VU Magazine 1987 - pagina 197

V

oetbalvandalisme. Sinds het drama in het Antwerpse Heizelstadion, mei '85, kan iedereen erover meepraten. Geen wonder. Want wat zich daar, hoofdzakelijk vóór aanvang van de bewuste Europacupwedstrijd, afspeelde was onmiskenbaar het sinistere hoogtepunt in de ontwikkeling van het Europese betaalde voetbal. Liverpool - Juventus: 38 doden -150 gewonden. De einduitslag van de wedstrijd zelf • die na de tragedie nota bene nog werd uitgespeeld • zullen slechts weinigen zich herinneren. De kans öm erover mee te praten laat, naar het schijnt, niemand zich gaarne ontgaan. Voetbalvandalisme is het gesprek van de dag. De media storten zich er met zekere gretigheid op. En omdat niemand het weet mag iedereen het zeggen. Gegist naar de oorzaken wordt er allerwege en met het aandragen van oplossingen - de ene zo mogelijk nog ongerijmder dan de andere - tracht men elkaar te overtroeven: Voor velen zijn de media de schuldigen. De meer dan ruime aandacht die voetbalvandalen in kranten en op televisie krijgen toebedeeld, zou het verschijnsel alleen maar stimuleren; veel voetbalvandalen zijn er, naar het schijnt, op uit om in het nieuws te komen. Doodzwijgen dus. In de morele paniek die zich, met name na het Heizeldrama, van het publiek lijkt te hebben meester gemaakt, wordt voetbalvandalisme ook regelrecht maar meestal volstrekt ongedifferentieerd in verband gebracht met 'de gewelddadige samenleving'. En - even simpel als vertrouwd wordt ook nu weer de roep gehoord om werkkamp en lijfstraf.

maar nog niet erg effectieve arsenaal van potentiële maatregelen die het verschijnsel aan banden zullen moeten leggen. Maar of het allemaal zal helpen...?

Z

eker Is echter dat de situatie langzamerhand intolerabel is geworden en dat deze spiraal van alledaags geweld hoe dan ook zal moeten worden omgebogen. Nog afgezien van het veroorzaakte letsel aan politiepersoneel, onschuldige derden en aan de raddraaiers zelf, is de maatschappelijke schade, uitgedrukt in geld, onvoorstelbaar groot. Van de aan publieke en particuliere eigendommen, stadions en bus- en spoorwegmaterieel toegebrachte schade is nauwelijks een adequate schatting te maken. Wèl is bekend dat een 'gewone' voetbalzon- of zaterdag zo'n driehonderd extra politiemensen op de been brengt; kosten f 170.000. Per competitiedag, wel te verstaan. De absurditeit van dit toenemende proces van gewelddadigheid komt pas ten volle in beeld bij een beschouwing van de extra voorzieningen die voor een gewone wedstrijd worden getroffen, ten einde zegge en schrijve honderdvijftig supporters van een bezoekende club te kunnen weerstaan. Bij het in de tweede helft van het vorige jaar gespeelde 'bekerduel' tussen het Almelose Heracles en het alom bekende, Rotterdamse Feyenoord werd het navolgende personeel op de been gebracht. Twee motorrijders voor de verkeersbegeleiding, vier eenheden ten behoeve van het arrestantenvervoer, twee ambtenaren van de technische opsporingsdienst, vijftien leden van de begeleidingsgroep spoorwegpolitie, zeven Het blijkt uiterst moeilijk bij dit vraagstuk het hoofd koel te hondengeleiders, zes rechercheurs, een officier van justitie, een griffier en hun beider chauffeur, acht reservehouden, hetgeen, naar het zich laat aanzien, allang niet meer uitsluitend geldt voor de vandalen in kwestie. An- agenten voor de verkeersregeling, negen leden van de geders zo bedaagde autoriteiten doen publiekelijk hun soms wone verkeerspolitie, acht 'vuisteenheden' van de politie bizarre duiten in het zakje. Leen van der Linden, voorzitter (in totaal eenenveertig man), een vijfentwintig leden tellend peloton van de mobiele eenheid, een algemene en van de Nederlandse Politiebond, bepleitte eind september een operationele commandant, twee verbindingsmensen, 1986 algehele opheffing van het betaalde voetbal. Miniseen chef van dienst, een lid van de logistieke dienst voor ter /<'ort/7a/s/^/tes vaardigde een alcoholverbod in de stade fouragering van het extra personeel, acht buschauffeurs onder wie drie reserve en een coördinator en vijf extra suppoosten (onder wie één vrouw!). Een totaal dus van 141 personen; bijna één op elke verwachte Feyenoorsupporter.

'De gewelddadige instelling van toeschouwers bij het betaalde voetbal beperkt zich niet ta: zogenaamde voetbalvandalen.'

dions uit, in de kennelijke overtuiging het geweld met tweedrank te kunnen keren, terwijl een PPR-gemeenteraadslid uit Veldhoven een succesvolle gooi deed naar de prijs voor de meest gewaagde oplossing; zijn suggestie alle voetbalvandalen naar de Sahara te verbannen, bracht hem in ieder geval op de voorpagina van alle Nederlandse kranten. Inmiddels is er al een Landelijk Overlegorgaan Voetbalvandalisme in het leven geroepen en, onder auspiciën van Binnenlandse Zaken, een Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme opgericht waar, a raison van / 300.000 -'s jaars, het doopceel van zo'n dikke duizend voetbalvandalen computergewijs wordt bijgehouden. Pasjeswetten, en beloningssystemen voor potentiële vandalen die vrijwillig van geweldpleging en molest afzien, zijn de meest recente ideeën in het inmiddels omvangrijke, 20

Naast de kosten voor dit personeel waren ook de volgende extra-maatregelen zeker niet gratis: een twintig pagina's tellend draaiboek, een speciale supporterstrein zonder noodremmen, een geplande, speciale zitting van de Rechtbank van Almelo op de maandag na de wedstrijd, het verharden en verbreden van de naast het voetbalsstadion gelegen weg om het snel wenden van de supportersbussen mogelijk te maken (alleen al goed voor / 25.000!), twintig dranghekken, een gedeeltelijke verbouwing van NS-station Almelo om snelle aan- en afvoer van de supporters mogelijk te maken, het inrichten van een apart tribunevak met extra prikkeldraad, twintig extra portofoons, versterkte verhoorkamers en luchtcel op het politiebureau om extra arrestanten te kunnen herbergen, en nog zo wat geldverslindende voorzieningen.

VU-MAGAZINE —ME11987

et mag in dit verband geen wonder heten dat de Deventer voetbalclub Go Ahead, als eerste vereniging binnen het betaalde voetbal, onlangs besloot niet langer ruimte te bieden aan een dergelijke escalerende verspilling van menskracht en materieel. Vanaf het begin van het volgende seizoen zal de club de poorten definitief gesloten houden voor supporters van bezoekende elftallen.

andere, meer vreedzame voetbalsupporters, dan wel van Verkoolde resten het ^/ef-voetbalminnende publiek? Ligt de oorsprong van van een door teleurhet verschijnsel verborgen in de aard van het voetbalspel, gestelde supporters van de tegenof in de hier en daar geconstateerde toename van 'spel- partij in brand geverruwing' op de velden? Welke sociale, economische, stoken tribune van culturele, en psychologische achtergronden spelen bij- FC Den Haag. Foto ANP voorbeeld een rol? Vragen, kortom, waaraan met name de diverse weten- Johan Cruyff, techDit Deventer initiatief zal trouwens ten dele ook ingegeschappen een aardige kluif zouden kunnen hebben. Maar nisch directeur van ven zijn door de aanstaande maatregel van Korthals Al- die hielden zich op dit punt steeds opvallend afzijdig. Tot het Amsterdamse tes. Extra kostenposten zoals bovengenoemde, die nu voor kort althans. Want onlangs promoveerde aan de Uni- Ajax, fungeert als aandachtstrekker in nog geheel en al door de gemeenschap worden gedra- versiteit van Amsterdam een sociale wetenschapper, een campagne tegen, zullen, indien de minister van Justitie zijn zin krijgt, in H.H. van der Brug, die voetbalvandalisme tot onderwerp gen voetbalvandahet vervolg worden doorberekend aan de betreffende van zijn dissertatie-onderzoek maakte. Zijn speurtocht lisme. voetbalclubs. Daarmee zou Leen van der Linden dan alsnaar verklarende factoren geeft - voor het eerst op een nog, zij het slechts ten dele, zijn zin krijgen, omdat veel wat diepgaandere wijze dan die welke de meeste ad-hocvan de veelal noodlijdende clubs dergelijke bedragen niet • rapportages op dit terrein kenmerken - enig inzicht in de zullen kunnen opbrengen. Rest de vraag of daarmee dan 'socio-psychologie' van de voetbalvandaal. En dat kon de het algehele probleem zal zijn opgelost. Of zal deze vorm beleidsmakers, bijvoorbeeld op Justitie en bij de KNVB, van alledaags geweld zich dan een andere uitweg zoe- wel eens van pas komen! ken? ^

Voor het antwoord op deze en soortgelijke vragen lijkt het zinnig eens na te gaan wat de feitelijke drijfveren zijn van het 'voetbaltuig'. Wie zijn ze eigenlijk? En waarin onderscheiden zij zich van, pakweg, hun leeftijdgenoten, van

Opgenomen in de massa laat het individu gemakkelijker de bewuste controle varen die, normaal gesproken, het doen en denken beheerst.

r blijken eerst in ieder geval nogal wat misverstan• " den uit de weg geruimd te moeten worden, zoals MB de historische en geografische vertekeningen die kennelijk optreden bij betrokken observators van het hedendaagse voetbalvandalisme. Geweld rond het voetbalveld is bepaald geen unicum voor West Europa en zeker ook geen nieuw verschijnsel. Het kan altijd nog erger. Bijvoorbeeld in Latijns Amerika waar een internationale voetbalwedstrijd soms letterlijk op oorlog uitloopt, zoals die tussen Honduras en El Salador in 1969. Vijfjaar tevoren vielen driehonderdvijftig doden en vijfhonderd gewonden toen in Lima de teams van Peru en Argentinië tegen elkaar speelden. Ook Turkije scoort hoog op de wereldranglijst van het voetbalgeweld; bij een in 1967 gespeelde, normale competitiewedstrijd

VU-MAGAZINE-MEI 1987

21

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen