VU Magazine 1990 - pagina 167

schappelijk ordeningsprincipe van psyche en materie en een aantal ideeën bevat die al in de brieven van Pauli terug te vinden zijn. Het meest opmerkelijke aspect van Von Franz' benadering is dat zij ervan uitgaat dat het psychische en het fysische beide manifestaties zijn van een dieper liggende eenheid die noch fysisch noch psychisch is. Zo meent zij in haar recente boek 'The

Marie-Louise von Franz is inmiddels de zeventig gepasseerd. Zij iieeft haar correspondentie met Pauli aan de ETHbibliotheek van Zurich gegeven.

Een van de meest begaafde fysici van deze eeuw is verliefd geweest op de vrouw die nu gezien wordt als Jungs belangrijkste leerlinge! Way of the Dream': "Dromen zijn de stem van onze instinctieve, dierlijke natuur of, in laatste instantie, de stem in ons van de 'kosmische materie. Dat is een zeer gewaagde hypothese, maar ik durf te beweren dat het collectieve onbewuste en organische of atomaire materie twee aspecten zijn van hetzelfde."

was voor de charmes van beide dames. Zo ontdek ik reeds op de eerste dag van mijn archiefonderzoek dat Pauli met Von Franz een bijzondere band heeft gehad. Is dat soms een van de redenen dat Pauli's vrouw Franca niet gediend was van een serieuze biografie? Tot mijn grote verbazing lees ik hoe Pauli op vijftigjarige leeftijd verliefd wordt op de vijftien jaar jongere Von Franz.

D

eze gevoelsmatige band tussen Pauli en Von Franz intrigeert mij direct. Een van de meest begaafde fysici van deze eeuw is verliefd geweest op de vrouw die nu gezien wordt als Jungs belangrijkste leerlinge en alom geprezen wordt om haar diepe inzicht in de wereld van het onbewuste! Zou die relatie niet een vruchtbare voedingsbodem hebben kunnen vormen voor Pauli's streven naar een synthese van natuurkunde en dieptepsychologie? VU-MAGAZINE—APRIL 1990

Inderdaad. De brieven die Pauli aan Von Franz schrijft staan vol met ideeën en inzichten die een dergelijke toenadering tussen deze twee zo van elkaar verschillende wetenschappen mogelijk maken. Toch is het niet Pauli zelf die zich aan deze moeilijke onderneming gaat wijden. Nadat hij enkele jaren met Von Franz intensief gecorrespondeerd heeft over raakvlakken tussen psyche en materie, verbreekt hij de relatie met haar en keert hij terug naar het hem vertrouwde terrein van de theoretische fysica. Zodoende is het uiteindelijk de dieptepsychologe Von Franz die in haar eentje een brug zal slaan tussen de wereld van de natuurkunde met haar abstracte, wiskundige formalismen en de wereld van de dieptepsychologie met haar aan de taal van de mythe verwante beschrijving van het onbewuste. Vijftien jaar na de breuk met Pauli publiceert Von Franz het boek 'Zahl und Zeit' dat gewijd is aan het getal als gemeen-

E

en van de consequenties van deze zienswijze is dat er geen absolute scheiding bestaat tussen binnen- en buitenwereld. Wat wij in onze binnenwereld verdringen, kan ons op onverwachte wijze van buitenaf treffen. Dit schijnt Pauli overkomen te zijn, toen hij geconfronteerd werd met het probleem van spiegelsymmetrie in de natuur. Natuurkundig gesproken is spiegelsymmetrie het verschijnsel dat de natuur geen onderscheid maakt tussen links en rechts. Het spiegelbeeld van een natuurkundig proces is weer een natuurkundig proces. Tot aan 1956 waren de meeste fysici ervan overtuigd dat spiegelsymmetrie een natuurwet vormde. De in de natuur voorkomende asymmetrieëen, zoals het feit dat het menselijk lichaam van binnen niet symmetrisch is, zou dan het gevolg zijn van toevalsfactoren die in de evolutie van het leven tot een symmetriebreking geleid hebben. Voor Pauli betekende spiegelsymmetrie nog iets meer, daar hij ook de relatie tussen psyche en materie als een spiegelsymmetrie opvatte. 33

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen