VU Magazine 1987 - pagina 251

heid van het deeltje, konden berekenen; maar hoe meer men wist van de positie, des te minder van de impuls en vice versa. Het is daarmee onmogelijk geworden ora exact te voorspellen hoe een deeltje zich zal gedragen, je kunt hooguit nog waarschijnlijkheden aangeven. In het subatomaire rijk bestaat dus niet zoiets als een onaantastbare natuurwet die elke gebeurtenis van tevoren determineert. Evenmin kan de natuur worden losgedacht van de onderzoeker; het is juist van de beslissing, het handelen van de onderzoeker afhankelijk hoe hij de subatomaire werkelijkheid ziet: als deeltje of als beweging. Gary Zukav heeft het verschil tussen beide benaderingen in zijn De dansende Woe-Li Meesters als volgt samengevat: "De klassieke fysica en de quantummechanica gaan samen in een dubbele ironie. De fysica van Newton stoelt op het idee van wetten die verschijnselen beheersen en de macht die voortvloeit uit het begrip daarvan, maar zij leidt tot onmacht in het licht van de Grote Machine die het universum is. Quantummechanica stoelt op het idee van minimale kennis van toekomstige verschijnselen (we zijn beperkt tot de kennis van waarschijnlijkheden) maar zij leidt tot de mogelijkheid dat onze werkelijkheid is wat wij verkiezen ervan te maken.''

De mens heeft zichzelf buiten de natuur geplaatst, maar de ironische consequentie daarvan is, dat de natuur zich ook wel zonder de mens redt. Met de ontdekkingen in de quantummechanica is de wet van de zwaartekracht niet buiten werking gesteld. Het is niet zo dat Newton uitsluitend onzin heeft verkocht omdat zijn wereldbeeld ons tegenwoordig niet meer zo aanstaat. Zijn bewegingswetten, en de manier waarop hij die geformuleerd heeft, blijven belangrijke doorbraken in de kennis van de natuur. Wat we wél geleerd hebben is dat die wetten slechts binnen een beperkt be'reik geldingskracht hebben en dat daarbuiten de zaken ook anders kunnen hggen. Bovenal heeft de quantummechanica met de grootheidswaan die sinds Newton de wetenschap overmeesterde, korte metten gemaakt. En zoiets kan in het wetenschapsbedrijf zelden veel kwaad. D

30

W

ie beleidsaspecten van de gezondheidszorg nauwlettend wil volgen heeft het de laatste tijd druk gehad. Eerst verscheen eenjaar geleden de Nota 2000; een regeringsstuk over onze gezondheidstoestand met beleidsvoornemens tot het jaar 2000 en verder. Veel aandacht voor de vergrijzing van de bevolking en voor de belangrijkste aandoeningen als harten vaatziekten en kanker. Volgens de Nota zullen medisch therapeutische mogelijkheden in toenemende mate in staat zijn patiënten in leven te houden zonder ze volledig te genezen. De meeste gezondheidswinst zal moeten worden bereikt door preventie van deze ziekten en van ongevallen. Korte tijd later opende in Nijmegen Boerema zijn eerste Medisch Diagnostisch Centrum. Dit moest de eerste worden van een reeks MediCenters die de chirurg in samenwerking met het Vendexconcem wil opzetten. In het Rapport 2001 zet Boerema zijn filosofie uiteen. De Medi-Centra moeten het voor de huisarts mogelijk maken zijn patiënten voor poliklinisch onderzoek door te zenden, zonder dat die patiënten daarmee in de geld- en tijd verslindende ziekenhuismolen terecht komen. Verder ook hier een pleidooi voor het voorkómen van ziekten. Boerema legt daarbij de nadruk op de eigen verantwoordelijkheid van de patiënt, en ziet een taak voor het Medi-Center door het aanbieden van een jaarlijks periodiek geneeskundig onderzoek a raison van f 1000,-. En dan tenslotte eind maart het plan van de Commissie Dekker met ingrijpende voorstellen voor een nieuw verzekeringsstelsel Een basisverzekering voor iedereen die 85 procent van de huidige voorzieningen van Ziekenfonds en AWBZ dekt, tegen een inko-

mensafhankelijke premie plus een vast bedrag per verzekerde. Daarnaast de mogelijkheid voor aanvullende verzekeringen. Uit de commentaren en reacties in NRC-Handelsblad, de Volkskrant en de Groene kan worden opgemaakt dat dit plan tot gevolg heeft dat ziekenfondsverzekerden met grote gezinnen hierdoor in koopkracht 5 procent zullen achteruitgaan en bejaarden met een minimuminkomen 1 a 2 procent. Een financiële achteruitgang bij de laagste inkomensgroepen is uit het oogpunt van de volksgezondheid nu juist allerminst wenselijk. Sociaal-wetenschappelijke studies over ongelijkheid in

groepen met de laagste inkomens het minst gebruik maken van op preventie gerichte gezondheidsvoorzieningen. Hoewel in de beleidsvoornemens van de Nota 2000 zo sterk de nadruk wordt gelegd op preventie van ziekten en ongevallen, wordt nergens concreet aangegeven hoe men dit doel wil bereiken, en vooral hoe men de lagere inkomensgroepen hierbij denkt te betrekken. De 'Boeremaoplossing' zal in elk geval niet werken: periodiek geneeskundig onderzoek a f 1000,- per jaar werkt zowel kostenverhogend als medicaliserend. Het enige nut van de Boerema-actie is dat hij ziekenhuizen prikkelt om een betere serviceverlening te

Gezondheid inde aanbieding gezondheid laten overduidelijk een verband zien tussen lage inkomens en slechte gezondheid, c.q. hogere sterfte.

bieden, zoals meteen gebleken is uit de instelling van enkele avondspreekuren. Voorzover ik kan overzien is het gunstige van het plan Dekker dat met de algemene In de laagste sociaal-economische klasse vindt men een basisverzekering nog enigszins wordt vastgehouden aan tweemaal zo hoge sterfte als in de hoogste sociaal-econo- het solidariteitsbeginsel. Bomische klasse, en de zuigelin- vendien worden er voorgensterfte is zelfs tweeëneen- stellen gedaan om prioriteit te geven aan de eerstelijnsvoorhalf maal zo hoog. Dit verzieningen boven de tweedeschil geldt niet alleen voor een land als Engeland {Black lijn. Maar zorgelijk is de uitsluiting van geneesmiddelen, report, 1982) waar de gezondheidsverschillen blijkens voorbehoedmiddelen, sterilisatie, abortus, kleuterzorg, recente cijfers alleen nog fysiotherapie en tandheelkunmaar toenemen, maar het dige zorg uit het basispakket, gaat ook op voor ons eigen en de concurrentie die wordt land. In het Vergelijkend Buurtonderzoek Amsterdam beoogd tussen de verzekeuit 1980 werden soortgelijke raars. verschillen in sterfte ook aan- Komt gezondheid met het getroffen tussen sociaal-eco- marketingprincipe dan toch nomisch ongunstige buurten nog in de aanbieding? als de Jordaan en de Spaarndammerbuurt en welvarende buurten als Buitenveldert en Apollobuurt. Zorgelijk is bovendien dat uit het Britse onderzoek blijkt dat juist de

VU-MAGAZINE —JUNI 1987

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen