VU Magazine 1987 - pagina 274

en godsdienstvrijheid als ideaal. Nog steeds roept menig protestant: "Mijn bijbel zegt..." Het is een opmerkelijke stijlfiguur. Zelden beroept iemand zich op "onze bijbel".

B

ij nog slechts ten dele gealfabetiseerde volken is thans nog het proces waarneembaar dat zich aan het eind van de Middeleeuwen in Europa voltrok. U. Wober onderzocht in de jaren zestig de invloed van alfabetise-

De Nationale Synode bijeen in 1618 in de Dordtse Kloveniersdoelen. De remonstrantse geloofsvisie werd hier veroordeeld en men besloot er tot een nieuwe vertaling van de bijbel, rechtsreeks uit de grondtekst.

zijn inmiddels bij het Nederlandse taalgebied ingelijfd. Pas in deze tijd begint men zich onder invloed van het nadenken over allerlei nieuwe elektronische media weer meer af te vragen wat de drukkunst indertijd voor gevolgen heeft gehad. De Canadees McLuhan hield zich er in 1964 mee bezig en op het ogenblik circuleert de bestseller We amuseren ons kapot (1986) van de Amerikaan Neil Postman. Die zegt over de boekdrukkunst onder meer: "De typografie heeft het moderne begrip indiviiimiPy^i «f dualiteit in het leven geroepen, maar een 'ir vernietigend effect gehad op het middelO eeuwse gemeenschaps- en saamhorigheidsgevoel." Wat Gert Peelen beschrijft, vormt een treffende illustratie van Postmans stelling. Wat gebeurt na ruim anderhalve eeuw drukkunst in de Nederlanden, kan gezien worden als een reactie op dit indi-, vidualiseringsproces. "Elke ketter heeft informatie opdeed. Een grote ontvankelijheid was ontstaan voor de nadruk die zijn letter," zo had de volksmond reeds de reformatoren legden op het perhet verband gelegd tussen technologische soonlijk element van de godsdienst, op ontwikkelingen en theologische twisten. de innerlijke beleving, de individuele De informatie-revolutie aan het eind van overtuiging en de absolute gewetensvrijde Middeleeuwen had van de saamhorige heid. De drukkunst had een andere mens een geletterde gemaakt, die individueel gecreëerd met een individueel bewustzijn "met een boecksken in een hoecksken" VU-MAGAZINE-JULI/AUGUSTUS 1987

m

ring op het sociale gedrag van een aantal Nigerianen. Arbeiders konden kiezen tussen twee typen behuizingen. De eerste wijk was traditioneel Afrikaans van bouw: druk straatleven, intensief sociaal concact, veel lawaai en muziek. De tweede wijk was Europees van opzet: tuinen, rustige buurt, badkamers, keukens enz. Het bleek dat de gealfabetiseerde arbeiders de meer individuele, Europese manier van wonen prefereerden. Dan konden ze rustig in hun eentje lezen, gaven ze op. "Als dit onderzoeksresultaat iets zegt over het geletterd-zijn in het algemeen dan kunnen we stellen dat het kunnen lezen en schrijven het sociale isolement van het individu heeft ingeleid," merkt Patricia Marks Greenfeld op in haar vorig jaar verschenen boekje Beeldbuiskinderen. De geletterde hoort dit geluid niet graag. Hij, een a-sociaal produkt van een technologische ontwikkeling? Niet hij, maar de analfabeet dient in zijn opvatting object te zijn van onderzoek. Aan die mens

Slotacte van de Dordtse Synode, na de 180ste zitting op 29 mei 1619 ondertekend door scriba en latere bijbelvertaler Festus Hommius.

Portret en handschrift van Johannes Bogerman, Synodevoorzitter en één van de drie vertalers van het oude testament.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen