VU Magazine 1984 - pagina 453

aflevering van het jaarboek van een voorwoord. De boeken zijn bestemd voor iedereen die wil beschikken over achtergrondinformatie over actuele vragen: vredesgroepen, journalisten, politici, vakbondsleden, kerkmensen en allen die betrokken zijn bij onderwijs en vorming. Dinsdag 4 september bood prof. dr. E. Boeker een exemplaar van het eerste boek aan premier Lubbers aan. Hij wees Lubbers meteen maar op een passage uit de bijdrage van dr. Henk Leurdijk, die internationale betrekkingen doceert aan de UvA. Hij komt tot de conclusie; "Watzich sinds december 1979 in Nederland heeft afgespeeld, kan men karakteriseren als een proces van sluipende besluitvorming, waarin stukje bij beetje gehandeld is als ware er al een positief piaatsingsbesluit genomen. Hoewel aan het eind van dit proces formeel de vrijheid blijft bestaan om alsnog nee te zeggen tegen plaatsing, is feitelijk de ruimte daartoe dan aanzienlijk beperkt." Uiteraard ontkende Lubbers bij hoog en laag dat dit het geval was. Volgende VU-Jaarboeken zullen uitsluitsel verschaffen. Niet geheel juist bleek in ieder geval reeds Lubbers' mededeling tot de Jaarboekaanbieders dat het kabinet in de zaak van de kruisvluchtwapens gekozen heeft "voor een ook voor de Sovjet-Unie duidelijk besluit." Minister Van den Broek kreeg inmiddels van Gromyko te horen dat hij dit besluit "nogal complex" vindt. In het jaarboek 1984/'85 zal daar ongetwijfeld op worden teruggekomen. Jaarboek 1983/'84 Over de modernisering van de bewapening schrijven in het nu verschenen jaarboek Frank Barnaby, Egbert Boeker en Peter Boskma. Ten minste drie ontwikkelingen worden gesignaleerd die de huidige afschrikkingspolitiek ondergraven: ten eerste de ontwikkeling van nieuwe, steeds nauwkeuriger en betrouwbaarder kernwapens, waardoor "de geloofwaardigheid van hen die pleiten voor een beleid, gericht op het winnen van een kernoorlog toeneemt. " T e n tweede de modernisering van conventionele wapens onder de term "Airland Battle". Enten slotte Reagans "Star War-programma", die een effectieve verdediging beoogt te ontwikkelen tegen ballistische raketten. "Daarmee zou de mogelijkheid ontstaan de eigen raketten te gebruiken als aanvalswapen, zonder dat dit zou leiden tot de eigen ondergang." Het systeem maakt een regionale kernoorlog in Europa waarschijnlijker.

Herman de Lange constateert in zijn bijdrage dat sinds het mislukken van het boswandelingsakkoord tussen de Amerikaanse onderhandelaar Paul Nitze en zijn Russische collega Joeli Kvitsinski, in de herfst van 1982, beide partijen nog uitsluitend gebruik hebben gemaakt van "toeter-diplomatie". Het is nodig het overlegmechanisme te herstellen. Joop Scheffers en Piet de Klerk, beiden beleidsmedewerkers van Buitenlandse Zaken constateren dat het ontwapeningsoverleg in VN-verband van de Oost-West-tegenstelling het slachtoffer dreigt te worden. Vooral het Amerikaanse beleid roept veel kritiek op. Westelijke landen komen voor het dilemma te staan om hun eigen opvattingen naar buiten te brengen of te voorkomen dat de VS in het VNoverleg wordt geïsoleerd. Ben Oostenbrink concludeert in zijn artikel dat van een werkelijk geïntegreerde aanpak in de West-Europese staten op grond van bondgenootschappelijke overwegingen tot nu toe geen sprake is geweest. In feite besloten de NAVO-landen alleen tot samenwerking als ze er voor hun eigen industrie voordeel in zagen. Ko Colijn, Paul Rusman, Jan Geert Siccama en Theo van den Hoogen bekeken het Nederlandse defensiebeleid. De financiering ervan zal in de komende jaren onder steeds grotere druk komen te staan. De Defensie-nota was een produkt van rekenmeesters, niet van beleidsontwikkelaars. Het lijkt er niet op dat de inzetbaarheid van de strijdkrachten in de door de Defensienota bestreken periode zal toenemen.

Wapenhandel Ko Colijn en Paul Rusman bekeken het Nederlandse aandeel in de internationale wapenhandel. Dit ligt vooral op het gebied van oorlogsschepen, elektronica, optica en niet-gevechtsvliegtuigen, maardesectoroorlogswapens en munitie is groeiende. Werd tussen 1977 en 1980 in deze categorie voor gemiddeld 198 miljoen gulden uitgevoerd, in de eerste negen maanden van 1983 bedroeg dit reeds meer dan 304 miljoen gulden. Leo Wecke, Michiel van Alphen en Philip Everts bezagen de vredesbeweging. Volgens Wecke komt de vredesbeweging de komende tijd voor het dilemmate staan dat, vooreen aanpak van de oorzaken van de bewapening zij zich voorstander moet verklaren van fundamentele veranderingen in de eigen maatschappij, waardoor een deel van haar aanhang zal afhaken. Anderzijds kan ze slechts politieke invloed doen gelden als ze haar basis verbreed en haar aanhang vergroot. Everts concludeert dat de verdeling van de publieke opinie zich in 1983 voortzette: Tussen de 35 en 40 procent van de mensen kan tot de overtuigde aanhangers van de standpunten van de. vredesbeweging worden gerekend. Hiertegenover staat een aanzienlijk kleinere groep van trouwe NAVO-aanhangers. De strijd, zo stelt hij, gaat dan ook om het winnen van de grote groep van twijfelaars in het politieke midden. De naslagwerk-functie van het VUVredesjaarboek wordt verhoogd door een overzicht tot slot van het vredesonderzoek in Nederland, literatuur en adressen van instellingen. (BvK)

Op 4 september jl. bood prof. dr. E. Boeker premier Lubbers een eerste exemplaar van het VU-jaarboek Vredeen Veiligheid aan

1

/

#

/ ^

vu-Magazine 13 (1984) 10 november 1984

»,.

/

- . i ^ -

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen