicaraguaanse mogelijkheden en beperkingen hebben. Zij hebben zich in het verleden niet laten verleiden tot overspannen verwachtingen, waardoorzij minderteleurgesteld en gefrustreerd zijn nu alles veel langzameren moeilijkerblijktteverlopen dan men vijf jaar geleden verwachtte. Want als je ergens ter wereld kunt leren hoe moeizaam veranderingsprocessen zijn, dan is het wel hier. Gigantische bedreigingen van buitenaf, maarookinternefoutenen problemen, alsmede menselijk falen en egoïsme zijn er oorzaken van dat de sandinistische revolutie nog nietdie paradijselijkesituatie heeft bereikt die velen haartoewensten en toedachten. Het is goed je af te vragen hoe slecht het werkelijk gaat met Nicaragua. Ekonomisch gezien is hetland een puinhoop, maar op militair gebied weet het zich nog altijd uitstekend staande te houden tegenoverdedoortientallen miljoenen dollars gefinancierde contrarevolutionairen. Op hetgebied van onderwijs en gezondheidszorg is een indrukwekkende vooruitgang geboekt. Overhetsociaal klimaat kun je slechts zeer genuanceerd denken: nog altijd warme steun van het FSLN bij de grote massa's, vooral op het platteland; een geraffineerde en rond de rooms-katholieke hiërarchie gecentreerde oppositie van delen van de bourgeoisie; veel angst onder de bevolking over de jongeren in militairediensten een luidruchtig ge-

klaag over de schaarste in Managua. Maarookdeovertuigde participatie van talloze vrijwillig(st)ersin de immer veeleisende taken van de revolutie. Elk beeld datje van Nicaragua ophangt, correspondeert met een stukje van dewerkelijkheid, maar een compleet zicht op de totale werkelijkheid is moeilijk te geven: het is maar hoe je kijkt, watje wilt zien en watje verwachtingen waren. Die verwachtingen bieden naar mijn mening een sleutel tot het verstaan van de teleurstelling en de kritiek. Let wel, met deze opmerking bedoel ik nietalle negatieve uitlatingen over het Nicaraguaans proces te bagatelliseren. Want er zijn zeker redenen voor kritiek. Waar het mij nu om gaat is te benadrukken dat een deel van de kritiek voortkomt uit het feit dat men in het verleden domweg te hoog gespannen verwachtingen had. Het is toch niet realistisch te verwachten dat Nicaragua zich in alle rust kan wijden aan zijn revolutionair proces als de grotebuurman in hetnoorden al anderhalveeeuw lang in heel het Latijnsamerikaanse continent elk streven naar sociale omwentelingen waarbij de grote massa's het voor hetzeggen krijgen heefttrachten tegen te houden?! Het istoch wereldvreemd te hopen dat de Nicaraguanenzichalleen met hun poëzie, hun moreelen hun revolutionaire overtuiging zullen verdedigen tegen de aanvallen met bommen, kogels en granaten vanuit het buurland Honduras?! Het was echter niet alleen in het buitenland datde verwachtingen zo buiten alle proporties waren. Ook in Nicaragua zelf waren de verwachtingen bepaald niet gering. Vele Nicaraguanen hoopten binnen een paarjaareen nieuwesamenleving van vrede en gerechtigheid te kunnen stichten, waarin het gewone volk de lakens uitdeelt. Nu begint echterop vele terreinen de harde werkelijkheid door te dringen: de beperkingen van de menselijke mogelijkheden en van de maatschappelijke realiteit. Ik kies maareen voorbeeld: het universitaire onderwijs. De hoop datallearbeiderskinderen naar deuniversiteitzouden kunnen gaan stuit nu keihard op de beperkte financiële middelen, op het gebrek aan goede docenten, op het ontbreken van elke onderzoekstraditie, op de onmogelijkheid om in vijfjaar

uit het niets een universitaire opleiding van niveau te creëren. Wat er nu gebeurt is dan ook dat men de werkelijkheid onder ogen ziet en overgaat tot een schoolser systeem met meer nadruk op repetitief onderwijs en meteen numerusfixus; de experimenteerruimte wordt kleiner. Dat kun je betreu r e n en ik doe dat meer dan mij lief is — maar als Nederland al niet in staatiselkejongereeen passende en creatieve opleiding te bieden, watwil jedan van Nicaragua?! Ten slotte wil ik nog een enkel woord wijden aan een groep binnen de Nicaraguaanse samenleving die bepaald geen hoge verwachtingen had van de revolutie: de protestantse kerken. Zij liepen beslist niet voorop in de bevrijdingsstrijd en hebben lange tijd meteen zekere reserve tegen de nieuwe ontwikkelingen aangekeken. Er doet zich nu echter het merkwaardige feit voor dat enkele van die kerken langzamerhand gaan behoren tot de sektoren waarin het FSLN een betrouwbare basis vindt. Een complex faktoren speelt hierbij een rol, maar één van die faktoren lijkt mij de realistische verwachtingen van deze kerken. Zij hebben geen wonderen verwacht van de revolutie, want die verwachten zij alleen van de Heer. Zij zijn zich altijd sterk bewust geweestvan de menselijke zondigheid. Voor hen blijkt die revolutie nu alles mee te vallen en zij steunen haardan ook langer hoe meer. Ik besef dat ik voor het eerst van mijn leven enige positieve woorden heb gewijd aan het protestantse zondebesef. Tot op heden zag ik het slechts als een puur destruktieve kracht. Zoals mijn studenten zeggen: waartoe de revolutie een mens wel niet kan brengen! INEKE BAKKER

vu-Magazine 13 (1984) 9 oktober 1984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen