VU Magazine 1984 - pagina 368

Deskundologen ,,lk ben er honderd procent zeker van dat ik dood wil en moet. Waarom wordt het ons zo moeilijk gemaakt, dat wil zeggen voor de nabestaanden? Waarom maakt de wet het ons zo moeilijk, terwijl het toch zo gewoon zou moeten zijn? Je dierbare helpers niet straffen. Ze hebben toch al veel te veel te verwerken. Geen stiekum gedoe, gewoon eerlijk sterven." (Citaat uit Diekstra's,,Over suïcide"). Hulp bij suïcide is, zoals bekend, bij de wet verboden. Een wet die, in Kuiterts ogen, zeker zin heeft al was het omdat waakzaamheid geboden is in een wereld waar mensen elkaar in toenemende mate naar het leven staan. Maar dat betekent niet dat een rechter, zelfs met deze wet in de hand, geen goede gronden aanwezig zou kunnen achten om van strafvervolging af te zien. Zoals het geval was in het vonnis dat de Rotterdamse rechtbank in '81 uitsprak in een zaak van stervenshulp bij zelfdoding, waarbij die goede gronden onder meer bestonden uit het feit dat er geen andere redelijke oplossing bestond, geen onnodig leed aan anderen werd berokkend en de grootst mogelijkezorgvuldigheid in achtwasgenomen. Waaruit bestaat overigens de hulp die Kuitert nog aanvaardbaar acht? ,,Het antwoord kan kort zijn; vrijwel altijd in het verschaffen van farmaceutische middelen die een zachte dood als gevolg hebben en/of het beschikbaar stellen van een ruimte waarin iemand ongestoord kan sterven. () Een andere wijze van stervenshulp is ontoelaatbaar." (cursiyefmg gjp). Dit betekent als bijkomende voorwaarde dat degene die de hulp verleent in de meeste gevallen een arts zal moeten zijn, hetgeen overigens strookt met Kuiterts uitgesproken voorkeur voor professionele hulpverlening, ook bij de nazorg die volgt op niet-geslaagde suïcidepogingen. Een kritische kanttekening bij dit standpunt kan zijn dat nu juist veel suïcidanten blijken te lijden aan een hartgrondige schrik en afkeer van dergelijke professionals. Want niet zelden blijken juist zij slechte ervaringen met psychiaters en andere ,,deskundolo-

302

gen" achter de rug te hebben alvorens zi tot hun daad besloten.

Ramp Wat is er, om de titel van Kuiterts boek te parafraseren, nog op suïcide tegen? Volgens de auteur heel veel, al ligt daaraan dan geen ondubbelzinnig Neen ten grondslag. Suïcide is en blijft een ramp, aldus Kuitert. En voor een ramp willen we iemand graag bewaren. Een ramp in de eerste plaats voor de betrokkene zelf. ,,Een kwaad indeniet-morelezinvan het woord, bestaande in een agonie die hij moet doormaken en het verlies van duizenden nog openstaande mogelijkheden van beleven, handelen, gelukkig zijn, enz. Ookals iemand goede redenen heeft om zichzelf het leven te benemen, blijft zijn dood een ramp, maar dan een ramp die hij aanvaardt als weg naar of middel tot een ander doel." Een ramp is het bovendien voor nabestaanden en omstanders. Want, alhoewel een onvoorwaardelijke plicht tot leven niet bestaat, morele verplichtingen jegens anderen zijn er vaak te over, en die kunnen suïcide moreel onaanvaardbaar maken. In deze regels ligt de twijfel verborgen die Kuitert zelf heel duidelijk heeft ten aanzien van het probleem dat suïcide heet. Daarvan getuigt ook zijn nawoord dat hij besluit met te zeggen dat het zijn bedoeling was om ,,het morele taboe eraf te halen zonder enthousiast te willerLworden (of te maken)". En dat is nu eenmaal moeilijker dan het vooraf innemen van een onwankelbaar oordeel dat verder niet ter discussie wordt g e - ' steld. Een discussie die juist in het geval van suïcide zo noodzakelijk is. Kuitert: ,,Wie niet een absoluut standpunt inneemt, loopt verlegenheid op." Eenzelfde verlegenheid als schuil gaat achter de woorden van dit overlijdensbericht: ,,Beste..., we aanvaarden je beweegredenen en respecteren je besluit. Maar mogen wij het alsjeblieft ellendig vinden, als is het maar voor onszelf?" D Jeroen Brouwers: De laatste deur, 1983, Arbeiderspers, ƒ 49,95. René F. W. Diekstra: Over suïcide. Samson, 1981, ƒ43,65; De opgroeiende dood, Ambo, (verschijnt binnenkort, prijs ca. ƒ 25,-). H. IVI. Kuitert: Suïcide: wat is ertegen?, Ten Have, 1983, ƒ 25,-.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen