VU Magazine 1987 - pagina 62

de goede afloop, vooral waar het de doeleinden betrof die de nieuwe burger, met de juist verworven democratische rechten stevig in de knuist, zou gaan nastreven. Met profetische blik zag Hofland op dat moment al een beeld opdoemen, dat mogelijk nog onthutsender was dan wat de Franse schrijver en misantroop Celine eertijds voor de geest zweefde: "Het enige wat niet alleen de arbeider, de bediende, de onderste onderdaan, maar wat de hele burgerij van top tot basis echt wil is dit: 22 meter darm in plaats van 11 om het dubbele erin te kunnen stoppen; vier armen in plaats van twee om het dubbele te kunnen pakken en een Mercedes met een zwarte knecht om zich naar de cupfinales te laten rijden. De inspraak, de vervreemding, de democratisering, de medezeggenschap, drie revoluties, dekolonisering, duidelijkheid en openbaarheid, niemand maakt zich er zorgen over zolang iedereen denkt dat hij nog kans heeft om met een zak vol geld in zijn auto langs 's heren wegen te rossen, liefst met zijn vuist op de toeter. Wie langs de kant staat kan rekenen op de solidariteit van de collectebus."

En er gebeurde wat. Anti-rookmagiër Robert Jasper Grootveld (rechtsboven), initiator van de wekelijkse terugkerende 'happenings' rond het Lieverdje op het Amsterdamse Spui. Van ver buiten de hoofdstad kwam — tot ongenoegen van de politie — het kijklustige publiek toegestroomd. Foto's ANP

B

estempelde Hofland hiermee zichzelf tot de ongeneeslijke cynicus die roet in het eten gooit en een domper zet op alle feesvreugde? Dat was wèl de eerste reactie van zijn progressieve tijdgenoten bij wie de heilsverwachting nog hooggespannen was en in wier ogen het tijdperk van de volwassen - en, waar mogelijk directe - democratie nu definitief was aangebroken; een tijdperk waarin het mooiste in de mens welhaast vanzelf zou komen bovendrijven. Nu, levend in de tweede helft van de jaren tachtig - het tijdperk van de yuppie -, weten we beter. Men hoeft geen cynicus te zijn om de medemens, en wellicht ook zichzelf, in het sinistere mensbeeld van Hofland en Celine althans enigszins te kunnen herkennen. De profetie lijkt te zijn uitgekomen. Wie daarvan nog niet geheel overtuigd is, zou het boekje minste weer eens wat na die muffe jaren vijftig waarin Nemoeten lezen dat Hofiand's vakbroeder Geert Mal< on- derland, nog moe van de wederopbouw, volledig ingeslalangs bij uitgeverij De Populier deed verschijnen; TlieAmpen leek. - sterdarv Dream; l<orte gesciiiedenis van de politiel<e cuiJongeren ondernamen succesvolle aanvallen op het al tuur in de jaren taciitig. Een leerzaam werkje voor al de- spoedig bros en broos blijkende bolwerk der 'futloze genen die nog de moeite nemen zich zorgen te maken autoriteiten', de feodaal geachte maatschappelijke hiërover de toenemende onmacht van het parlement, de verarchie kwam onder schier onhoudbare druk te staan, het loedering van het politieke bedrijf en de onverschilligheid - 'loos gezag' werd geprovoceerd en waar mogelijk onnietaWeen daaromtrent - bij grote delen van de burgerij. barmhartig doorgeprikt, en de consumptiemaatschappij unverfroren aan de kaak gesteld. 'Wees realist, vraag het onmogelijke!' en 'De verbeelding aan de macht', schreat ging er mis? Die vraag staat centraal in de ven opstandige jongelui op blinde muren; 'Dit is het begin, bundel opstellen van Geert Mak. Het gedachwij gaan door met de strijd!', scandeerden zij op straten tengoed dat zich in dat eigenaardige decenen pleinen. Ailes rook naar verandering. Aiies moest annium tussen dat van de vijftiger en zeventiger jaren aan- ders. Er stondlets te gebeuren... diende leek immers zo mooi en hoopvol, het elan was ongekend, de vernieuwingen die de talloze bewegingen naar Nieuwe leiders dienden zich aan, maar van een ander tyvoren brachten hier en daar soms wel wat jeugdig overpe dan men gewend was. De jonge jurist en journalist Van moedig en radicaal, maar het bruiste, er gebeurde tenMierio bepleitte met zijn nieuw opgerichte intellectuelenpartij, D'66, verreikende staatkundige hervormingen. Binnen de confessionele partijen, KVP, ARP en CHU, bestookten jonge christen-radicalen en 'spijtstemmers' de bezadigde voormannen met hun 'linkse' idealen. En toen ze niet of onvoldoende hun zin kregen, richtten zij hun eigen christen-radicale PPR op. De socialistische leiders binnen de PvdA kregen het al even zwaar te verduren van het al even radicale en even jeugdige Nieuw Linl<s. En voor de minder progressieven en de met minder jeugdig

elan begiftigden, die nochtans hun maatschappelijke onvrede wilden uiten, was er Soer K'oe/coe/c met zijn burgerlijke protest-partij, de Boerenpartij, waarvan het merendeel van het electoraat dan ook niet op het platteland, maar tweehoog-achter in de Amsterdamse Pijp te vinden was. Het moest maar eens afgelopen zijn met die dufheid en mufheid. Het broeide en gistte overal. Nederland zou opgestoten worden in de vaart der volkeren...

E

n er gebeurde zo het een en ander. Het 'Telegraafoproer' bijvoorbeeld, PÏOVO-liappenings rond het Amsterdamse Lieverdje, Pbiil Bioom naakt op de mei? Volgens Geert Mak dient dat beeld danig te worden buis èn het toen nog blasfemisch bevonden, satirische bijgesteld. programma Zo-is-tiet-toevallig-ool<-nog-es-een-l<eer, masNiet de jaren zestig maar het daaraan voorafgaande desale Vietnam-demonstraties ('Johnson molenaar!'), het cennium is van doorslaggevende betekenis geweest voor pesterig bedoelde, en kennelijk óók al strafbare uitdelen wat zich tien jaar later als revolutie zou aandienen, zo bevan krenten aan gezagsdragers, de Maagdenhuis-bezet- toogt hij. Alleen zijn die belangrijke, maar zich onderhuids ting en de rookbommen in de Amsterdamse Raadhuis- afspelende bewegingen uit de jaren vijftig vaak over het straat tijdens het huwelijk van kroonprinses Beatrix en hoofd gezien. Zoals de uitholling van binnenuit van de verClaus vonAmsberg. zuilde maatschappijstructuur, tóen al in gang gezet, maar gemaskeerd door een ogenschijnlijk nog hoge organisaVooral die rookontwikkeling bracht Nederland in de belangstelling van de verzamelde wereldpers; een uit de tiegraad van de afzonderlijke zuilen. Met die sociale en culturele stagnatie in de jaren vijftig hand gelopen kwajongens-grap of een symptoom van het mogelijk revolutionaire proces dat ons land op dat mo- viel het alleszins mee, aldus Mak. "Ook toen al waren er processen gaande die de toenmalige Rode, Roomse en ment doormaakte? Hoe revolutionair was die ontwikkeling eigenlijk? En l<wa- Protestantse burchten intern uitholden." Veel van de turmen al deze en soortgelijke gebeurtenissen wel zo onver- bulente uitingen die zich in de jaren zestig aandienden, wacht als de spreekwoordelijke donderslag bij heldere he- waren daarom geen reactie op de als verstard ervaren

W

Er gebeurde tenminste weer eens wat na die muffe jaren vijftig waarin Nederland, nog moe van de wederopbouw, volledig ingeslapen leek. 16

'Ook in de jaren vijftig waren er al processen gaande die de toenmalige Rode, Roomse en Protestantse burchten intern uitliolden.'

VU-MAGAZINE - FEBRUARI 1987

VU-MAGAZINE — FEBRUARI 1987

•I

17

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen