VU Magazine 1984 - pagina 83

omdat ze vanuit verschillende ervaringswerelden denken en leven en daardoor niet altijd even goed kunnen aanvoelen wat de ander denkt of bedoelt. Omdat Rubin echtparen afzonderlijk interviewde is het mogelijk situaties van twee kanten te bekijken. Dat blijkt ook uit het volgende voorbeeld. De man, een zesendertigjarige musicus: ,,Het valt niet mee om wat aan die intimiteit te doen, want af en toe heb ik het gevoel dat we heel erg van elkaar staan. Toch geloof ik dat we allebei vooruit gaan. Ik probeer haar echt meer te vertellen wat er in me omgaat." Zijn vrouw, drieëndertig, leidt een cadeauwinkel: ,,lk geloof dat het voor ons het moeilijkst is te proberen open te zijn. Kijk, u moet begrijpen dat ik niet zo iemand ben die vindt dat openheid of eerlijkheid in een verhouding betekent dat je je hele hebben en houden op tafel gooit of je partner elke boze gedachte die in je opkomt vertelt. (...) Maar... hoe zal ik het zeggen, wat hem wezenlijk bezighoudt, dat wil ik weterv. Ik bedoel, ikwil dat hij kan zeggen^dat iets hem verdriet doet of bang maakt, en niet dat hij zich achter de krant barricadeert of zo." De man weer: ,,lk weet niet wat het is, maar soms

komt er iets bij me los en dan is er geen houden aan. Dan gaat het bij voorbeeld zo: Molly komt de kamer in en heeft met één oogopslag door dat er iets mis is. Dus ze vraagt: ,Wat is er?' En dan gebeurt er iets krankzinnigs. In plaats van dat ik zeg: ,lk voel me ellendig en ik moet met je praten', duik ik dieper in de krant en mompel iets onverstaanbaars. Dan zegt zij weer: ,Hee, wat is er? Scheelt er iets?' Ik brom alleen: ,Nee hoor'." Mensen in ontwikkeling, noemt Lillian Rubin dit echtpaar. Ze onderscheidt mensen die ,,de taal van de verandering spreken zonder ernaar te leven" en mensen die, andersom, ,,in de praktijk met veranderingen leven zonder het te erkennen". Er is ook nog een derde mogelijkheid: mensen die veranderingen in de praktijk brengen en die onderkennen, maar door de conflicten die dat soms oproept, uit het veld geslagen worden. Door die overgangstijd moeten we, volgens Lillian Rubin, heen om een harmonieuzer evenwictvt tot stand te brengen tussen ,,intimiteit, kameraadschap, samenleven, communicatie en gelijkheid."

,Een tevreden moeder verandert het beeld dat kinderen van vrouwen hebben' Een scala van gedachten en ideeën, soms uitgewerkt in diepgravende theorieën over één zaak die ons allemaal bezighoudt: de relatie tussen mannen en vrouwen. Kunnen de boeken van Buytendijk en Diepenhorst bijgezet worden in een — illusoir — antivrouwen archief? Nee, want dat zou betekenen dat we er geen aandacht meer aan hoeven te schenken, en daarvoor is wat er in die boeken staat te waardevol. Niet omdat de schrijvers het zonder meer bij het rechte eind hadden, maar omdat de ideeën, zeker in die tijd, grote aanhang hadden, en nog steeds in onze samenleving doorwerken. Aan Jolande Withuis, medewerkster vrouwenstudies aan de subfaculteit politicologie, de vraag waarom er iets mis is aan de theorieën van Buytendijk en Diepenhorst. ,,lk denk omdat ze iets tot ,natuurlijk' maken wat eigenlijk van 1950 is, het Nederland van 1950 en dan ook nog van heel bepaalde klassen. Want zwarte moeders en allerlei andere moeders hebben natuurlijk altijd gewerkt. Het kerngezin — vader, moeder en een paar kinderen — is in Nederland pas opgekomen toen er een scheiding tussen wonen en werken ontstond. Zij maken er iets eeuwigs en natuurlijks, kortom, het enige normale van. En wat volgens mij het meest kwalijk is, is dat ze dat dan nog eens gaan werb'inóen aan: ,zo zijn vrouwen nu eenmaal door hun lichaam'. Kijk, ze nemen dingen waar: vrouwen zijn zo zorgzaam en mannen veroveren de wereld. Nu is die waarneming allereerst heel selectief, want vrouwen in de Amsterdamse Jordaan werkten allemaal rond 1950. Die zaten niet thuis ,home-making as a career' te beoefenen. Dat hebben ze dus niet gezien, en wat ze wel gezien hebben, komt ze eigenlijk wel heel goed uit. En ze stellen er geen vragen bij. Iemand als Simone de Beauvoir stelt vragen bij alles. Daar krijgen lichamelijke dingen pas betekenis in hun sociale context." De vrouwenbeweging probeert nu al zo'n tien, vijftien jaar van alles te veranderen. Soms met succes, meestal niet. Nu komt er opeens zo'n golf van boeken

waarin ons verteld wordt dat het allemaal niet zomaar gaat. Hoe verklaar jij zo'n ontwikkeling? Jolande Withuis: ,,De vrouwenbeweging begon met het aan de orde stellen van allerlei onrechtvaardigheden. Dat kwam op een moment dat vrouwen al meer de kans hadden om hogere opleidingen te volgen, maar zichzelf toch thuis aantroffen bij de kinderen. Of vrouwen met een baan die geconfronteerd werden met onhandige schooltijden, een gebrek aan kinderopvang en een discriminerend belastingstelsel. De veranderingen die vrouwen wilden richtten zich met name daar op. Toch kwam er een generatie vrouwen die dit voor zichzelf ging opeisen, en toen ontstonden de problemen. Want, zo bleek, je kunt niet alles praktisch oplossen. Bij voorbeeld: in het begin maakte de vrouwenbeweging zich sterk voor het niet-krijgen van kinderen, maar op een gegeven moment bleek dat niet alle vrouwen gelukkig zijn met alleen maar een baan. En er kwamen wel meer van dit soort tegenstrijdigheden, zoals het eisen stellen aan mannen omtrent huishoudelijk werk en je dan vervolgens schul-

Jolande Withuis: „herwaardering van psycho-analyse" (AVC/VU) 65

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen