VU Magazine 1984 - pagina 232

ouderenbeweging zegt hij dan ook: let op capaciteiten en niet op leeftijd. „Ik zie ook een overeenkomst tussen jongeren en ouderen. Beide groepen zijn machteloos, de macht ligt bij de middengroep. Ouderen én jongeren zijn geëngageerde toeschouwers". Toch zijn staatshoofden, die heel wat macht uitoefenen, meestal boven de zestig. Van den Berg: ,,Inderdaad. Maar in hoeverre oefenen zijn echt macht uit; zijn ze niet slechts uitvoerders van de échte machthebbers, de managers uit de industrie? En die behoren tot de middengroep..." Notarissen Hoe iKijkt u in dit geval aan tegen het terugbrengen van de pensioengerechtigde leeftijd van 70 tot 65 jaar, driejaargeleden? Prof. v.d. Berg: ,,ln het sociale plan van de VU wordt nu gesproken van een verlaging van die leeftijd tot 55 jaar. Daaraan zie je hoe snel alles verandert. Alleen de rechterlijke macht en de notarissen werken nu nog tot hun 70ste. Dit, terwijl uit socio-gerontologisch onderzoek blijkt dat hoe langer men maatschappelijk actief is, des te groter het welbevinden. Toen ik voor mijn onderzoek een man van 70 interviewde die een eigen zaak had, zei hij: „ Wat kom je doen?, ik ben niet oud." Terwijl ik ook mensen van achterin de 50 tegenkwam die totaal vereenzaamd waren en allerlei klachten hadden. Cirkel Het vergrijzingsvraagstuk is een ,jong' probleem. Momenteel ontbreekt het inzicht in vele aspecten ervan. Uit de discussie na afloop van de presentatie van de reeks .Ouderen en Wetenschap', kwam naar voren dat het vergrijzingsprobleem vooral een economische kwestie is. Er is niet genoeg werk, zo wordt gesteld, en er wordt een groep geselecteerd die moet opstappen. En daarna wordt gezegd: jullie verdierren niks en kosten teveel. £en vicieuze cirkel die door de omstandigheden geschapen is. Inderdaad kosten oudere mensen meer dan jongeren. Toch blijkt uit de studie van het Sociaal-Cultureel Planbureau dat de stijging van de collectieve uitgaven slechts voor een deel het gevolg is van de demografische ontwikkeling. Ook verandering in gebruikspatronen en gewoontes in de samenleving als geheel spelen een rol. Bejaarden kunnen zelf een belangrijke rol spelen bij het oplossen van de problemen rond het vergrijzingsvraagstuk. Dan zal de overheid echter wel bereid moeten zijn te luisteren naarde bejaarden zelf.

190

Momenteel is er geen inspraak voor ouderen. Desondanks worden zij meer en meer politiek van belang; enerzijds als een steeds groeiende groep kiezers, anderzijds als categorie waarop, naar men meent nog volop te bezuinigen valt. Zo hebben bejaarden het meeste last van de eigen bijdrage aan medicijnen. Ook de pensioneringsregelingen zijn verre van flexibel. Bij zaken die hen zo nauw aangaan zouden ouderen meer betrokken moeten worden. Mantelzorg Als bezuinigingsmaatregel bekijkt men momenteel de mogelijkheden ter vergroting van .mantelzorg' (door familie) en eerste lijnszorg. Onderzoek in Noorwegen toonde aan dat de mate van hulpbehoevendheid daarbij doorslaggevend is: is die te groot, dan is opvang in de eerste lijn zelfs duurder dan in de tweede of derde lijn. Dit zou voor de Nederlandse situatie betekenen, dat verdere inperking van instituten duurder is dan het handhaven ervan. Ook is nog onvoldoende bekend over de mogelijkheden van de .mantelzorg' en de kwaliteit van de eerste lijn. Op zeer hoge leeftijd neemt de verzorgingsbehoefte sterk toe. Onze manier van samenleven kan op korte termijn niet zodanig veranderd worden dat op een andere wijze (via familie, buren) in

die behoefte voorzien wordt. Voorlopig blijft verbetering nodig, en ook het onderzoek naar de verschillende mogelijkheden, de betaalbaarheid en de bijdrage van bejaarden zelf. Zolang de meeste kanten van het vergrijzingsvraagstuk nog onbelicht zijn, kunnen beleidsmaatregelen alleen al om die reden averechts uitwerken. De wetenschap kan hierbij helpen. De gerontologie mag dan nog in de kinderschoenen staan, er gebeurt al veel. Bij voorbeeld bij TNO waar een instituut voor Experimentele Gerontologie onderzoek verricht, en bij Stichting voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek die al enige jaren een stimuleringsprogramma gerontologie kent. Veel van de onderzoeken aan universiteiten worden vanuit bovengenoemde instituten gestimuleerd of gefinancierd. Het feit dat er in 2030 ongeveer evenveel ouderen als jongeren zullen zijn kan een probleem worden. We kunnen ouderen echter ook weer voor vol gaan aanzien en hen bij alle aspecten van het leven betrekken. Want. zoals Simone de Beauvoir andermaal schrijft: ,,Meer nog dan een goede gezondheid, is het grote geluk van een oud mens, nog doeleinden te zien in zijn wereld. Dan is hij actief en nuttig en ontkomt aan verveling en verval." D

„Op een zijspoor..." (Kees Keuch-AVC-VU)

vu-Magazine 13(1984) 5 meil 984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen