VU Magazine 1984 - pagina 206

te, grootscheepse onderzoek, met een zodanig aantal ondervraagden dat men er geldige conclusies aan kan verbinden. Scheiding Allereerst de kwestie van geloof en politiek. Een briefschrijver uit Hoogeveen ondersteunt in Trouw de synodeuitspraak en stelt dat de scheiding die gemaakt wordt tussen religie en politiek een hoogst kwalijke zaak is: ,,Deze scheiding maakt het mogelijl< dat vele politici in hun privéleven beleend staan als christen, maar met Jezus van Nazareth kunnen ze niet uit de voeten in de politiek", zodat ze ,,met de mond geweldloosheid belijden maar tegelijk de holocaust van een atomaire bewapening voorbereiden." Het „reformatorische gedachtengoed" dat in deze brief naar voren komt, van gereformeerden als fervente tegenstanders van een rigoureuze scheiding tussen het zondagse geloven en het doordeweekse politieke en maatschappelijke handelen, wordt inderdaad bevestigd door onze onderzoeksgegevens. Het blijkt uit de reacties op de uitspraak: ,,Als gelovige dien je steeds al je handelen af te stemmen op je geloofsovertuiging." Van de gereformeerden is een meerderheid van 55 procent het eens met die uitspraak. En dat is veel meer dan het aantal instemmers met deze stelling aan hervormde (40 procent) en katholieke zijde (24 procent). Het adagium dat geloof en politiek gescheiden moeten blijven is dus, ondanks Bukmans vrees voor gezagsverlies van de kerk, geen gereformeerd uitgangspunt. Ondubbelzinnig Datzelfde resultaat komt, zij 't in iets minder sterke mate, naar voren wanneer het gaat om het politieke spreken van de kerk, in plaats van dat van individuele gelovigen, en de onder-

krui%rlefren

kruisr^ketf-J

^(S

''%%Ptin

^

»

>T JJ' vraagden reageren op de uitspraak: „De kerk moet met betrekking tot politieke en sociale problemen duidelijk stelling nemen." Hiermee is een derde deel van de gereformeerden, om precies te zijn 33 procent, het eens, tegen 24 procent van de hervormden en 22 procent van de katholieken. Geen meerderheid dus, al mag hieruit niet geconcludeerd worden dat een meerderheid het met die uitspraak oneens is. (Uit een ander, recent onderzoek, verricht ten behoevevandeNCRV, bleek dat vooral jonge gereformeerden — tot 35 jaar — deze stelling in meerderheid onderschrijven.) Opmerkelijk is wel dat bij de beantwoording van deze vraag de politieke voorkeur van de betrokkene er niet toe doet: gereformeerde aanhangers van ,,linkse" èn van ,,rechtse" partijen stellen politieke uitspraken van de kerk gelijkelijk op prijs. En dat heeft weer te maken met het feit dat hier

natuurlijk niet gevraagd is hoe, maar alleen óf de kerk zich ondubbelzinnig moet uitspreken. Aangenomen mag daarom worden dat dit derde deel van de gereformeerden, bij voorbeeld, zowel voor- als tegenstanders van het plaatsen van kruisraketten zal omvatten. En wellicht verklaart dat gegeven waarom de bewuste synode-uitspraak zoveel spanningen heeft opgeroepen; beide groepen — IKV- èn /CTO-aanhangers — wensen immers de synode aan hun zijde. Gewetensnood De gereformeerde neiging tot polariseren — en dat niet alleen op het punt van de kernbewapening — valt ook te verklaren uit de typisch gereformeerde weerzin tegen ,,pluriformiteit in de kerk". Meer dan hervormden en katholieken zijn gereformeerden bovenal gesteld op eenheid. En dat leidt, zoals de kerkgeschiedenis leert, paradoxaal genoeg vaak tot twist, verkette-

Uitspraak 1 : ,,Nederland moet, d e s n o o d s onafhankelijk van de andere N A V O - l a n d e n , het g o e d e v o o r b e e l d geven en volstrekt geen a t o o m w a p e n s meer in Nederland t o e l a t e n . " Gereformeerd

Eens met de uitspraak

16^

Hervormd

Katholiek

Niet-kerkelijk

Niet eens met de uitspraak VU-Maaazine 13(1984) 5 mei 1984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen