VU Magazine 1987 - pagina 256

Hoe is het om als Hollandse jongeman in een draagstoel te worden rondgesjouwd door het 19e-eeuwse Japan? Het fascinerende journaal van Jonkheer Dirk de Graeff van Polsbroek die van 1853 tot 1870 als diplomaat en zakenman verbleef in het land van de rijzende zon.

m^.,^,...

öUandse jonker

D

e verslagen van Nederlanders in den vreemde zijn literair gezien meestal geen hoogstandjes. Desondanks leveren ze vaak lectuur op die men snel en geboeid uitleest. Verwonderlijk is dat niet. De dagboeken en brieven zijn de laatste stille getuigenis van de wijze waarop mensen in verre landen trachtten zich staande te houden, zich verwonderden en hun heimwee verwerkten. Wanneer een dergelijk document daarnaast ook nog afkomstig is van iemand met een min of meer objectieve blik die het geluk had in een bepaald land te wonen terwijl daar ingrijpende veranderingen plaatsvonden, dan worden zijn egodocumenten extra belangwekkend. Dirk de Graejf van Polsbroek bekleedde voor de Nederlandse overheid diverse functies in Japan tussen 1853 en 1870. Dat waren woelige jaren voor Japan, vooral ook waar het de relaties met de westerse mogendheden betrof. De Graeff

VU-MAGAZINE —JUNI 1987

was één van de niet onbelangrijke spelers in dit diplomatieke spel. Zijn dagboek, aangevuld met een .uitgebreide beschrijving van Herman J. Moeshart en tientallen foto's uit die tijd zijn nu bij elkaar gebracht in een prachtig boekje. Het verhaal van de Nederlanders in Japan is in grote lijnen bekend. Rond 1620 besloten de Japanners dat zij niet zaten te wachten op alle buitenlanders die sinds een eeuw met grote regelmaat uit Europa kwamen en in heel het Verre Oosten handel en machtstructuren danig in de war gooiden. Japan zette de buitenlanders het land uit en sloot zijn grenzen. Alleen de Nederlanders kregen toestemming om in de Baai van Nagasaki op het kunstmatige eilandje Decima te verblijven. Ruim twee eeuwen hielden de Nederlanders deze exclusieve voorrechten. Het hoeft geen betoog dat dit monopolie de afgunst wekte van de andere Europese mogendheden. Wilde verhalen deden de

ronde over de gigantische winsten die de Nederlanders in deze negotie maakten. Halverwege de vorige eeuw was de winst echter verdwenen en kostte het monopolie de Nederlanders alleen maar geld in plaats van dat het wat opbracht. In die tijd rommelde het rond de Japanse handel. In Japan onstond een steeds grotere belangstelling voor Europese techniek. De Nederlanders speelden hier op in door de Japanners te onderrichten in stoommachines, scheepsbouw, artillerie en andere zaken. Toen de Nederlandse

Yokohama, brug tussen het Japanse en het Westerse deel van de stad.

In kranten en tijdschriften verschenen zeer antiNederlandse artikelen. De houding van de Hollanders zou te serviel zijn. 35

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen