VU Magazine 1984 - pagina 479

versloegen in 1571 de sultan van Manilla en wisten de moslims zelfs totaal te verdrijven uit de noordelijke eilanden Luzon en Visaya. Dat lukte minder goed in hetzuiden van de Filippijnen, zelfs niet in de driehonderd jaar die het koloniale bewind van de Spanjaarden over de Filippijnen duurde. Tekenend voor de Spaanse houding jegens de autochtone bevolking is het feit dat men de verschillende moslimse bevolkingsgroepen, de Maranao's, Magundanao's en Tausugs, om de belangrijkste te noemen, aanduidde met de naam Mora's (Moren), de naam voor de moslims tegen wie men in Spanje eeuwenlang vocht. Hoewel als scheldnaam bedoeld, gingen de moslims deze aanduiding zelf gebruiken, net zoals de Nederlanders indertijd het scheldwoord 'geuzen' overnamen. Eeuwenlang bleven de Moro's zich, met wisselend succes, verzetten tegen hun inlijving bij een staat die zij niet als de hunne beschouwden. Hun strijd zagen zij als een 'heilige oorlog' (djihad). De essentie van de Spaanse politiek ten opzichte van de Moro's gedurende de gehele periode ligt besloten in de woorden van de gouverneur-generaal Francisco de Sande. in 1578 instrueerde hij de bevelhebber van de eerste Spaanse militaire expeditie in Mindanao en Sulu als volgt: "Je zuit bevelen, dat er onder de Moro's geen enl<ele predil<ing zal zijn van de secte van Mohammed, aangezien die slecht is en alleen die van christenen goed (). Je zult hen vertellen wat ons doel is, namelijk dat zij tot het Christendom bekeerde worden (). En je zult het huis verbranden waar de kwade leer wordt gepredikt. En je zult bevel geven dat het niet wordt herbouwd. Enclaves In 1899, toen de Amerikanen de Spanjaarden versloegen, werden de Filippijnen voor twintig miljoen dollar door de verliezers verkocht aan de overwinnaars. De Verenigde Staten hadden nog jaren nodig om het land te pacificeren. Het verhaal doet evenwel de vraag rijzen waartoch het fabeltje vandaan komt dat de VS nooit koloniën hebben gehad. De Amerikanen namen bepaalde elementen over van de Spaanse Moropolitiek, al voerden zij die uit met betere wapens en met meer succes. Hun houding tegenover de Moro's komttot uitdrukking in de woorden van brigade-generaal Samuel S. Sumer die in 1902 het bevel voerde over de Amerikaanse troepen in Mindanao. Hij verklaarde: "Het zal noodzakelijk zijn on-

VU-Magazine 13 (1984) 10 november 1984

geveer alle gewoonten die tot nog toe de levensstijl van de Moro's hebben beheerst, af te schaffen. In wezen verschillen zij als volk van ons in zowel hun denken, spreken als in hun handelen. Hun godsdienst zal een ernstige belemmering vormen voor de verbreiding van de christelijke beschaving. Zolang het Mohammedanisme overheerst, zal de Anglo-Saksische beschaving maar langzaam vorderingen maken." Een van de gevolgen van de Amerikaanse bezetting is, dat de Spaanse geestelijkheid het land moest verlaten en vervangen werd door rooms-katholieke geestelijke uit landen als Ierland, Nederland en de VS. Pas sinds de Amerikanen het bewind voerden werden ook protestanten op de Filippijnen toegelaten. Momenteel geldt dat de bevolking voor tachtig procent roomskatholiek is, terwijl tien procent de Islam aanhangt en slechts vijf procent protestants is. Al in de Amerikaanse periode begint een proces dat na de onafhankelijkheid van de Filippijnen met kracht wordt voortgezet. Landloze christenen verlaten de dichtbevolkte eilanden Luzon en Visaya en vestigen zich in hetzuiden. Zo ontstaan christelijke enclaves in een van oorsprong overwegend islamitisch gebied. De moslims, die in 1913 nog achtenne-

gentig procent van de bevolking uitmaakten, vormden in 1976 nog maar veertig procent daarvan. Daarnaast is er een klein percentage van tribale groepen dat moslim noch christen is. Op dit moment bezit nog slechts twintig procent van de bevolking land. En dat bezit maakt nog maar zeventien procent uit van het Filippijnse grondgebied. De anti-Moro-houding van Spanjaarden en Amerikanen is kenmerkend geworden voor de noordelijke, christelijke heersers van de onafhankelijk geworden Filippijnen. Zij hadden geleerd de Moro's te zien als hardnekkig en verraderlijk. 'De beste Moro is een dode Moro'is dan ook een alledaagse uitdrukking die men uit de mond van veel christelijke Filippino's kan vernemen. Kinderen worden bovendien bang gemaakt met Moro's. Lege huls De lange anti-imperialistische strijd, eerst tegen de Spanjaarden, later tegen de Amerikanen, hebben de Moro's gesterkt in hun streven naar een onafhankelijke natie: de 'Bangsa Moro'. Dit nog immervoortdurende verzet werd aan het eind van de jaren zestig, begin zeventig, gebundeld in het nationale bevrijdingsfront, het 'Moro Na-

Maranao's: scheldnaam overgenomen

393

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen