VU Magazine 1987 - pagina 452

Links: Het meten van radioactiviteit met behulp van een GeigerMüllerteller: detectiemogelijkheid bewezen. Foto ANP

Tsjernobyl na de ramp: in de dagen na het reactor-ongeluk in Tsjernobyl liep de kunstmatige radioactiviteit in de lucht boven Nederland op tot ongeveer 20 becquerel per kubieke meter en werd daarmee ongeveer gelijk aan de natuurlijke radioactiviteit. Foto ANP

60, na een uur tot 30, na anderhalf uur tot 15 en na vier uur valt er niets meer te meten. In werkelijkheid is het iets ingewikkelder, want na vier uur is er in zo'n geval nog een frequentie van ongeveer 12 per minuut over. Die rest verdwijnt vervolgens met een halveringstijd van ongeveer 10 uur en is dus na een dag of drie vier ook onmeetbaar geworden. Het zijn de produkten van thoron die in dit langzamer tempo verdwijnen. Zo is na drie tot vier dagen de natuurlijke radioactiviteit op het filter tot rust gekomen. Alle atomen zijn tenslotte in een stabiele toestand overgegaan. Als de Geiger-MüUerteller dan nog een frequentie vertoont, die duidelijk hoger is dan het 'nuleffect' (de frequentie van de teller door straling uit de omgeving als er geen filter bij het venster geplaatst is), dan kan die worden toegeschreven aan kunstmatige radioactiviteit.

E

r is nog een tweede manier om de natuurlijke radioactiviteit te herkennen, omdat de produkten van radon en thoron, behalve bèta-straling (snelle elektronen), ook alfa-straling uitVU-MAGAZINE - DECEMBER 1987

zenden. Deze straling bestaat uit snelle ionen die veel zwaarder zijn dan elektronen. Zulke deeltjes hebben een zeer korte dracht. Door het venster van de door ons gebruikte teller konden zij niet of nauwelijks heen komen. Het MBL beschikte echter - en dat was in die dagen voor een medisch laboratorium tamelijk vooruitstrevend - ook over een speciale alfa-teller, die de lichtflitsjes registreerde die alfa-deeltjes in een fluorescerende stof teweegbrengen. Meestal was het niet nodig deze metingen te doen, want uit de afvalprodukten van kernwapen-explosies is geen alfastraling van enige betekenis te verwachten. Wat bleef er nu na vier dagen op onze luchtfilters over, na het uitsterven van de natuurlijke radioactiviteit? Vrijwel niets, althans in januari en februari 1955. Een

frequentie van twee a drie per minuut. En dat was te weinig om met zekerheid vast te stellen, of wij de radioactieve afvalprodukten van kernwapenproeven konden meten. Maar in maart 1955, toen wij net geconcludeerd hadden, dat we een gevoeliger en dus helaas minder eenvoudige meetmethode zouden moeten ontwikkelen, begon er in Nevada een nieuwe reeks proefnemingen. Een week later gaf de Testactiviteit op de filters aan de Geiger-Müllerteller een frequentie

Na Tsjernobyl raakte met name spinazie langere tijd uit de gratie van de consument, als gevolg waarvan tonnen van deze groente moesten worden doorgedraaid. Foto ANP.

In Harwell werd ik met zoveel strijkages ontvangen, dat ik onmiddellijk een gevoel van argwaan voelde opkomen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen