VU Magazine 1987 - pagina 301

In de eerste jaargangen van de Kindercourant, die vanaf 1852 verscheen, worden kinderen aangespoord hun tijd goed te gebruiken in de rubriek Werkzaamheden.

ook een differentiatie optreden naar sekse, leeftijd en sociale klasse. Er verschijnen blaadjes voor kleuters, kinderen in de lagere schooUeeftijd en de oudere jeugd; jongensbladen en meisjesbladen. De arbeidersklasse heeft zich inmiddels georganiseerd en hun jeugd wordt voorzien van eigen jeugdbladen. De ontwikkeling van de bladen wordt zelfs niet gestuit door de vele organisaties van en voor de jeugd, die vaak zelf hun eigen organen hadden (padvinders, bonden van de knapen en meisjesvereenigingen, blauwe jeugd, jeugdkampen, jeugd Rode Kruis, enz.). Ook de opkomst van kinderrubrieken in dag- en vooral week- en maandbladen voor vol-

BXCELSIOB. -T.JOSCMP"'''

CHRISTELIJK

Z QERIZS.

V R I J E N BLIJ

JulUut-Uaé

r

LlEV

'

.

''^'^EK

-.--^s^Ti^'^^::;:-^^^ IS S TEi

._

Een rebus voor kinderen uit het jaar 1853.

wassenen, heeft de toename van jeugdtijdschriften niet tegengehouden. De inhoud ligt dichter bij onze wensen ten aanzien van wat voor kinderen geschikt is. Het ontspanningselement ligt duidelijk op de voorgrond, al spelen op de achtergrond, en hoe kan het ook anders, wel bepaalde opvoedingsidealen een rol. De crisisjaren deden een aantal jeugdbladen ter ziele gaan, de anderen moeten het onderspit delven in de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog; een aantal van deze tijdschriften kwam na de oorlog weer terug. In de ongeveer honderd kinder- en jeugd-

boeken die in de eerste helft van deze eeuw een kortstondig of langdurig bestaan voerden, zijn ook duidelijk verschillende geestelijke stromingen merkbaar. Naast de groep neutrale jeugdbladen, waren er jeugdbladen met een protestants-christelijke, vrijzinnige en rooms-katholieke signatuur. Zij kondigden zich in de ondertiteling duidelijk aan als bestemd voor de jeugd uit die kringen. Dit wordt nog een onderstreept door het woordje 'ons' in vele titels (ook bij de neutrale jeugdbladen): Voor onze jeugd, ons thuis, onze meisjeswereld, onze courant, onze vriend en vele andere. Hieruit blijkt ook een koestering van de

Onderzoek naar jeugdbladen Aan de Vrije Universiteit (vakgroep pedagogiek) wordt onderzoek verricht naar het protestants-christelijk jeugdblad uit de periode 1849-1940; het gaat daarbij om circa 25 jeugdbladen. Het probleem is alleen dat veel ervan niet meer terug te vinden is in bibliotheken en archieven. Kunt u ons misschien helpen met het tijdelijk afstaan van uw exemplaren van Vrij en Blij of Het kleine schouwvenster, Oud en nieuw. Voor de lieve kleinen/Voor de jeugd. Onze oude vriend. De Kindervriend, Lenteleven. De kinderkrant. Ons blad. Hand aan hand. Voor onze kleinen of jaargangen van andere jeugdbladen die zich als 'christelijk' aankondigden? U kunt zich dan wenden tot Marjoke Rietveld-van Wingerden, Icaruslaan 42, 1185 JN Amstelveen, tel. 020-414583.

36

%

jeugd als een groep die recht heeft op een eigen wereldje, die beschermd moet worden en middelen aangereikt moet krijgen om ook kind te kunnen zijn. De verhalen gaan steeds meer over kinderen en hun dagelijkse bezigheden, over gezinnen met hun ups en downs. Grote veldslagen, helden uit de geschiedenis, ontdekkingsreizen, nieuwe ontwikkelingen in de techniek en dergelijke onderwerpen die in de vorige eeuw erg geliefd waren, verliezen hun populariteit echter niet.

V

an de bovengenoemde geestelijke stromingen in de jeugdbladen is de protestants-christelijke de •oudste. In 1849 al redigeerde lan de Liefde het blad Timotheüs, dat in 1855 ophield te bestaan. Dit werd in 1857 opgevolgd door Samuel van Eduard Gerdes. Sindsdien is het protestants jeugdblad niet meer van het toneel verdwenen. Hetzelfde geldt voor de rooms-katholieke jeugdbladen, die circa 30 jaar later ontstonden en zich daarna vermeerderden, zij het in mindere mate dan de protestants-christelijke. De vrijzinnigen kwamen er pas in deze eeuw toe om hun kinderen van eigen jeugdbladen te voorzien.

VU-MAGAZINE-JULI/AUGUSTUS 1987

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen