VU Magazine 1984 - pagina 109

Alles goed en wel, maar er is nogal een gradueel verschil tussen jullie conclusies en die van het eindrapport. We zitten nu met een aantal officiële, maar uiterst vage en soms dubbelzinnige aanbevelingen, zoals de stuurgroep die heeft verwoord. Jan de Ridder: ,,Dat was precies ook óns probleem. Wat ons geïrriteerd heeft was 't idee, dat er nou toch nog vage conclusies uitkwamen. Wij hebben van begin af aan onze uiterste best gedaan om resultaten op tafel te krijgen waar men niet om heen kon. Dan is 't, zacht gezegd, wat frustrerend als er toch nog vage formuleringen uitrollen." Peter Neijens: ,,'t Gaat niet eens zozeer om een tegenstelling tussen het inspraakgedeelte en ons onderzoek. Maar op de inspraakavonden is de juiste vraag niet gesteld. Op een onduidelijke vraag krijg je onduidelijke antwoorden. Op de vraag: kernenergie, ja of nee?, had men de keuze uit drie antwoorden. En één van die antwoorden was zodanig geformuleerd dat je er twee kanten mee opkon. Behalve een eenduidig voor of tegen, kon men kiezen voor: het gebruik van kernenergie moet voorlopig beperkt blijven tot de twee centrales in Borssele en Dodewaard. Je weet bij deze antwoordcategorie nu niet of je te maken hebt met mensen die vinden dat die twee centrales open moeten blijven en later op een of andere manier voortgezet, óf met mensen die, bij voorbeeld uit het oogpunt van kapitaalsvernietiging, zeggen: nu openhouden, maar na afloop van het project moet 't afgelopen zijn met kernenergie. In ons onderzoek hebben wij die twee categorieën — zeg maar: de aarzelende vóór- en de aarzelende tegenstanders van kernenergie — uit elkaar gehaald. Wij kregen dan ook duidelijke antwoorden." Suggestie Maar er is nog een vaagheid ingeslopen. De conclusies van de stuurgroep hebben bij sommige kranten de suggestie doen postvatten dat, als het probleem rond het radio-actieve afval nu maar wordt opgelost, er dan geen belemmeringen voor kernenergie meer zijn. Uit jullie rapport blijkt echter dat kernafval door de meeste ondervraagden niet eens als ernstigste bezwaar van kernenergie wordt gezien. Dit betekent dat, bij een oplossing voor het afvalprobleem, de tegenstanders niet zo maar in voorstanders veranderen. Jan de Ridder: ,,Die redenering is juist. Wij wilden benadrukken dat mensen

vu-Magazine 13 (1984) 3 maart 1984

om zeer verschillende redenen kernenergie niet willen. Wanneer het afvalprobleem is opgelost, dan heb je nog niet automatisch een meerderheid voor kernenergie." Peter Neijens: ,,Dat afvalprobleem moet so-wie-so opgelost, zelfs al zouden we de bestaande centrales vandaag nog sluiten. Want we zitten nu al met grote hoeveelheden kernafval." Referendum Onmiddellijk nadat het eindrapport werd uitgebracht verschenen de reacties van regering, politieke partijen en andere maatschappelijke organisaties in de pers. Politiek Den Haag liet — hoewel verpakt in vriendelijke bewoordingen — meteen al doorschemeren dat men de resultaten van de BMD in de uiteindelijke besluitvorming naast zich neer zou leggen. Er werd wat neerbuigend gemonkeld over de ondeskundigheid van het Nederlandse publiek en nog eens benadrukt dat „regering en parlement een eigen verantwoordelijkheid hebben". Nederland wordt per slot niet per referendum geregeerd, dat klonk zo 'n beetje door in de meeste uitlatingen. Toch is 't de overheid geweest die deze BMD nodig achtte, instelde en er (veel) geld voor uittrok. Kan men nu nog om de resultaten heen? Peter Neijens: ,,Regering en parlement kwamen er indertijd zelf niet meer uit en zijn toen ingegaan op het voorstel van de Hervormde Synode en de FNV tot een maatschappelijke discussie. Ze gaven daarmee aan dat zij niet alleen over de problemen wilden oordelen. In ons staatsbestel is het natuurlijk zo dat de uiteindelijke ver-

antwoordelijkheid m Den Haag ligt. Maar ik denk dat men om dit rapport niet heen kan, óf wel zeer sterke argumenten zal moeten aanvoeren om het naast zich neer te leggen. Toch ben ik somber over wat Den Haag ermee zal doen. Als je ziet dat zo'n Van Aerdenne meteen al reageert met: 't is een mooi rapport, maar we moeten ook aan 't milieu denken!, dan is hij blijkbaar niet goed geïnformeerd over de gevolgde werkwijze en dan komt dat op ons nogal bot over." Jan de Ridder: ,,Niet alleen dat hij daarmee blijk geeft dat hij de bevolking niet serieus neemt; 't is bovendien een in diskrediet brengen van al het andere werk dat in het kader van de BMD is verricht." Peter Neijens: „En dan vraag je je af: wie heeft er nou eigenlijk een weloverwogen oorc/ee/?Het vertrouwen dat er iets zinnigs met de resultaten gedaan wordt was toch al niet zo groot; niet op de inspraakavonden en niet bij onze ondervraagden. Er is wat dat betreft een enorm wantrouwen." Jan de Ridder: ,,Je zult zien dat dit rapport gebruikt zal worden in de politieke strijd die daarna nog weer gaat losbranden, terwijl je je maar moet afvragen of de parlementariërs — de specialisten even buiten beschouwing gelaten — zich net zo grondig over de voors en tegens hebben gebogen als nu onze steekproef heeft gedaan. Kijk, als je het energieprobleem hebt voorgelegd aan de bevolking omdat je er zelf niet uitkwam, dan moet je daarvan wél de consequenties aanvaarden op straffe van gezichtsverlies. Want dit is toch al met al een zeer zwaarwegend advies." (GJP)

Kernenergie: Inperking van democratische vrijheden en spanningen in de samenleving

87

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen