VU Magazine 1987 - pagina 180

H

Propagandastunt of niet, in Oost en West houdt Gorbatsjov's 'nieuwe openheid' de gemoederen bezig. Een nieuwe manier van denken die zelfs perspectief kan bieden voor een realistischer kijk milieuvraagstuk HANSOPSCHOOR

De dreigende doorbraak in het Sovjetdenken over natuur en milieu

T

erwijl we de kosmos bedwingen, verwoesten we de aarde(). Geweldpleging jegens de natuur onttrekt zich aan morele controle(). Wat zal er met ons dagelijks leven gebeuren als wij de laatste resten olie en gas uit de aarde hebben gepompt?", zo schreef de Russische romanschrijver Belov in 1986. Velen in de USSR zijn met hem bezorgd over de toekomst van het milieu in de Sovjet Unie. In wetenschappelijke kringen in de USSR wordt de milieuproblematiek gezien als zó mondiaal verspreid en zó fundamenteel èn urgent, dat een revolutie in het denken en in het beleid wordt voorgesteld. De bedreiging van de biosfeer door de mens is een van de achtergronden van Gorbatsjov's hervormingen. Glasnost en milieu: wat hebben die met elkaar te maken?

VU-MAGAZINE-ME11987

Oost-Europa kent grote milieuproblemen. Te denken valt aan zware luchtverontreiniging als gevolg van verbranding van bruin- en steenkool, en vooral aan de verontreiniging van de Zwarte Zee, de Zee van Azov, het Baikal Meer en tal van rivieren in Rusland, Tsjechoslowakije en Oost-Duitsland. Schade aan bossen door verzuring, bodemerosie, verspilling van natuurlijke hulpbronnen zijn inmiddels welbekende verschijnselen waarover ook binnen de socialistische landen zeer veel zorg bestaat. De verwoesting van de natuur is een belangrijk thema in de moderne Russische literatuur en wordt er onder meer in verband gebracht met een onvoorwaardelijk geloof in wetenschap en techniek. In 1986 werd tijdens een congres van schrijvers veel aandacht geschonken aan miheuproblemen zoals de vervuiling van ri-

vieren en meren en de toen nog be- Foto Gert J.Peelen staande plannen om de stroomrichting van Siberische rivieren om te draaien om zo grote woestijngebieden te irrigeren. Men richtte zich openlijk tot het Politburo en tot Gorbatsjov, met het verzoek een aantal van die situaties opnieuw te bezien en vervolgens te beslissen "in het belang van het volk en niet in dat de betrokken instanties".

O

ok wetenschappers hebben al jarenlang geprobeerd de besluitvormers in de Sovjet Unie te overtuigen van het belang van een stringent milieubeleid en van natuurbescherming. Zoals het academielid professor Nikita Moiseyev, die op een conferentie in Bulgarije in 1986 een aantal gevallen van milieukundig wanbeheer besprak. Een voorbeeld; de afdamming van een

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen