VU Magazine 1990 - pagina 341

Gustave Flaubert; Chirurgen - Hebben geen gevoel: noem ze slagers.'

Rietjes Bij drinken door een rietje wordt de vloeistof niet omhooggezogen door het rietje, zoals men zou kunnen denken. In werkelijkheid berust de werking van een rietje op het feit dat de vloeistof omhoog wordt gedrukt door de luchtdruk op het vloeistofoppervlak rond het rietje. Dit gebeurt doordat lucht gewicht bezit. Wanneer de lucht uit het rietje wordt gezogen, wordt de luchtdruk binnen het rietje lager dan de luchtdruk op het vloeistofoppervlak buiten het rietje. De grotere druk (of het gewicht) van buiten duwt de vloeistof omhoog in het rietje. Het gewicht van de lucht kan de vloeistof niet onbeperkt omhoog duwen. Een rietje langer dan tien meter zal niet werken (op zeeniveau), hoe krachtig de lucht er ook uit wordt gezogen. Ook in de ruimte doet een rietje het niet, doordat er geen luchtdruk is om op het vloeistofoppervlak te duwen. (Naar Varasdi, 'Myth information') \~~ —^—-___

Margarine arts kon weten. Menige zelfmoordenaar - Vincent van Gogh is er een van - richt tot zijn geluk of ongeluk nog steeds te veel naar Hnks. Natuurlijk is er vooruitgang. Veel van de biologische nonsens die al door Browne bestreden werd is door de wetenschap achterhaald en ook als volksgeloof uitgestorven. Dat wil echter niet zeggen dat er geen wijdverbreide misvattingen over dieren en planten meer bestaan. Van Maanen noemt onder meer het legendarische olifantenkerkhof, de natte hondeneus als vermeend teken van gezondheid, en de zonnebloem die met de zon mee zou draaien. En menigeen gelooft dat struisvogels echt hun kop in het zand steken. Waarom toch? Een van de belangrijkste redenen waardoor veel misvattingen geloof vinden, is dat ze geloofwaardiger zijn dan de waarheid, kleurrijker of meer in overeenstemming met onze vooroordelen. Daarom geloven we dat de oude Chinezen hun artsen betaalden zolang zij gezond bleven en ophielden met betalen wanneer ze ziek werden. Of dat kuisheidsgordels echt bestaan hebben, dat kamelen water dragen in die bulten, dat een vogelspin vogeltjes eet, en dat Newton werkelijk door een vallende appel op het idee van de Wet van de zwaartekracht kwam. De naakte waarheid is een kale waarheid. D Peter Burger is neerlandicus en publicist. Hij verzorgde onder meer de samenstelling en vertaling van 'Het boek van de natuur' van Jacob van Maerlant, dat eind vorig jaar bij Querido in de Griffioenreeks verscheen.

VU-MAGAZINE—SEPTEMBER 1990

Margarine levert minder calorieën dan roomboter. Margarine is nooit bedoeld om minder energie te leveren dan roomboter: het werd (in 1869) ontworpen om de tekorten aan roomboter te ondervangen. Margarine levert, net als alle vetten, 37,8 kilojoule per gram, halvarine rond de 15 kilojoule per gram. In halvarine is veertig procent van het vet vervangen door water. Vroeger stond er op kuipjes van een bekend merk halvarine dat deze 'veertig procent minder calorieën bevatte' dan margarine. Dat is natuurkundige onzin. Een calorie is niet iets stoffelijks, zoals een korrel suiker, het is een eenheid van energie ~ een kachel bevat geen warmte, hij levert warmte. Zo ook levert voedsel energie. Al tientallen jaren is de eenheid van energie niet meer de calorie maar de joule, genoemd naar de Britse natuurkundige James Joule (hij sprak zijn naam zelf als dzjoel uit en niet als dzjaul, zjoel oï jaule). (Van Maanen. 'Kleine encyclopedie')

Cola

want •Colfl.Een hardnekkige misvatting. CocaEen stuiver lost op in niemand neemt ooit de proef op de som. Het enige wat er met de stuiver blijkt te gebeuren na een nachtje in de Coca-Cola, is dat hij mooi blank wordt. Maar dat wordt hij in elke ~" zelfs een beetje in gewoon mineraalwater. Een •"* "•'"" hetzelfde effect. en limonade-gazeuse met azijn heeft uurtje m de witte wijn of afwrijven mei az-yn .,— Logisch, want het zwarte koperoxyde op de stuiver lost op in zuur beter gezegd: het koperoxyde verandert bij toevoeging van zuur in een oplosbaar zout. Als u op deze manier uw stuiver- of centencollectie wil schoonmaken, moet u de munten na behandeling zeer goed afspoelen, want als er sporen zuur achterblijven, oxydeert het koper daarna des te sneller. Verwant is de misvatting dat een tand een nacht in de Coca-Cola niet overleeft. (Van Maanen, 'Kleine encyclopedie')D

Weismuller, Johnn Johnny Weismullers beroemde Tarzan-kreet was niet helemaal van hem zelf Het was een combinatie van een aantal geluiden, waaronder zijn eigen schreeuw, een sopraan die de hoge C zong en een achterstevoren afgespeelde bandopname van een huilende hyena. (Naar Varasdi, 'Myth information') ««—««««•«««wi

31

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen