VU Magazine 1987 - pagina 287

Detectiveromans en vrouwenstudies: een niet zo voor de hand liggende combinatie. Jolande Withuis bekeek de boeken van Dorothy Sayers met een nieuw oog en bemerkte hoe verrassend actueel deze zijn. Maar niet alleen dat, het blijven ook spannende detectives vol humor en romantiek. JOLANDEWITHUIS

De klassieke whodunnits van Dorothy Sayers Dorothy Leigh Sayers.

H

et beste geneesmiddel voor een gewond hart is niet het uithuilen aan een manlijke borst, zoals veel mensen schijnen te denken. Hard werken, lichaamsbeweging en plotselinge rijkdom sorteren veel meer effect. (...) En hoewel Lord Peter Wimsey met een hartroerend vertrouwen in het gezegde dat de aanhouder wint, dag in dag uit zijn manlijke borst kwam aanbieden, toonde ze geen neiging er gebruik van te maken. Werk had ze in overvloed. Terechtstaan voor moord is een uitstekende reclame voor een detective-schrijfster. Harriet-Vane-thrillers gingen erin als koek."

(Lijk in zicht) en Gaudy Night (Onrust in Oxford). In beschouwingen over de detectiveroman wordt de periode van 1920 tot 1940 de Gouden Eeuw genoemd. Het genre werd massaal verslonden en er was een stroom van nieuwe schrijvers, onder wie veel vrouwen: naast Sayers bijvoorbeeld ook Agatha Christie en Ngaio Marsh. (Ook was er af en toe een vrouwelijke speurder: wie kent niet Miss Marple?) In The Lady Investigates, een recente feministische studie, wordt verondersteld dat het schrijven door vrouwen en het scheppen van vrouwelijke hoofdpersonen te maken hadden met de naweeën van de eerste wereldoorlog toen in Engeland Dit is geen citaat uit een hedendaagse fe- vrouwen op grote schaal hadden beweministische roman, maar uit Lijk in zicht, zen ook buitenshuis haar 'mannetje' te dat in 1932 werd geschreven door Doro- staan. Er deden zich in hun positie enorthy L. Sayers, tot op de dag van vandaag me veranderingen voor die mede een geéén van de beroemdste schrijfsters van de volg waren van de felle eerste feministiklassieke whodunnit. Ook haar boeken sche golf. Toen Dorothy Sayers afstudeerde aan een universiteit (het vrougingen erin als koek. Sommige werden zo'n dertig maal herdrukt, er werden es- wencollege Somerville in Oxford), in 1915, was het nog niet toegestaan dat says en studiegenootschappen aan haar werk en vooral aan haar held Lord Peter vrouwen een academische graad kregen. Die kreeg ze pas vijfjaar later uitgereikt, Wimsey gewijd, nog onlangs werd een in 1920: een summa cum laude in de letverhalenbundel herdrukt en in de maanteren. En toen Sayers haar eerste Lordden april en mei zond de BBC een prachPeterromans schreef had ze nog geen tige serie verfilmingen uit van drie van haar meest romantische detectives, waar- kiesrecht; dat kregen vrouwen in Engeland pas in 1928 - twee jaar voordat in naast Lord Peter ook zijn geliefde Harriet Vane een rol speelt: Strong Poi- Sayers zichzelf via Vane de gelegenheid son (Zwaar vergif). Have his Carcase bood om op indirecte wijze haar zegje te doen over de positie van vrouwen.

In beschouwingen over de detectiveroman wordt de periode van 1920 tot 1940 de Gouden Eeuw genoemd. 22

W

as Vane het alter ego van Sayers? In een aantal opzichten wel, in haar liefde voor Oxford bijvoorbeeld. Dorothy Leigh Sayers (1893-1957) groeide op in een do-

mineesgezin in de drassige Fens, de streek waarvan ze later een schitterend beeld geeft via een moord temidden van kerkklokken (in The nine Taylors uit 1934). Net als Vane moest ze door schrijven in haar eigen onderhoud voorzien en dat deed ze onder andere door jarenlang op een reclamebureau te werken. Dat leidde tot één van haar leukste boeken: Murder must advertise (1933) en een onwettig kind dat ze altijd heeft uitbesteed. Ze was goed in taal (ze leerde als klein kind Frans, Latijn en Duits) en dat is in haar boeken te merken aan een benijdenswaardig vermogen ermee te jongleren. Schrijven ging Sayers boven alles. Haar bibliografie beslaat vele bladzijden: eerst gedichten, daarna de succesvolle reeks detectives. Maar het vertalen van middeleeuwse literatuur en het schrijven over godsdienst bleven steeds trekken en rond 1940 hield ze op met Wimsey en ging religieuze toneelstukken schrijven. VU-MAGAZINE —JULI/AUGUSTUS 1987

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen