VU Magazine 1987 - pagina 80

Menige plaats in Nederland bezit een 'Van Houtenstraat', herinnering aan de staatsman die een einde maakte aan de kinderarbeid. Vergeten is de Moordrechtse onderwijzer Lalleman, die dit onrecht het eerst aan de kaak stelde.

de kinderen mee aanpakken. Het werk op de touwbaan en het beuken van de hennep kon net zo goed door kinderen als door volwassenen worden gedaan. Had de grootste vlootvoogd aller tijden zelf als Michieltje niet het grote wiel gedraaid? Moordrecht is rond 1200 ontstaan rond een tolhuis aan de Hollandse IJssel. Op oude kaarten staat het als Moerdrecht aangegeven en het vermoeden lijkt gewettigd, dat een vaart in het veen. zijn naam aan de jonge nederzetting heeft gegeven. Graaf Floris IV heeft zich intensief met het tolhuis en de nederzetting daaromheen bemoeid. Het wegverkeer van Gouda naar Rotterdam kwam langs de tol en op de Hssel was een levendige scheepvaart. Toch bestaan er ook twijfels rond de plaatsnaam, die vaak tot 'Moord' wordt afgekort. De middeleeuwse kerk was evenals haar opvolgster gewijd aan Johannes de Doper, die immers vermoord werd. En hoe komt de hervormde kerk aan het merkwaardige zegel, waarop een maagd rustig zit te lezen tussen drie moordenaars onder het motto: Tuta Inter Latwnesl Is het verhaal van de maagd en de moordenaars verzonnen na de naamgeving van Moordrecht of is de volgorde omgekeerd geweest? We weten het niet, maar het Moordrecht van 1223 heeft toch naar alle waarschijnlijkheid meer te maken met het laagveen dan met een al dan niet laaghartig vermoorde maagd.

WIMSMIT

Meester Lalleman en de kinderarbeid in Moordrecht

E

en plaatsnaam gaat meestal vergezeld van een beeld. Het horen of lezen van de naam geeft vrijwel altijd direct een voorstelling. Het meest voor de hand liggende beeld is dat van een belangrijk feit of van een dominerend gebouw. Heiligerlee doet denken aan de slag, maar Alkmaar waar indertijd de victorie begon, roept meer associaties op met de kaasmarkt. Klokkenliefhebbers zullen bij Heiligerlee misschien aan een klokkengieterij denken. 's-Hertogenbosch is voor velen de Sint-Jan, Gouda zowel glazen als kaarsen, en ga zo maar door. VU-MAGAZINE - FEBRUARI 1987

Moordrecht heeft weinig spectaculairs. Toch werd het dijkdorp destijds tot een begrip. Moordrecht en kinderarbeid horen bij elkaar. Zo is het in 1855 geworden en zo is het gebleven. Kinderarbeid was in het nog niet eens zo verre verleden allerminst ongebruikelijk in ons land en daarbuiten. In vrijwel alle landen ter wereld moesten kinderen al vroeg meehelpen het gezinsinkomen te vergroten. In de landbouw was dat een oud en bekend gegeven, Toen ook in Moordrecht ambacht en nijverheid een grotere plaats gingen innemen, moesten

H

et dijkdorp aan de Hollandse IJssel wordt omgeven door een tweetal polders: de polder van Moordrecht en die van Vollenhoven. De drassige omgeving bestaat uit laagveen, het zogenaamde Hollandveen, uit het subboreaal rustend op oude blauwe zeeklei, de formatie van Calais uit het atlanticum, die hier en daar ook aan de oppervlakte komt. De aanwezigheid van laagveen nodigde uit tot het steken van turf, dat diepe plassen achterliet. De Zuidpias werd tot zes meter beneden NAP uitgediept en het duurde tot 1839 voor men 35

Tegenover de Nederlands Hervormde kerk in Moordrecht bevond zich eertijds een hout- en borstelwinkel, annex slijterij. De sociale ellende bestond onder meer uit overmatig drankgebruik. Het karig loon werd vaak in de kroeg uitbetaald en, volgens sommige bronnen, ook wel in jenever.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen