VU Magazine 1987 - pagina 270

in staat elke zet van de beste grootmeester te volgen. Alleen diens strategie, het invullen van de basiskennis mis je nog. Door studeren is dat echter te leren. Je zuh er alleen, net als de grootmeester, veel tijd in moeten steken. Dat heb ik zelf ook gedaan. Vrijwel al mijn vrije tijd besteed ik aan talen. Hard studeren is belangrijk want ik geloof niet in het bestaan van een talenknobbel." "Ik tracht het verband te leggen tussen grammaticale structuur en de resultaten die je daarmee kunt bereiken. Dat doe ik ook in de cursussen Turks die ik sinds 1985 geef aan het Talencentrum van de Rijksuniversiteit van Gent. In de loop der jaren heb ik mijn eigen methode ontwikkeld. Ik zeg altijd tegen mijn cursisten dat ik hen een techniek aanleer om met Turken te communiceren. Ik onderwijs hen de zinsstructuur en leer hen de woordjes in die structuur te plaatsen. Voor het Turks is die methode essentieel. De structuur van het Turks verschilt volledig van die van het Nederlands. Wij zeggen: "Ik weet dat hij morgen zal komen." In het Turks is de volgorde: van hem morgen zijn zullen komen weet ik. Bij zo'n taal heeft het geen zin om woord voor woord het Nederlands te vertalen in het Turks. Je moet eerst de structuur kennen; je moet leren de woorden in een ander verband te plaatsen. Je moet als het ware een ander denkmechanisme inschakelen. Dat vereist hersengymnastiek.''

'Het komt erop aan te weten hoe de woorden van een taal gecombineerd worden in een zin.'

H

et lijkt allemaal zeer ingewikkeld, maar in de praktijk van mijn cursus valt dat mee. In een traditioneel opgezette cursus behandelt men het Turks als een westerse taal. Je vindt dan enorme schema's met verbuigingen van het Turkse werkwoord. Het Turks kent inderdaad een groot aantal verbuigingen, veel meer nog dan het Latijn. Maar het systeem daarachter is heel logisch. Er zijn maar een paar regels. Als mijn cursisten die regels kennen zijn ze zelf in staat om alle mogelijke combinaties te maken. Mijn doel is dan ook om met zo weinig mogelijk regels zo veel mogelijk te doen. VU-MAGAZINE - JULI/AUGUSTUS 1987

'Ik ben zeer geïnteresseerd in de Turkse cultuur' Foto Henk Olijhoek

De resultaten zijn zeer goed. Na een cursus van 45 uur moeten mijn leerlingen in staat zijn om zich als toerist in Turkije te redden. Dat lukt ook. Elk jaar krijg ik ansichten van cursisten en daarop schrijven ze dat ze de taal kunnen gebruiken. Daar streef ik naar: je kunt als je Turks spreekt enorm veel leuke dingen beleven in Turkije. Als dat lukt beleef ik daar veel genoegen aan. Het zegt mij meer dan typeringen als 'de polyglot van Vlaanderen'." "Ik streef ernaar om mijn eigen wetenschappelijke methode zo ongemerkt mogelijk in mijn cursus te verwerken. Dat werkt goed. Ik krijg mensen van allerlei slag en leeftijd op mijn cursus; als zij het denkmechanisme te pakken hebben zijn de resultaten meestal uitstekend. Het opleidingsniveau van de cursisten is geen belangrijke factor. Maar dat komt misschien omdat het Turks zo'n vreemde en logische taal is. Ik besteed veel aandacht aan de cultuur. Mijn teksten haal ik uit kranten, boeken, verhalen en televisieprogramma's. Zo raken ze vertrouwd met Turkse denkwijzen en gewoontes. Bovendien kunnen ze dan zien dat al die moeilijk lijkende verbuigingen behoren tot het Turks van alledag. Ik leer ze ook dichtregels van beroemde dichters. Als je in Turkije zo'n gedicht opzegt, gaan alle deuren voor je open. Een goede kennis van de taal is essentieel

voor het begrijpen van de cultuur. Maar het omgekeerde is ook waar: je moet de cultuur kennen om de taal te begrijpen.''

S

oms vragen ze mij of het mogelijk is om met mijn methode ook snel Frans of Engels te leren. Ik betwijfel dat. De structuur van deze talen lijkt zeer veel op die van het Nederlands. Dat geldt ook voor het Russisch. Een Vlaming die Russisch wil leren, kent in feite al een hoop Russisch. De zin 'ik weet dat hij morgen zal komen' is wat opbouw betreft, in het Russisch precies hetzelfde. Ik heb geprobeerd om Nederlandse les te geven aan Turken. Dat bleek zeer moeilijk te zijn, veel moeilijker dan Turks leren aan Belgen. Nee, dat is niet tegenstrijdig. Het Nederlands is minder logisch opgebouwd dan het Turks, het bevat veel uitzonderingen. Als je diep doordringt in een taal, goed kijkt naar de structuur, dan kan je veel problemen oplossen. Je kunt dan regels vinden voor de uitzonderingen. Soms lukt dat echter niet. Neem bij voorbeeld de plaats van het woordje 'niet' in een Nederlandse zin. 'Ik ben niet ziek', 'Ik weet dat niet' en 'ik slaap niet in deze kamer' zijn goede Nederlandse zinnen. Maar ook 'ik slaap in deze kamer niet (maar wérk erin) is goed. Waarom staat het woordje 'niet' steeds op een andere plaats? Ik weet het niet. In een Nederlands grammaticaboek

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen