VU Magazine 1990 - pagina 411

opschrijven. Veel mensen schrijven over zo'n ervaring," Eén van Abrams meest opvallende eigen ideeën over holocaust-educatie is dat het laten zien op films of het beschrijven van extreme wreedheden niet goed is. "Wreedheid hoeft niet per se af te schrikken. Het kan ook aantrekken. Het brengt mensen op ideeën. Zulke films, bijvoorbeeld een film over de wreedheden van Stalin en Lenin, worden ook vertoond aan mensen die moeten leren martelen. Je moet toch weten hoe je de nagels moet uittrekken? Het zijn gewoon instructiefilms. "Een ander gevaar van het belichten van extreme gruwelen is dat je mensen minder gevoelig maakt voor het kleinere onrecht. Kleine wreedheid lijkt dan minder erg. Dat zie ik echt veel om me heen, mensen die zo verbitterd zijn. Alle ellende die er op de wereld bestaat is niet te vergelijken met de ellende die zij hebben doorgemaakt. Dat zijn van die ouders die elk klein verdriet van hun kinderen gezeur vinden." Abram vindt niet alleen belangrijk wat je aan jongeren laat zien, maar ook wat je ermee duidelijk wilt maken. Als je een film als 'Sophie's choice' laat zien, over een moeder die moet kiezen tussen haar kinderen, vertel dan dat zulke keuzes eigenlijk niet te maken zijn." Je kunt in zulke situaties niet meer praten over goede en foute keuzes."

n zijn lezing op het Stiba-symposium zei Abram dat op scholen niet alleen verteld moet worden over de holocaust, maar ook over hoe de joden zijn, in de brede context van onderwijs over allerlei verschillende culturen. Abram; "Een van mijn stokpaardjes! Als je joden alleen in het kader van de Tweede Wereldoorlog aan de orde

VU-MAGAZINE—NOVEMBER 1990

stelt, is dat heel gevaarlijk, want dan lijkt het of alleen dode joden van belang zijn. Je moet niet suggereren dat joden altijd zielig zijn. De mensen gaan heus niet meer van de joden houden als ze weten hoe gruwelijk het lot van velen van hen was. Integendeel: de meeste mensen hebben een hekel aan slachtoffers. De holocaust is wel een aspect van de joodse identiteit, ik geloof zelfs dat de herinnering aan de sjoa het belangrijkste is dat ons joden vandaag de dag bindt, maar ook de andere aspecten van de joodse cultuur moeten aan bod komen. Net als wanneer je over negers les geeft. Je mag best iets vertellen over de slaventijd, maar vertel ook eens over zwarte families met van die sterke vrouwen die de hele boel runnen. Vertel kinderen verhalen uit allerlei landen, of laat zien hoe men in andere culturen

'Als je joden alleen in het kader van de tweede wereldoorlog aan de orde stelt, lijkt het of alleen dode joden van belang zijn.' feest viert. En, het gaat niet alleen om wat je vertelt, maar ook om wat je doet. Als je met de school naar een jeugdconcert gaat, ga dan niet altijd naar dat statussymbool, het Concertgebouw. Ga ook eens naar een concert van een Afrikaanse of Zuidamerikaanse groep in het Tropenmuseum."

S

joa-onderwijs is voor Ido Abram onderwijs in algemene ethische principes. In zijn inaugurele rede zei hij: "Die bredere context moet ook gaan over de kracht tot nadenken, tot zelfbestemming, tot niet-meedoen, over het je kunnen verplaatsen in mensen die anders denken, anders voelen en anders doen, over de grenzen van fatsoen en onfatsoen bijvoorbeeld, in het dagelijkse leven van toen en nu, over zelfbeheersing en verdraagzaamheid en niet te vergeten over zulke gewone dingen als hulpvaardigheid, vriendelijkheid en opgewektheid." Zulk onderwijs ziet Abram liever niet apart in het vakje maatschappijleer gepropt, maar verweven in verschillende vakken. "In het geschiedenis-onderwijs bijvoorbeeld, komt de Tweede Wereldoorlog regelmatig terug. Ik was laatst eens betrokken bij de voorbereidingen voor het examen-onderwerp. Toen heb ik voorgesteld om eens over de relevantie van die oorlog les te geven, niet over de feiten maar over het waarom. Dat was een nieuw gezichtspunt." Ido Abram vindt dat in het (geschiedenis)onderwijs ook aan bod zou moeten komen welke rol de Nederlanders hebben gespeeld bij de joden13

Bedrich Fritta tekent voor zijn zoontje hoe het leven buiten het concentratiekamp er uit ziet: 'dromen is de enige manier om over de muren te vliegen waarachter ze gevangen zitten'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen