VU Magazine 1984 - pagina 53

I I I

van dit hoofdstuk. Mattheus 2 is het Evangelie van het kind. Het gaat om Jezus van Nazareth, om ,,God met ons" (hoofdstuk 1:23) in de gestalte van een kind. Zó weerloos, arm en kwetsbaar is God. Hij is geen ster aan de hemel met een godennaam. God is een arm kind. Dat is de verkondiging van Mattheus. Tegelijkertijd een revolutie, een ommekeer in de blikrichting der wijzen, van de sterren daar omhoog, naar een kind in de kribbe. Maar hoe vertelt Mattheus dit? Door een historisch getrouw verhaal te vertellen? Dat wordt vaak gedacht. Vaak denkt men dat Mattheus als een 19e-eeuwse historicus de geschiedenis opschrijft. Maar dan zijn er nogal wat problemen. Bij voorbeeld Rama, het graf van Rachel \igt 8 km noordelijk van Jeruzalem en Bethlehem, de plaats van de kindermoord ligt 8 km zuidelijk van Jeruzalem. De werkelijke reis van Maria en Jozef met het kind naar Egypte is zeer onwaarschijnlijk. De tekst over de Nazoraër (vers 23) is bij geen enkele profeet terug te vinden. Maar op deze manier doen we Mattheus geen recht. Hoofdstuk 2 is een compositie of beter een schilderij. Mattheus schildert in oudtestamentische kleuren de door God beloofde ,,Koning der Joden" — de zoon van de Belofte — waarop in heel Israels geschiedenis wordt gewacht! Mattheus heeft Jezus gekend en hij is er vol van. Dan komen de beelden uit het Oude Testament op en hij plaatst ze allemaal bij elkaar: de leidsman, iedere jood denkt dan direct aan Mozes. Jezus is de nieuwe Mozes... En Mattheus ziet Abraham naar de sterrenhemel kijken en hij hoort opnieuw de belofte van de zoon. Bij Israël staat de ervaring van de sterrenhemel altijd in dienst van de belofte voor de toekomst. Daarom ook in dit verhaal weer het verband tussen een ster en het beloofde kind. En als we goed kijken zien we steeds meer: de plaats waar de koning geboren zou worden staat niet in de sterren, maar in de tekst van de profeet Micha. De Oosterse wijzen moeten eerst langs de geschriften van Israël, anders vinden ze niets. Slavernij En dan het éne kind dat gered wordt uit die vreselijke moordpartij. Was ook Mozes niet zo gered — de oudtestamentische leidsman? Dit keer moet het kind vluchten naar Egypte, want de kwade farao zit nu in Jeruzalem, het is Herodes. Vreselijk beeld voor een jood, Jeruzalem vervallen tot Egypte, plaats van slavernij. Mattheus, zelf een jood, schrijft hier aan zijn medejoden. Mensen, we heb-

VU-Maga2ine 13(1984) 1 januaril 984

ben onze eigen nieuwe Mozes teruggestuurd naar Eypte. Maar God haalde hem terug, als een tweede uittocht! Letterlijk citeert Mattheus dan de laatste weerden van Exodus 4:19: ,,Want de Here had tot Mozes in Midjan gezegd, keer terug naar Egypte, want de mannen die U naar het leven stonden zijn dood". Er zit iets cynisch in deze tekst, want is het waar dat zij die de Zoon van de Belofte naar het leven staan, gestorvenzijn? Mattheus weet wel beter. Nog één keer verschijnt de titel,,Koning der Joden" in zijn evangelie. Maar dan staat het op een kruis! Zo schildert Mattheus na de verwoesting van Jeruzalem de nieuwe koning der joden voor Israël en alle volken. Jezus van Nazareth in de gestalte van het vereerde, maar tegelijk bedreigde kind. Picasso Het is met dit verhaal als met een schilderij van Picasso. Een vrouw met twee neuzen en de ogen niet op de juiste plaats. Nee, ,,mooi" iszo'n schilderij niet. We zeggen,, het///7(f niet". Wij zijn gewend aan een foto, geno-

men vanuit één blikrichting. Maar Picasso keek van meer kanten naar dat gezicht dat hij liefhad. En wat hij zag zette hij samen op een plat vlak. Je kreeg zo een gezicht dat niet ,,lijkt", maar dat,,werkelijker" is dan een gezicht dat vanuit één hoek bekeken is. Als je van iemand houdt, zie je hem of haar van meer kanten en je ziet in al deze beelden de éne persoon. Dat is het verhaal van Mattheus 2, een schilderij van de Beloofde Zoon van Israël, in oudtestamentische kleuren. En die ster? Theologisch gezien ligt de echte ster in de kribbe; kijk niet langer naar omhoog. Maar toch kan het, juist voor een modern mens, heel verhelderend zijn opnieuw naar de sterrenhemel te kijken. Maar vanuit het evangelie komt de oproep om als de wijzen te worden en op zoek te gaan naar het arme mensenkind. Want daar laat God zich vinden. Dat is iets om te bedenken, wanneer we vol bewondering voor wetenschap en techniek „Space/ a ö " na staren. D Jan Weenink is stafmedewerker van het VUSAcentrum. In november van het vorige jaar, organiseerde de VUSA een cursus over sterrenkunde en een bezoek aan het Zeiss Planetarium te Amsterdam. Het Planetarium is te bereiken met de metrolijn Gaasperplas. Tel. (020) 96 34 84.

39

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen