VU Magazine 1987 - pagina 97

Gooijer in zijn dissertatie: Beheersing van technologische vernieuwing. Het verhaal klinkt achteraf altijd weer ongelofelijk: televisie is van overheidswege in Nederland met tegenzin ingevoerd en zonder idee waartoe dat communicatiemiddel eigenlijk moest dienen. Kon je met die technologie iets doen in bijvoorbeeld het onderwijs? Het is een van de vragen, die de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen november 1951 voorlegt aan de dan ingestelde Televisieraad. Eigenlijk gaat hij er al van uit, dat het kan. ' 'U zult zich erover beraden, hoe waarborgen te verkrijgen zijn, dat dit massa-

Dat de N. V. Philips graag met een nieuw produkt op de wereldmarkt komt, is begrijpelijk, maar als Philips de Nederlandse samenleving als proefakker nodig heeft om ervaring op te doen, welke gevolgen zal dat dan hebben voor b.v. het gezinsleven en de jeugd? Moet daarover niet eerst worden nagedacht? En wat kost het allemaal wel niet? Het verarmde Nederland is de gevolgen van de oorlog nog lang niet te boven. Consumptie-beperking is het parool. Brede aarzeling is omstreeks 1950 nog bespeurbaar in het parlement over de wenselijkheid van beeldomroep. Men wil eerst meer weten over de mogelijke gevolgen.

Ondanks het verzoek daartoe van regeringszijde, heeft een vroegere, in 1948 ingestelde Televisie-commissie niets op papier gekregen over de sociale en culturele kant van de zaak. Onduidelijk is tot medium medewerkt tot versterking van op de dag van vandaag wat de door het onze cultuur en niet tot haar afbraak. departement van Onderwijs, Kunsten en Daarbij zal aandacht moeten worden ge- Wetenschappen in de commissie geschonken aan de positieve bijdrage, die brachte leden meer hebben gedaan dan de televisie kan bieden bij het onderwijs het geïmponeerd luisteren naar de techniin de breedste zin van het woord, bij de sche beschouwingen van de vertegenbevordering van de volksontwikkeling en woordiger van Philips en de PTT-ers. in het algemeen bij het levend maken der Dominant bleek de inbreng in commissie cultuurwaarden, door stimulering van de van het departement van Verkeer en Waterstaat. Hoeveel beeldlijnen gekozen zelfwerkzaamheid der kijkers." zouden moeten worden weet de commissie precies (625) en ook wie zal dienen te p het moment dat deze hooggebetalen voor wat er op het schermpje verstemde woorden bij de installatoond gaat worden (de kijker door midtie van de Televisieraad worden del van een te heffen 'schouwgeld' van gesproken, is formeel nog niet besloten tot definitieve invoering van beeldom- ƒ 30,-), maar duister is dan nog wat je eigenlijk met televisie zou moeten doen. roep. De NTS mag van het kabinetMet moeilijke vragen over de functie van Drees met een bescheiden experiment het medium en de sociaal-culturele gebeginnen en de Televisieraad zal dit krivolgen van bepaalde toepassingen, moest tisch dienen te volgen om de Regering te men blijkbaar bij de commissie niet aanadviseren. De overheid is nog duidelijk komen. Deze beperkt zich tot de technionzeker of het wel raadzaam is met telesche en economische aspecten van de visie te beginnen.

Voor veel meer mensen dan nu is straks thuiswerken mogelijk

O

De video-recorder heeft zijn plaats al in het onderwijs veroverd. Op de foto de mediatheek in het VU-gebouw. De volgende stap is het door middel van tele-communicatie bevoorraden van kunstgeheugens in video-recorders en computers, foto AVC/VU

zaak. Anders gezegd: tot de handel in apparatuur. "Maar", waarschuwt een duidelijk niet geruste staatssecretaris Cals in de eerste experimentele tv-uitzending: "wij zullen er voor moeten zorgen dat de techniek middel blijft en niet een doel wordt op zichzelf, anders zou het de dood van de cultuur betekenen." Uitsluitend door het departement van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen wordt daarom een Televisieraad in het leven geroepen die deze bredere visie moet leveren.

H

elaas blijkt eind 1952 ook dit gezelschap zich onder leiding van oud-premier Gerbrandy niet druk te maken over de sociale en culturele kanten van de nieuwe technologie. Iets zinnigs wordt daarover althans niet te berde gebracht, ondanks verzoeken van de Minister. De misvatting van de politici is geweest dat men meende iets wijzer te kunnen worden van een bescheiden experiment met een nieuwe dienst. Dat klonk verantwoord, maar in feite dienden de experimentele uitzendingen slechts om te verhullen dat er een definitieve stap is gezet, zonder dat daartoe uitdrukkelijk is besloten. De Televisieraad heeft echter geen twijfel meer: televisie moet er komen. Dat het experiment geen behoefte bij het publiek heeft aangetoond, doet er niet toe. De primaire zorg van de Televisieraad blijkt te zijn hoe de zwaar tegenvallende verkoopcijfers van tv-toestellen op te jagen. Geadviseerd wordt overheidsgelden beschikbaar te stellen voor de vulling van meer zendtijd om de behoefte van het publiek aan te wakkeren tot aanschaf van tv-toestellen. Terecht is dit promotie-rapport door de Radioraad gekraakt, maar dat zal niet meer van invloed blijken op het feitelijke beleid van regering en parlement. Wie ingaat op de uitnodiging A te zeggen, kan niet meer volhouden zich niet te hebben uitgelaten over het alfabet als zodanig. Er is in feite al ja gezegd tegen invoering. Toen het marktmechanisme geen onvoldoende vraag aan het licht bleek te brengen, is de behoefte gekweekt. Zo raakte Nederland aan de tv.

I

n feite hebben een particuliere ondernemer, de N.V. Philips en een zich als particuliere onderneming gedragende PTT het Nederlandse volk aan de televisie gebracht, beschrijft De Gooijer. Zij werden daarbij een handje geholpen door de omroepen, die er niet VU-MAGAZINE — MAART 1987

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen