VU Magazine 1984 - pagina 163

't i$ tocK ^oed dat Ze tegenwoordig raoeteii -^^o^ vertellen w t er voor

.^ allerlei éptillen zit

,..ti^5üf.-;.>^^^T-^'*'

daar j a , je moet tock -wat eten

1:?^"*^to-^t^. ^

wr.iA

^>^m

iwr^

•»•////.

Een deprimerend boek Onlangs verscheen bij Uitgeverij Van Gennep een boek, simpelweg „ l/oedse/" getiteld, dat ondanks de talrijke geestige illustraties van tekenaar Peter van Straaten een wat neerslachtig makende nasmaak bij de lezer veroorzaakt. De samenstellers, leden van de „interdisciplinaire" Werkgroep Voeding, zetten uitvoerig op een rij wat er allemaal mis is bij de produktie, de samenstelling en de afzet van onze voeding en bij de behartiging van consumentenbelangen. Een uiterst grondige studie, dat wel. Maar het boek laat de lezers achter in een aan achtervolgingswaanzin grenzende wanhoop en met de klemmende vraag: wat kunnen we nu eigenlijk nog nuttigen zónder te worden gemanipuleerd, vergiftigd en misleid? Het is overigens niet het eerste werkstuk van de werkgroep. Tien jaar eerder verscheen „Voedsel in Nederland". En, zoals de samenstellers nu schrijven, menigeen verslikte zich tóen al en ging wat beter nadenken voor men ergens de vork inzette. Die aarzeling zal na de meest recente publikatie eerder toedan afnemen. Al zijn er in die tien jaar wat verbeteringen tot stand I gekomen, zoals op het terrein van de „produktinforI maf/e "en de consumentenbeweging, aan onze voeI ding kleven nog talloze bezwaren. ^Want„aan van alles rondom ons voedsel, de verkwisting, de manipulatie, de misleiding en soms de machteloosheid is nog nauwelijks iets veranderd." Een deprimerend boek dus, dat aan de hand van talloze voorbeelden uit de praktijk, met name die misleiding en de gezondheidsrisico's aan de orde stelt. Daarnaast geeft het boek enig inzicht in de historische ontwikkeling van de industriële voedselprodukItie, vanaf het prille begin, waarin men zich voornamelijk met de verduurzaming van levensmiddelen bezighield, tot aan de huidige situatie die getypeerd wordt door kunstvoedsél en het „inventief manipuleren" met voedsel. Aan het tusseriliggende ontwikkelingsproces onderscheiden de auteurs vier elementen: schaalvergroting, mechanisering, conserveermethoden en de vervaardiging van steeds maar weer nieuwe produkten. Pekelen Schaalvergroting is een „must" voor iedere producent, die de hevige slag tussen de voedselproducenVU-Magazine 13(1984) 4 april 1984

ten onderling niet op voorhand wil verliezen. Deze werkwijze drukt namelijk de kosten van de grondstoffen én die van het produktieproces. Voor de consument betekent schaalvergroting echter dat deze meer en meer te maken krijgt met de monopoliepositie van slechts enkele voedselgiganten. De mechanisering van het produktieproces staat daarmee in nauw verband: schaalvergroting dwingt tot het ontwikkelen van steeds weer nieuwe technieken en omgekeerd. Deze twee facetten van de industriële voedselproduktie kunnen echter slechts bestaan bij de gratie van de ontwikkeling en toepassing van conserveringsmethoden. De weg tussen voedselproducent en -consument wordt langer als gevolg van schaalvergroting en mechanisering: inkoop, opslag, verwerking en verspreiding van het in principe bederfelijke levensmiddel vergen nu aanzienlijk meer tijd dan het kleinschalige, ambachtelijk vervaardigde produkt vroeger deed. Conservering is op zichzelf beschouwd niets nieuws, zoals het traditionele inmaken, pekelen, drogen en het pasteuriseren en steriliseren aantonen. Wel vrij nieuw is de toepassing van de zogenaamde chemische conservering die bestaat uit de toevoeging aan levensmiddelen van synthetisch samengestelde, ,, voedselvreemde "stoffen. Meest kenmerkende element van de moderne voedselindustrie is echter de onbedwingbare neiging om met steeds,,nieuwe" produkten op de markt te verschijnen. Een fenomeen dat verklaarbaar is uit de eerdergenoemde, moordende concurrentieslag tussen de producenten, en dat aardig geïllustreerd wordt met de rigoreus gegroeide omvang van ons totale levensmiddelenpakket: bevatte dat vóór dé oorlog nog zo'n 800 artikelen, thans omvat het een slordige 10.000 voedselprodukten.

Vuistje In een groot aantal hoofdstukken van het omvangrijke boek,, Voedsel", passeren de diverse branches van de levensmiddelenindustrie de revue: de groenten, de granen, de vlees-, zuivel- en pluimveeprodukten, het brood, de dranken, de soepen, sauzen en het „dessert-gebeuren", om er enkele te noemen. En steeds weer lijkt de conclusie niet anders te kunnen luiden, dan dat men het aan de produktiezijde niet zo nauw neemt met de belangen (en dan vooral met de

137

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen