VU Magazine 1984 - pagina 409

Ziekelijk ressentiment en revoiutiegeest ,, Dominee Nauwman van der Roest fronst de borstelige wenkbrauwen als hij het voddige papiertje waarop deze verklaring is geschreven, voor zich op de tafel legt nadat hij het heeft voorgelezen. Iedereen slaattegenwoordig aan het schrijven. Langzamerhand dringt zich de vraag op of het inderdaad wel zo is aan te bevelen dat het volk degelijk onderwijs ontvangt. De kwestie is maar, wat doen ze ermee, met die kennis en bekwaamheden die ze op school zijn bijgebracht." ,,Collega Brummelkamp is het natuurlijk weer eens met de malcontenten. Altijd trekt hij één lijn met dat volk. En nu ook nog die eigenwijze Geerlings. De man kan praten, maar daar houdt het dan ook mee op. Zijn stommiteit wordt alleen nog overtroffen door zijn koppigheid. Zie hem daar nu zitten, metz'n halsstarrige tronie. Wat bezielt dat volk toch tegenwoordig." ,,Deze dwarsliggers zweren bij het oude, maar hij, Nauwman van der Roest, doorziet hun ware bedoelingen achter de vrome fagade. In werkelijkheid worden zij bezield door een ziekelijk ressentiment, en hun agitatie is enkel een gevolg van hun haat tegen de aanzienlijken, tegen de kringen die door hun stand en positie geroepen zijn om leiding te geven in Staat, Kerk en Maatschappij. Revolutiegeest, dat is het wat hen bezielt. Geen wonder, want ze behoren bijna allen tot de onderste lagen des volks. Des te meer bevreemdt het hem dat collega Brummelkamp steeds hun partij kiest." ,,Steeds weer heeft de revolutiegeest om zich heen gegrepen. Als een immer voortijlende brand heeft hij gewoed in onze gemeente, en de gevolgen zijn verwoestend geweest. Zelfs de inroeping van de sterke arm heeft niet het gewenste gevolg gehad. Brummelkamp en de zijnen gaan voort op hun heilloos pad van scheuring en verdeeldheid veroorzaken in een gemeente die voorheen een voorbeeld was van lieflijke rusten vrede." ,, Troostvol is bij dit alles echter te bedenken, dat de aanhangers en volgelingen van deze oproerige beweging voor het overgrote deel bestaan uit geringe lieden. Geen enkele van de aanzienlijke notabelen heeft zich bij hen gevoegd. Alleen het feit dat Brummelkamp zelve niet onbemiddeld is zal hem voorlopig in staat kunnen stellen zijn stand op te houden en de moeilijkheden het hoofd te bieden." (Fragmenten uit de privé-overpeinzingen van Brummelkamps vrijzinnige collega Nauwman van der Roest, voorzitter van de Hattemse kerkeraad, zoals G. Brouwers die reconstrueert in „De Spelbrekers".)

De oproep Verwonderd maar niet geschrokken opent Brummelkamp op 7 september de officieel uitziende brief die de oude, kromgebogen postbesteller bij de Hattemse pastorie aflevert. Verwonderd is hij eigenlijk alleen over het feit dat nu meteen het Provinciaal en niet het in de hiërarchie lager geplaatste klassikaal bestuur de touwtjes in handen neemt. Men beschouwt mij kennelijk als een onverbeterlijk misdadiger, denkt hij wanneer de inhoud van het schrijven tot hem doordringt. Het is een oproep om te verschijnen voor een vu-Magazine 13(1984) 9 oktober 1984

J.iAXDERUS

. f _.,,,

A-BOlttllS •''"•"' ""' TH.4.VAX STAVEREN

1-1739 ï-ir40 9-ir«2 2-17*3 Ï-I7«<> B-I7S0 9 - 1759 I-1752 t-1776 9-1767

J.MARINiUS P.LEKPENItiS.,,, E.A.HAR11EMBEBCH A.COSE'IHil " S . CROON H.BOI.T J.EIftBRACHT D.PATIJN PH.T.TERBRUCGE PH.J.COUVMia W. SNABEHUS J.HOOVKAAS A.W.AREMBSEK P.NOORBBECK ,, J I . I . R A U W E R T 2 J.I.CREMER A . L . B E MIST r.l.CREMER

,| i :'lé 1 :f "^

:| i

B.A.TESJ BHINK # ? » . i.Vi.1i\^ DER WPWICH • ••• «ïg C l . . WII.DRIK 10 A.B. BOONEfVi N.VAM ECHTEREN r-1788 * . F . V A \ DER SCHEER B-ITBO I -1803 J.H.AI'I'EI.IÜS P. OUI,DE»iARM a-1800 t "l«03 -t - f OOB S-IBOT 8 - »8»0 .<» - I B t 6 O -ISIfe h -182'» e - 1851

:3 . \m^ Si . w^s ir. - \m'

I .BAKKEK € . K001.H.AAS G.-l.TERBRA.*" M.JORISSFIV A.StHIMV;*:^ BE» «•<»"»' ^.BOOMANi ;./.!VADM*KVANWRBOt« U.CVANS DEN BROEh A.BKUMMtlKAMP

Wandbord in de kerk van Hattem: de meeste geschiedenis in de kortste tijd

commissie van drie, ten einde gehoord te worden over,,een drietal punten van bezwaar, ten zijnen laste ingekomen: 1 °. Zijne verklaring van den predikstoel dat hij geen gezangen meer zou opgeven, aangezien zijn overtuiging hem dat verbood; 2 °. dat hij het geheel en al eens was met de verklaring door de drie 'afgescheiden' leden in den kerkeraad afgelegd; en 3 °. zijn verklaring in den kerkeraad, geenerlei wetten, reglementen of verordeningen van de Haagsche Synode te willen erkennen of er zich aan te onderwerpen; getekend, H. H. Donker Curtius (president der Synode), W. Overduin en Van Leeuwen." Met een zucht vouwt Brummelkamp het epistel toe. Tegelijk voelt hij zich opgelucht en zelfs een beetje blij. Eindelijk krijgt hij dan de gelegenheid om het kerkbestuur te vertellen wat hij nu wei en wat hij niet verkondigd heeft en wat hem daartoe heeft bewogen. Boven, in de stilte van zijn studeervertrek verzinkt hij in gebed en bidt, naar eigen zeggen, ,,om vrijmoedigheid, oprechtheid, wijsheid en voorzichtigheid". Hoe teleurstellend als op de dag van de bijeenkomst, twee weken later, blijkt dat de kaarten lang tevoren zijn geschud. Het vonnis ligt al klaar, denkt de gedagvaarde wanneer hij, vechtend tegen de verbittering om zijn eigen naïviteit, poogt de strenge heren zo oprecht mogelijk te antwoorden op hun vragen.

339

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen