VU Magazine 1984 - pagina 139

Boekje open over kerk en vreemdeling:

Hoe gastvrij is de Icerlc? Eén van de vele onderdelen van de Princenhof-conferentie, gehouden in het stadhuis op 26 en 27 januari jl. en op initiatief van de Gemeente Amsterdam rondom het thema,,rac/s/r7e en discriminatie"\Nas,,Geestelijke Stromingen en Racisme". De dominante geestelijke stroming binnen de Nederlandse samenleving is (nog steeds) die van het Christendom, gepresenteerd door de verschillende kerken. De vraag die op dit onderdeel van de conferentie gesteld werd was in hoeverre de kerken in de Nederlandse, nader in de Amsterdamse samenleving, medeplichtig zijn aan het kwaad van racisme en discriminatie, maar ook welke rol de kerken (willen) spelen in de bestrijding van dit maatschappelijke kwaad. door ds. H. G. Boswijk Wat is de houding van de kerk ten opzichte van de vreemdeling? Gesteld werd, en deze stelling werd niet weersproken, dat de kerk — niet alleen in het verleden maar ook nu nog, en niet alleen, zij het daar heel uitgesproken, in Zuid-Afrika, maar ook hier in Amsterdam — zich telkens weer schuldig maakt aan vormen van discriminatie en uitingen die racistisch genoemd moeten worden. Die negatieve houding komt voort, aldus Jan Hendriks uit angst, onwetendheid, conformisme en superioriteitsgevoel. Sonny Hof, studentenpredikant van Surinaamse origine, waarschuwde ervoor dat de bestrijding van de Centrumpartij kan gaan functioneren als bliksemafleider; hij signaleerde dat er maar heel weinig mensen uit de Antillen en uit Suriname zijn die zich thuis voelen in Hollandse kerkdiensten. Zijn vraag was: wat is de bijdrage die de kerken leveren aan de opbouw van een plurale samenleving? Rignald la Reine, werkzaam bij het vreemdelingenpastoraat en van Antilliaanse afkomst, hoopt dat de kerken het voortouw zullen nemen bij de bestrijding van het racisme, zoals dat in de moord op zijn jonge landgenoot Kerwin Duynmeier in z'n meest afschuwelijke gevolgen aan het licht kwam. Ik noem nog de bijdrage aan de discussie van Willem Boesak, die er op wees dat racisme, zoals dat in zijn geboorteland zelfs theologisch wordt gerechtvaardigd, geen exclusief Zuidafrikaans bezit is. Zijn stelling luidde dat de kerken onmogelijk kunnen spreken over liefde als ze niet in één adem spreken over gerechtigheid. Ruth Abram, verbonden aan het CIDI, formuleerde de stelling: De joden zijn géén volk van slachtoffers, maar van overlevenden. Zij bepalen zelf hun identiteit in alle aspecten. Zij ontmas-

VU-Magazine 13 (1984) 3 maart 1984

kerde de mythe als zou Nederland een tolerant land zijn. Vanuit de wereld van de Islam hield Mohammed Nadi een inleiding. Hij was niet erg te spreken over het aandeel van de kerken in de strijd van de Marokkanen tegen het regime in het thuisland en tegen de structurele discriminatie van buitenlandse werknemers in Nederland. Uitroepteken Dit brengt mij bij het boekje waar ik uw aandacht voor wil vragen. Het is getiteld ,,Een gastvrije kerk", met als ondertitel „de houding van de kerk ten opzichte van de vreemdeling". De titelpagina laat een tekening zien van een zware kerkdeur die op een kier staat en waarover de schaduw valt van „'t is een vreemd'ling zeker"; het verschrikte gezicht achter de deur verraadt weinig openheid en gastvrijheid. En dat is ook wat het boekje duidelijk maakt: er moet eerder een vraagteken

dan een uitroepteken achter de titel geplaatst worden. Eerst iets over het ontstaan van dit boekje dat een ,,Van Hille-cahier" genoemd wordt. Toen in 1979 ds. Hans van Hille, predikant van de Remonstrantse Broederschap in Amsterdam met emeritaat ging, kreeg hij van zijn gemeente het vorstelijke geschenk van ƒ 18.000,-, naar eigen inzicht te besteden. Ds. van Hille was jarenlang, sinds de oprichting van het Operationeel Team van de Raad van Kerken in Amsterdam in 1969, nauw betrokken bij de vragen van kerk en samenleving, waarbij hij pleitte voor een oecumenisering én een politisering van het diakonaat. Het lag dan ook helemaal in zijn lijn om dit bedrag te storten in een fonds dat beschikbaar moest zijn voor wat hij noemde creatieve theologie, waarbij het hem vooral ging om een theologische bezinning op de vragen die vanuit de (Amsterdamse) samenleving aan de kerken gesteld worden. Een ad hoe-commissie stelde voor om als eerste het onderwerp ,,kerk — vreemdeling" te kiezen, dit tegen de achtergrond van de asielverlening aan illegale Marokkaanse arbeiders door een aantal Amsterdamse kerken. Er werd een beroep gedaan op de drie theologische faculteiten in de stad om mee uit te zien naar (jonge) theologen die een bijdrage zouden kunnen leveren aan dit onderwerp. Vanuit de theologische faculteit van de v u werd Jos van der Sterre (nu predikant in Nieuwe Pekela) bereid gevonden om zijn doctoraal-scriptie, getiteld ,,Kerkvernieuwing; proces of program; over de betekenis en functie van weerstanden bij verandering in de gemeente" te bewerken voor het boekje dat de commissie van het Van Hille-fonds voor ogen stond. Uitgangspunt van zijn studie was name117

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen